سایه جنگ بر سر غلات جهان

به گزارش رصد روز، حملات اخیر به کشتی‌های باری در دریای سیاه، بار دیگر نگرانی‌هایی را درباره احتمال بروز اختلال در زنجیره تأمین و نوسان قیمت جهانی غلات ایجاد کرده است. اوکراین در روزهای گذشته روسیه را به تشدید حملات به بنادر و کشتی‌های تجاری متهم کرد و مقامات کی‌یف این اقدامات را تلاش برای محاصره مجدد صادرات غلات دانستند.

دریای سیاه مسیر حیاتی تجارت غلات به شمار می‌رود و حدود ۷۰ درصد از صادرات کشاورزی اوکراین از این آبراه انجام می‌شود. در مقابل، مسکو نیز کی‌یف را به افزایش حملات در دریای آزوف متهم کرده است؛ مسیری که یک‌چهارم صادرات غلات روسیه از آن عبور می‌کند.

شورای کشاورزی اوکراین هشدار داده است که تعلیق فعالیت بنادر این کشور در دریای سیاه می‌تواند به انباشت مازاد تولید ۳۲ میلیون تنی در بازار داخلی و سقوط قیمت‌ها به زیر هزینه تولید منجر شود. به گفته فعالان بخش کشاورزی اوکراین، مالکان کشتی‌ها به دلیل خطرات جانی برای خدمه و مسائل مرتبط با بیمه، تمایل کمتری برای اعزام شناورهای خود به منطقه اودسا دارند.

این شرایط، یادآور بحران سال ۲۰۲۲ است؛ زمانی که محاصره دریای سیاه باعث جهش بی‌سابقه قیمت مواد غذایی، به‌ویژه در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا به عنوان واردکنندگان اصلی غلات اوکراین شد.

تحلیلگران ژئوپلیتیک غذا معتقدند تنش‌های جاری در دریای سیاه هم‌اکنون نیز اثر خود را بر قیمت گندم و ذرت نشان داده است. این چالش‌ها در کنار بحران دریای سرخ ناشی از حملات یمن و کاهش سطح آب در کانال پاناما به دلیل خشکسالی، فشار مضاعفی را بر لجستیک دریایی جهان وارد کرده است. طولانی‌تر شدن مسیرهای کشتیرانی و افزایش زمان انتظار کشتی‌ها، تقاضا برای باربری را بالا برده و هزینه‌ها را افزایش می‌دهد.

با این حال، کارشناسان شورای بین‌المللی غلات بر این باورند که به دلیل برداشت زودهنگام و سطح مناسب ذخایر جهانی، احتمال تکرار شوک قیمتی مشابه سال ۲۰۲۲ در میان‌مدت ضعیف است، هرچند تداوم کاهش ذخایر کشورهای تولیدکننده می‌تواند این تعادل را تهدید کند.

در همین حال، بازگشت بحران لجستیک در دریای سیاه نگرانی‌های متفاوتی را برای تولیدکنندگان شرق اتحادیه اروپا ایجاد کرده است. در جریان بحران پیشین، ایجاد خطوط همبستگی زمینی برای عبور غلات اوکراین منجر به اشباع بازارهای محلی در لهستان، رومانی، بلغارستان، مجارستان و اسلواکی شد که اعتراضات سیاسی شدیدی را در پی داشت.

مقامات کشاورزی اوکراین اعلام کرده‌اند که این بار برای مدیریت بحران آمادگی بیشتری دارند و با توسعه ظرفیت‌های ذخیره‌سازی غیرمتمرکز و تقویت مسیرهای جایگزین مانند رودخانه دانوب، تلاش می‌کنند تا از بروز تنش مجدد با همسایگان غربی خود جلوگیری کنند.

برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید