به گزارش رصد روز، در جریان اجرای طرح حذف ارز ترجیحی، کمبود مقطعی برخی کالاهای اساسی در بازار این پرسش را مطرح کرد که آیا این وضعیت ناشی از احتکار و ایجاد انحصار در زنجیره توزیع بوده است یا خیر، همزمان با بروز این تنشها، انتظارات تورمی و بلاتکلیفی فعالان بازار نیز به تشدید هیجانات دامن زد و شرایط عرضه و تقاضا را با اختلال مواجه کرد.
در همین ارتباط، مدنیزاده وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به اقدامات دولت برای مقابله با احتکار، تأکید کرد: «بازار بهصورت مستمر رصد میشد و هر جا احتکاری شناسایی میشد، با استفاده از اطلاعات موجود درباره خریداران، مسیر توزیع و محل نگهداری کالاها، برخوردهای قضایی و متناسب با انحصارات شکلگرفته صورت میگرفت.»
وی افزود: در زمان حذف ارز ترجیحی «بخشی از هیجانات اولیه ناشی از رفتارهای سوداگرانه و نیت سوء برخی افراد بود، اما در مواردی نیز فعالان بازار بهدلیل ابهام در قیمتگذاری آینده و نگرانی از جایگزینی کالا، دست به عرضه نمیزدند و همین مسئله به تنش در بازار منجر شد.»
وزیر اقتصاد با بیان اینکه این شرایط موقتی بوده است، تصریح کرد: «با افزایش عرضه، انجام واردات نهادهها و کالاهای اساسی و ایجاد وفور نسبی در بازار، بخش قابلتوجهی از این التهابات فروکش کرده است و پیشبینی میشود طی روزهای آینده باقیمانده نوسانات نیز برطرف شود.»
بررسیها نشان میدهد کمبودهای ایجادشده بیش از آنکه ریشه در کمبود واقعی کالا داشته باشد، محصول شوک سیاستی، نااطمینانی قیمتی و رفتارهای احتیاطی در زنجیره توزیع بوده است. حذف ارز ترجیحی، بدون شک نقطه عطفی در نظام قیمتگذاری کالاهای اساسی محسوب میشود و طبیعی است که در مراحل ابتدایی، فعالان اقتصادی با تردید و احتیاط بیشتری عمل کنند؛ مسئلهای که میتواند به کاهش عرضه مقطعی منجر شود.
از سوی دیگر، اقدامات نظارتی و برخورد با احتکار، کنار افزایش واردات و تقویت سمت عرضه، نقش مهمی در مهار این تنشها ایفا کرده است. بهنظر میرسد تداوم شفافسازی سیاستهای قیمتی، ثبات در تصمیمات اقتصادی و تقویت نظارت بر زنجیره توزیع، میتواند از تکرار چنین هیجاناتی جلوگیری کند و آثار اصلاحات ساختاری را با هزینه اجتماعی و اقتصادی کمتری همراه کند.