مذاکره سرنوشت ساز!
کمتر از ۲۴ساعت تا آغاز دورسوم مذاکرات ایران و آمریکا باقی مانده است.
کمتر از ۲۴ساعت تا آغاز دورسوم مذاکرات ایران و آمریکا باقی مانده است.
به گزارش رصد روز، کمتر از ۲۴ساعت تا آغاز دورسوم مذاکرات ایران و آمریکا باقی مانده؛ مذاکراتی که همچون دو دور گذشته در مسقط و ژنو و نیز همچون پنجدوری که از آغاز اواخر فروردینماه تا اواخر خردادماه امسال برگزار شد بهطور غیرمستقیم و با میانجیگری طرف عمانی برگزار میشود.
آنچه مانع ایجاد امیدواری نسبتبه موفقیتآمیزبودن این مذاکرات است اما نه لزوما آنچه در جریان مذاکرات میگذرد بلکه بیشتر تحولاتی است که در پایتختهای دوکشور رقم میخورد و مواضع اعلامی و اعمالی رهبران دوکشور در تهران و واشنگتن. چنانکه پیامی که دونالد ترامپ در نخستین ساعات بامداد سهشنبه بهوقت تهران ازطریق حساب کاربری شخصی خود در شبکه اجتماعی تروثسوشال منتشر کرد بهشدت بر مذاکراتی که در آن زمان هنوز ۴۸ساعت تا برگزاریاش باقی مانده بود سایه افکند؛ پیامی که ازسوی ناظران بهعنوان نوعی «تهدید ایران و ایرانیان» تعبیر شد حال آنکه رییسجمهور ایالاتمتحده دستکم با این هدف اولیه اقدام بهانتشارش کرده که آنچه را که «فیکنیوز» میخواند رد کند. او در حالی در ادامه بهمحتوای آنچه «فیکنیوز» میخواند اشاره کرد که بهنظر میرسد اشاره او بهگزارشهایی درباره احتمال تقابل ایران و آمریکا بود که در روزهای گذشته ازسوی رسانههایی ازجمله آکسیوس، والاستریت ژورنال و واشنگتنپست منتشر شده است. ترامپ نوشت: «داستانهای متعددی از سوی فیکنیوزها در حال انتشار است که ادعا میکنند ژنرال دنیل کین(رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا) که گاهی «رازین» هم نامیده میشود مخالف رفتن ما بهجنگ با ایران است. این گزارشها این حجم عظیم از اطلاعات را بههیچ منبعی نسبت نمیدهند و ۱۰۰درصد نادرست هستند.»
رییسجمهور ایالاتمتحده در ادامه بار دیگر مواضعش در ارتباط با نابودی تاسیسات هستهای در جنگ ۱۲روزه را تکرار کرد و با تاکید بر اینکه برنامه هستهای ایران توسط بمبافکنهای B-2 از بین رفته، اضافه کرد: «رازین کین یک مبارز بزرگ است و نماینده قدرتمندترین ارتش جهان بهشمار میرود. او هرگز درباره انجامندادن اقدام علیه ایران صحبت نکرده و حتی درباره حملات محدود ساختگی که دربارهشان خواندهام نیز سخنی نگفته است. او فقط یک چیز را میداند آنهم اینکه چگونه پیروز شود و اگر به او دستور داده شود در خطمقدم هدایت عملیات خواهد بود.» ترامپ با طرح این ادعا که هر آنچه درباره جنگ احتمالی با ایران نوشته شده نادرست و عامدانه غلط بوده، تصریح کرد: «این من هستم که تصمیم میگیرم.» شاید مهمترین بخش این پیام ترامپ اما آنجا بود که از ترجیحات خود و احتمال تحقق آن سخن گفت. ترامپ نوشت: « ترجیح میدهم توافقی حاصل شود اما اگر توافقی صورت نگیرد آن روز برای آن کشور و متاسفانه برای مردمش که مردمی بزرگ و شگفتانگیز هستند روز بسیار بدی خواهد بود زیرا چنین چیزی هرگز نباید برای آنها رخ میداد.»
اینسخنان دونالد ترامپ اما نهتنها منجربه نگرانی بخشهایی از جامعه شد بلکه همچنین طیفی از کنشگران سیاسی را که در هفتهها و ماههای گذشته نسبتبه پیامدهای ویرانگر جنگ احتمالی هشدار میدادند بهواکنش واداشت. چنانکه عمادالدین باقی، فعال حقوق بشر با اشاره بهاین پیام تهدیدآمیز رییسجمهور آمریکا نوشت: «قابلتوجه آنها که میگفتند حمله علیه حکومت است و نه مردم!» او در ادامه با اشاره بهبخشی از پیام مجازی ترامپ که طی آن هشدار داده بود اگر توافق نکنند روز خیلی بدی برای آن کشور و متاسفانه برای مردم خواهد بود، نوشت: «این جمله تهدیدی علیه منابع حیاتی و غیرنظامی ایران است.»
همزمان محمد فاضلی، جامعهشناس نزدیک بهدولت پزشکیان نیز نسبتبه پیامدهای احتمالی عملیشدن تهدید ترامپ هشدار داد و در پیامی که ازطریق حساب کاربری شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس(توئیتر) منتشر کرده نوشت: «حمله آمریکا ویرانی عظیم بهبار میآورد که تا دههها بازسازی نمیشود.» این استاد جامعهشناسی دانشگاه با تاکید بر اینکه چنین حملهای توسعه و دموکراسی هم بهبار نمیآورد، خاطرنشان کرد: «اگر بههدفشان برسند نظم فرو میپاشد و خشونت سر برمیآورد و اگر نرسند ویرانی میماند و تداوم وخیمتر وضع فعلی؛ هر دو نکبت!» فاضلی در عین حال با لحنی هشدارآمیز نوشت: «ترامپ هم سربسته همین را گفته که شر در راه است!» محمد مهاجری، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی اصولگرا که با رویکارآمدن مسعود پزشکیان و تشکیل شورای اطلاعرسانی دولت زیرنظر الیاس حضرتی بهعضویت این نهاد درآمد و چندی پیش از آغاز اعتراضات دیماه نیز ظاهرا در انتقاد بهبرخی انتصابات دولت از ادامه همکاری با این شورا و مجموعه دولت پزشکیان کنارهگیری کرد در توئیتی با اشاره بهبرگزاری مذاکرات روز پنجشنبه همین هفته ایران و آمریکا که باحضور عباس عراقچی بهعنوان رییس هیات مذاکرهکنندگان ایران و استیو ویتکاف و جارد کوشنر بهعنوان مذاکرات ارشد تیم ایالاتمتحده در ژنو برگزار خواهد شد، نوشت: «برای اینکه نتیجه گفتوگوها برد-برد باشد ایران میتواند بهغنیسازی فقط درحد نیاز روز کشور و نه در اندازه سالهای پیش قناعت کند.» پیشنهادی که البته نه روشن است دونالد ترامپ و ایالاتمتحده را قانع کند و نه البته حتی روشن است جمهوری اسلامی آن را بپذیرد اما مهاجری تاکید کرده «در این صورت حق غنیسازی برای ایران محفوظ میماند و مذاکرات از بنبست خارج میشود.» درحالیکه بهنظر میرسد اغلب کارشناسان هیچ گزینه مشخصی را که بتواند ضمن ایجاد اتفاقنظر دوطرف زمینه خروج از بنبست کنونی در مذاکرات را ایجاد کند ممکن نمیدانند سیدمحمد خاتمی، رییسجمهور پیشین ایران در سخنانی که ظاهرا در جمع مشاورانش مطرح کرده نسبتبه احتمال بروز «هرگونه درگیری نظامی ازسوی آمریکا و دیگران» هشدار داده و تاکید کرده که چنین نزاعی، «میتواند اوضاع منطقه را بهشدت بحرانی کند.»
همزمان فاطمه مهاجرانی هم که پیش از نیمروز گذشته در یک نشست مطبوعاتی بهسوالات خبرنگاران درباره مسائل گوناگون پاسخ میداد در بخشی از سخنانش بهبحث مذاکرات نیز اشاره کرد و با تاکید بر اینکه ایران دیپلماسی را بهجنگ ترجیح میدهد، گفت: «رفتار ما متناسب با برنامههای اساسی است که داشتیم. هم در حوزه دیپلماسی فعال هستیم و هم حتما ایران دیپلماسی را بهجنگ ترجیح میدهد ولی جنگ و دیپلماسی دوراهبرد برای حفظ عزت و منافع ملی است.» او در عین حال با تاکید بر اینکه بازدارندگی قاطع در دستورکار نیروهای نظامی ما قرار دارد، گفت: «مسیر دیپلماسی بهشدت دنبال میشود. هوشیارانه رصد میکنیم و بهنتایج دیپلماسی پایبند هستیم.» سخنگوی دولت از آمادگی برای هردو شرایط سخن گفت و تاکید کرد: «بهطور طبیعی از همه ابزارهای بازدارندگی برای جلوگیری از هرگونه اشتباه محاسباتی استفاده خواهیم کرد.»
در شرایطی که برخی ناظران معتقدند درصورت شعلهورشدن آتش جنگ متحدان اروپایی ایالاتمتحده نیز چه بخواهند و چه نخواهند مستقیم یا غیرمستقیم وارد این نزاع خواهند شد موضع متحدان شرقی جمهوری اسلامی کماکان توام با هشدار و انزار است.
مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین که دیروز در سخنانی تاکید کرد پکن از نزدیک اوضاع خاورمیانه را زیر نظر دارد، ابراز امیدواری میکند که همه طرفها خویشتنداری کرده و اختلافات را از طریق گفتوگو حل کنند. پکن که از تمامی طرفها خواسته «خویشتنداری» کنند تاکید کرده «تشدید تنشها در خاورمیانه بهنفع هیچ طرفی نیست.» همزمان لئونید اسلوتسکی، رییس کمیته امور بینالملل دومای روسیه نیز در سخنانی با ابراز نگرانی درباره هرگونه حمله نظامی بهایران نسبتبه تبدیلشدن چنین هجومی بهیک «تنش جدی» و «درگیری چندجانبه» هشدار داد. این دیپلمات روس که تاکید کرده «روسیه هرگز بههیچ تقابلی علیه آمریکا ملحق نخواهد شد» تصمیمگیری درمورد حمایت نظامی از ایران را بهدیدگاه ولادیمیر پوتین مربوط دانسته و خواستار حل مشکلات از راه مذاکره و منطق شده است.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
