بحران «نفت‌کش» برای ایران

به گزارش رصد روز، در چند هفته اخیر اخباری مبنی بر توقیف حداقل چند کشتی نفت‌کش مربوط به ایران در رسانه‌ها منتشر شده است. یک نفتکش توسط ارتش آمریکا در اقیانوس هند توقیف شد، کشور هند اخیراً سه نفتکش دیگر را توقیف کرده و پیش از آن‌ها هم مالزی چند نفتکش که مشغول انتقال نفت کشتی به کشتی بودند را توقیف و سپس با اخذ وثیقه چند ده هزار دلاری آزاد کرد.

در میان این کشتی‌ها تا کنون صرفاً ارتباط کشتی‌های توقیف شده در مالزی به صورت رسمی از سوی سخنگوی وزارت خارجه ایران تکذیب شد. اما چهار توقیف اخیر توسط هند و آمریکا را خبرگزاری فارس به نقل از منبع آگاهی در شرکت نفت تکذیب کرد.

فرامتن یک تکذیب

در اخبار مربوط به تکذیب ارتباط نفتکش‌های توقیف شده با ایران قید شده است که نه کشتی و نه محموله، ارتباطی با ناوگان صادرات نفت ایران ندارد. با توجه به داده‌های موجود، این ادعا هم درست و هم نادرست است. در مورد توقیف کشتی ورونیکا ۳، که ارتش ایالات متحده آن را در اقیانوس هند توقیف کرد، پنتاگون اعلام کرد که رهگیری آن از دریای کارائیب آغاز شده بود.

گزارش‌ تانکر ترکرز می گوید این نفتکش همان روزی که آمریکا مادورو و همسرش را از کاخ میرافلورس در کاراکس ربود، ونزوئلا را با محموله‌ای به میزان ۲ میلیون بشکه نفت خام و نفت کوره ترک کرد. این گزارش و اطلاعات وزارت خزانه‌داری آمریکا می‌گوید که واشنگتن در سال ۲۰۲۳ این نفتکش را به دلیل انتقال نفت تحریمی ایران، روسیه و ونزوئلا تحریم کرده بود. سه نفتکشی که اخیراً توسط هند توقیف شدند و همچنان در آن کشور نگهداری می‌شوند، سال گذشته به دلیل انتقال نفت ایران تحت تحریم‌های آمریکا قرار گرفتند. نفتکش‌های توقیف شده در هند هم به خاطر انتقال نفت ایران تحت تحریم قرار گرفته بودند. درباره مالزی هم گفته می‌شود که شرایط به همین صورت است.

گزارش رسانه‌های مختلف نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها به طور کلی سیاست شناسایی و توقیف نفتکش‌های ناوگان سایه را بیش از پیش جدی می‌گیرند و اجرا می‌کنند. از این جهت می توان گفت این ادعا هم درست و هم نادرست است که شاید کشتی‌های مذکور در زمان توقیف مشغول حمل محموله نفتی ایران نبودند اما در نهایت بخشی از ناوگان سایه هستند که نفت معدود کشورهای تحریمی را جابجا می‌کنند. در گزارش‌های مربوط به اخبار توقیف این کشتی‌ها توسط مالزی و هند به موضوع تشدید نظارت بر انتقال کشتی به کشتی نفت اشاره شده است. اقدامی که برای پاک کردن مبداء نفت بارگیری شده در کشتی‌ها انجام می‌شود. این کشتی‌ها همواره نام، اسناد و پرچم خود را تغییر می‌دهند اما از طرف مقابل، کشورها هم به دنبال شناسایی آن‌ها هستند. گاهی با یک نام تحت تحریم قرار می‌گیرند اما زمانی که در دام آمریکا می‌افتند، نام دیگری دارند.

تنگ‌تر کردن حلقه فشار حداکثری

کاهش میزان صادرات نفت ایران، یکی از اقدامات ترامپ در جریان سیاست اجرای فشار حداکثری است. در واقع ضربه زدن به ناوگان سایه را باید به عنوان یکی از تکه‌های پازل این اقدام دانست. اخیراً شرکت کپلر مدعی شد که در پی تنش‌های اخیر تهران و واشنگتن، «صادرات نفت خام ایران به پایین‌ترین سطح خود در دو سال گذشته رسیده است.» آمنه بکر، رئیس بخش انرژی خاورمیانه و اوپک پلاس در کپلر، به سی‌ان‌ان گفت: «کاهش صادرات ایران در حالی رخ می‌دهد که میزان نفت ارسالی به چین به طور قابل توجهی کاهش یافته است. در بحبوحه تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و تشدید تحریم‌های غرب علیه تجارت نفت ایران، بارگیری نفت خام ایران در پایان ماه کاهش یافت.» این شرایط برای نفتکش‌ها در حالی به وجود آمده است که بر اساس مصاحبه اخیر مشاور رئیس شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو) با خبرگزاری ایلنا، این شرکت به دلیل تحریم تمام نفت‌کش‌هایش از سوی آمریکا، در حال فروش آن‌ها به قیمت آهن غراضه است.

آمریکا به موازات این ضربه‌ها که قبلاً صادرات روسیه، ایران و ونزوئلا را تحت تاثیر قرار می‌داد و امروز ونزوئلا از فهرستش حذف شده، تلاش می‌کند با چین هم برای کاهش خرید نفت از ایران فشار بیاورد. همچنین از کمک کشورها نیز برای توقیف این نفتکش‌ها استفاده می‌کند که این کمک هم با استفاده از ابزارهای مختلف از جمله تهدیدهای تعرفه‌ای به دست می‌آید.

برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید