اینترنت زیرضرب بحران‌ها
فعالان حوزه كسب‌وكارهاي آنلاين مي‌گويند هرچند در شرايط جنگي نگراني‌هاي امنيتي قابل درك است، اما تداوم فعاليت اقتصادي بدون اينترنت عملا ممكن نيست.
فعالان حوزه كسب‌وكارهاي آنلاين مي‌گويند هرچند در شرايط جنگي نگراني‌هاي امنيتي قابل درك است، اما تداوم فعاليت اقتصادي بدون اينترنت عملا ممكن نيست.
به گزارش رصد روز، سال ۱۴۰۴ برای کاربران و فعالان اقتصاد دیجیتال در ایران با تکرار محدودیت‌های اینترنتی همراه بوده است. پس از قطع گسترده اینترنت در جریان جنگ ۱۲ روزه تیرماه و سپس اعتراضات دی‌ماه، اکنون در اسفند بار دیگر دسترسی به اینترنت بین‌الملل با اختلال جدی مواجه شده است.
فعالان حوزه کسب‌وکارهای آنلاین می‌گویند هرچند در شرایط جنگی نگرانی‌های امنیتی قابل درک است، اما تداوم فعالیت اقتصادی بدون اینترنت عملا ممکن نیست و باید برای حفظ حیات اقتصاد دیجیتال راهکاری پیدا کرد. در سال‌های اخیر اینترنت به یکی از زیرساخت‌های اصلی زندگی اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است. بسیاری از فعالیت‌های روزمره، از خرید و فروش کالا گرفته تا ارتباطات کاری، آموزش و خدمات مالی، به شبکه جهانی اینترنت وابسته‌اند.
با این حال، سال ۱۴۰۴ برای کاربران و فعالان اقتصاد دیجیتال در ایران سالی متفاوت بوده است؛ سالی که در آن قطع یا محدودیت گسترده اینترنت دست‌کم سه بار در سطح کشور تجربه شده و هر بار پیامدهای گسترده‌ای برای کسب‌وکارها و شهروندان به همراه داشته است. تازه‌ترین مورد این محدودیت‌ها در شانزدهم اسفند ۱۴۰۴ رخ داده است؛ رخدادی که بسیاری از فعالان حوزه فناوری آن را سومین قطع بزرگ اینترنت در کمتر از یک سال می‌دانند. گزارش‌های کاربران و فعالان حوزه فناوری نشان می‌دهد که از بامداد شانزدهم اسفند دسترسی به اینترنت بین‌الملل در بسیاری از نقاط کشور به‌شدت محدود شده است.
در برخی مناطق تنها دسترسی به برخی سرویس‌های داخلی برقرار مانده و بسیاری از وب‌سایت‌ها و خدمات خارجی از دسترس خارج شده‌اند. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که طی ماه‌های گذشته نیز دو بار قطع گسترده اینترنت در کشور تجربه شده بود؛ موضوعی که باعث شده بسیاری از کارشناسان از شکل‌گیری نوعی الگوی تکرارشونده در مدیریت بحران‌های سیاسی و امنیتی سخن بگویند.اولین قطع گسترده اینترنت در سال ۱۴۰۴ در تیرماه و همزمان با درگیری نظامی موسوم به «جنگ ۱۲ روزه» رخ داد. در آن مقطع، اینترنت بین‌الملل در بسیاری از مناطق کشور با محدودیت جدی مواجه شد و بخش بزرگی از کاربران تنها به شبکه داخلی دسترسی داشتند.
این محدودیت‌ها با استناد به شرایط امنیتی و نگرانی از حملات سایبری توجیه می‌شد. با وجود این توضیحات، فعالان اقتصادی حوزه دیجیتال در همان زمان نسبت به پیامدهای چنین تصمیمی هشدار دادند. بسیاری از شرکت‌ها و کسب‌وکارهای آنلاین گزارش دادند که در مدت کوتاهی بخش بزرگی از فروش و فعالیت‌های اقتصادی آنها متوقف شده است. فریلنسرها، استارتاپ‌ها و فروشگاه‌های آنلاین از جمله گروه‌هایی بودند که بیشترین آسیب را در آن دوره متحمل شدند.
چند ماه بعد، دومین قطع گسترده اینترنت در سال جاری در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه رخ داد؛ همزمان با اعتراضاتی که در برخی شهرهای کشور شکل گرفت. برخلاف تجربه تیرماه، محدودیت‌های این دوره کوتاه‌مدت نبود و در برخی مناطق تا هفته‌ها ادامه یافت. در بسیاری از شهرها دسترسی کامل به اینترنت بین‌الملل تا بهمن‌ماه برقرار نشد. در این دوره نیز بسیاری از فعالان اقتصادی نسبت به تبعات طولانی‌مدت چنین محدودیت‌هایی هشدار دادند. گزارش‌ها نشان می‌داد که بسیاری از کسب‌وکارهای آنلاین، به‌ویژه کسب‌وکارهای کوچک، با کاهش شدید فروش و حتی تعطیلی موقت مواجه شده‌اند. کاهش اعتماد کاربران و اختلال در ارتباطات کاری با خارج از کشور نیز از دیگر پیامدهایی بود که در آن زمان مطرح شد.اکنون در اسفند ۱۴۰۴ بار دیگر دسترسی به اینترنت در کشور با محدودیت جدی مواجه شده است.
اگرچه شرایط فعلی با تنش‌ها و نگرانی‌های امنیتی همراه است، اما بسیاری از فعالان اقتصادی و کارشناسان حوزه فناوری معتقدند تکرار چنین محدودیت‌هایی در فاصله زمانی کوتاه می‌تواند پیامدهای جدی برای اقتصاد دیجیتال کشور داشته باشد. رضا الفت‌نسب، رییس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی، در واکنش به شرایط ایجاد شده به پیوست توضیح می‌دهد که هرچند در وضعیت جنگی قطع اینترنت ممکن است قابل درک باشد، اما نمی‌توان نسبت به پیامدهای آن برای فعالیت‌های اقتصادی بی‌تفاوت بود. به گفته او، بسیاری از کسب‌وکارهای دیجیتال بدون دسترسی به اینترنت عملا امکان ادامه فعالیت ندارند.
الفت‌نسب با اشاره به شرایط فعلی می‌گوید وضعیت ایجاد شده برای کسب‌وکارها بسیار دشوار است. او تاکید می‌کند که نگرانی مسوولان درباره حملات سایبری در شرایط جنگی قابل درک است، اما در کنار این نگرانی‌ها باید راهکاری برای تداوم فعالیت اقتصادی نیز در نظر گرفته شود. به گفته او، اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی به شکل جدی این موضوع را در حال پیگیری است.به گفته رییس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی، قطع اینترنت تنها مشکل فعالان اقتصاد دیجیتال نیست؛ بلکه همزمان بسته شدن بسیاری از بازارهای فیزیکی نیز به رکود فعالیت‌های اقتصادی دامن زده است.
او توضیح می‌دهد که در حال حاضر بسیاری از مغازه‌ها و کسبه سطح شهر تعطیل هستند و این موضوع باعث شده زنجیره تأمین بسیاری از کسب‌وکارهای آنلاین نیز مختل شود. الفت‌نسب می‌گوید در چنین شرایطی برخی خریدهای ضروری همچنان در فضای آنلاین انجام می‌شود. سفارش‌های مربوط به سوپرمارکت‌ها و کالاهای ضروری همچنان جریان دارد، اما بخش بزرگی از خریدهای دیگر متوقف شده است.
این موضوع نشان می‌دهد که حتی در شرایط محدودیت نیز بخشی از خدمات آنلاین به فعالیت خود ادامه می‌دهند، اما حجم کلی بازار به شکل محسوسی کاهش یافته است. به گفته او، بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک اینترنتی اکنون در وضعیت نیمه‌تعطیل قرار دارند. کسب‌وکارهای بزرگ‌تر به دلیل زیرساخت‌های گسترده‌تر و منابع مالی بیشتر تا حدی توانسته‌اند فعالیت خود را ادامه بدهند، اما کسب‌وکارهای کوچک که وابستگی بیشتری به بازارهای فیزیکی دارند با مشکلات جدی مواجه شده‌اند.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
