نفت، گاز و تفاهمنامههای نمایشی!!
واقعیت این است که با وجود امضای چندین تفاهمنامه و قرارداد طی سالهای گذشته، همکاریهای ایران و روسیه در بخش گاز هنوز به مرحله اجرا نرسیده است.
واقعیت این است که با وجود امضای چندین تفاهمنامه و قرارداد طی سالهای گذشته، همکاریهای ایران و روسیه در بخش گاز هنوز به مرحله اجرا نرسیده است.
به گزارش رصد روز، در سالهای گذشته، ایران و روسیه چندین تفاهمنامه و قرارداد گازی امضا کردند که هر بار رسانهای شد؛ اما به نظر میرسد این اسناد عمدتاً جنبه نمایشی دارند.
اولین تفاهمنامه در سال ۱۴۰۰ با وعده ۴۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در میادین نفت و گاز ایران امضا شد، اما شرکت گازپروم همان شب اعلام کرد این سند تنها یک توافق کلی است و جزئیات اجرایی ندارد. در واقع از نظر روسها، چیزی که امضا شد فقط یک برگه بود و ارزش بیشتری نداشت. همین کافی بود تا مشخص شود اصولاً برگههایی که به طور مجازی و ویدیو کنفرانس میان طرفین امضا شد هم هیچ اعتباری نداشته و ندارد.
مرور زمان نیز ثابت کرد که بدون برنامه عملی و روشهای تضمین، این تفاهمها هیچ کمکی به حل مشکلات ایران نمیکنند.
از سال ۱۴۰۱ نیز ایران به دلیل افزایش مصرف گاز و کاهش سرمایهگذاری داخلی با بحران جدی گاز روبهرو شد اما در تمام این سالها هیچ ردپایی از اجرای تفاهمها یا ورود روسیه به سرمایهگذاری در این حوزه، دیده نشده است،
حتی دی ماه ۱۴۰۳ نیز سند راهبردی دیگری میان دو کشور امضا شد که به نوعی بهروزرسانی و تکمیلکننده موافقتنامه بلندمدت همکاری ایران و روسیه بود، که در اواخر دهه ۱۳۷۰ به امضاء دو کشور رسید. این موافقتنامه ابتدا در سال ۱۳۸۱ اجرایی شد و پس از یک دوره ۱۰ ساله در سال ۱۳۹۱، به طور خودکار تمدید شد و همچنان مبنای همکاریهای دوجانبه ایران و روسیه باقی ماند. البته هنوز جزئیاتی از روند پیشرفت این سند منتشر نشده است.
واقعیت این است که با وجود امضای چندین تفاهمنامه و قرارداد طی سالهای گذشته، همکاریهای ایران و روسیه در بخش گاز هنوز به مرحله اجرا نرسیده است. بیشتر وعدهها، از سرمایهگذاری گرفته تا توسعه میادین، هنوز روی کاغذ باقی مانده و هیچ تضمین اجرایی واقعی برای آنها وجود ندارد.
هر بار که توافقی رسانهای شد، تنها جنبه تبلیغاتی و سیاسی داشت و خبری از اقدامات عملی نبود. این روند باعث شده اعتماد به همکاریهای بینالمللی کاهش یابد و برنامهریزی بلندمدت ایران در بخش انرژی دچار مشکل شود.
با توجه به تجربیات گذشته، اگر ایران بخواهد همکاری واقعی و قابل اتکا با روسیه داشته باشد، باید حداقل جزئیات قرارداد، زمانبندی دقیق اجرا و تضمینهای مالی و فنی آن را مشخص کند. بدون این موارد، هر تفاهمنامه جدید، صرفاً یک وعده دیگر روی کاغذ خواهد بود و وضعیت انرژی کشور همچنان در معرض بحران باقی میماند.
با این حال انتهای هفته گذشته باز هم ایران و روسیه در حاشیه نوزدهمین نشست کمیسیون مشترک همکاری اقتصادی دو کشور چهار تفاهمنامه همکاری امضا کردند.
علیمحمد موسوی، سرپرست معاونت امور بینالملل و بازرگانی وزارت نفت در پاسخ به این سوال که چرا تفاهمهای ایران و روسیه در سالهای اخیر صرفا مصرف خبری داشته نه اجرایی؟ بیان کرد: تفاهمنامهها معمولاً به صورت مرحلهای پیش میروند؛ برخی از آنها وارد مرحله انعقاد قرارداد شدهاند و برخی دیگر هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارند. با این حال، روند کلی رو به جلوست و در حال حاضر، با سرعت بیشتری در حال پیشرفت است.
به گفته او، در طول یک سال گذشته، دو کشور مذاکرات خود را به صورت منظم و در قالب جلسات هفتگی و ماهانه برگزار کردند. هدف از برگزاری کمیسیون مشترک نیز ثبت پیشرفت مذاکرات و بررسی روند کار در حضور وزراست تا جمعبندیها در سند کمیسیون درج شود. ما در مجموع ۱۷ کارگروه تخصصی داشتیم که ذیل کمیسیون مشترک فعالیت میکردند. این کارگروهها با رویکرد عدالتمحور و بر اساس شاخصهای مشخص، فعالیتهای خود را پیش بردند.
سرپرست معاونت امور بینالملل و بازرگانی وزارت نفت در نهایت وعده داد که سال آینده سال به ثمر نشستن نهالهایی خواهد بود که دوشادوش روسیه در این حوزه کاشته شده است.
با این حال در پاسخ به اینکه چه میزان از تفاهمنامهها تا امروز اجرا شده، گفت: درباره درصد دقیق اجرای تفاهمنامهها آمار مشخصی در اختیار ندارم؛ اما در مجموع از روند پیشرفت امور، رضایت داریم و امیدواریم این همکاریها بیش از پیش توسعه یابد.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
