بورس در منگنه سیاست

افزایش عرضه‌ها در ابتدای هفته و شکل گیری تقاضا در سه روز پایانی، همزمان با تداوم ریسک‌های سیاسی و سیگنال‌های ارزی بانک مرکزی، هفته‌ای پرهیاهو و پرالتهاب را برای بازار سرمایه رقم زد.

هفته با شوک ریزش سنگین ۱۲۰ هزار واحدی شاخص کل آغاز شد، اما در ادامه، با ورود خریداران در سطوح قیمتی جذاب، بخش قابل توجهی از افت اولیه جبران شد. در نهایت، شاخص کل در محدوده‌ای نزدیک به سطحی که معاملات هفته را از آن آغاز کرده بود، به کار خود پایان داد. این در حالی است که بازار سرمایه در هفته گذشته، حمایت مهم ۵ میلیون واحدی شاخص کل را از دست داده بود.

برآیند عملکرد شاخص کل در هفته گذشته، با وجود نوسانات مثبت در روز‌های میانی، در نهایت منفی بود. شاخص کل که معاملات هفته را از سطح ۴ میلیون و ۸۹۳ هزار واحد آغاز کرده بود، در پایان هفته با افت ۸ هزار و ۹۰۴ واحدی، معادل ۰.۱۸ درصد، به کار خود پایان داد.

از سوی دیگر، بررسی جریان نقدینگی نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ۱.۵۹ همت سرمایه حقیقی طی این هفته از بازار سهام خارج شده است؛ موضوعی که همچنان از احتیاط سرمایه گذاران و تداوم فضای شکننده معاملات حکایت دارد.

سیر تغییرات شاخص کل

بازگشت تدریجی شاخص در روز‌های بعد بورس هفته را با شوکی سنگین آغاز کرد. در نخستین روز معاملاتی، شاخص کل با افت ۱۲۰ هزار واحدی تا سطح ۴ میلیون و ۸۹۳ هزار واحد عقب نشست؛ ریزشی که عمدتاً تحت تأثیر غلبه فضای احتیاطی بر معاملات، افزایش ابهامات سیاسی و عقب نشینی سرمایه گذاران در برابر ریسک‌های محیطی رقم خورد.

با این حال، از ابتدای هفته کاری، روند معاملات به تدریج بهبود یافت و بخشی از افت اولیه جبران شد. شاخص کل در روز دوشنبه با رشد ۵۷ هزار و ۹۳۶ واحدی همراه شد و در روز سه شنبه ۳۰ تیر نیز با تداوم تقاضا، ۷۴ هزار و ۴۶ واحد دیگر افزایش یافت. با وجود این بازگشت، بازار در آخرین روز معاملاتی بار دیگر تحت فشار عرضه قرار گرفت و شاخص کل با افت ۳ هزار و ۴۵۵ واحدی، در سطح ۴ میلیون و ۸۸۴ هزار و ۹۶ واحد به کار خود پایان داد.

خروج پول حقیقی ادامه یافت

بررسی نماگر‌های معاملاتی نشان می‌دهد که احتیاط همچنان بر رفتار سرمایه گذاران حقیقی سایه انداخته است. در نخستین روز هفته، حجم معاملات خرد به ۲۸.۳ میلیارد برگه سهم رسید که از کاهش مشارکت معامله گران در فضای پرریسک بازار حکایت داشت.

در آخرین روز معاملاتی نیز اگرچه حجم معاملات خرد به حدود ۲۷.۶ میلیارد برگه سهم و ارزش معاملات خرد به حدود ۲۵ همت رسید، اما نشانه‌های ضعف تقاضا همچنان مشهود بود.آمار‌های سرانه معاملات نیز برتری فروشندگان را تأیید می‌کند. روز چهارشنبه، سرانه خرید هر کد حقیقی ۹۵.۷ میلیون تومان و سرانه فروش ۱۳۳.۱ میلیون تومان ثبت شد؛ اختلافی که نسبت قدرت خرید به فروش حقیقی‌ها را به منفی ۱.۳۹ رساند و بیانگر تداوم غلبه عرضه بر تقاضا در بازار بود.

مجامع بورسی و سیگنال‌های ارزی؛ دو متغیر اثرگذار بر بازار

در کنار ریسک‌های سیاسی که همچنان مهم‌ترین عامل اثرگذار بر فضای معاملات بودند، دو متغیر بنیادی نیز در روند بازار طی هفته پایانی تیر ماه نقش قابل توجهی ایفا کردند. نخست، آغاز اوج فصل برگزاری مجامع عمومی سالیانه شرکت‌های بورسی بود. توقف همزمان تعداد قابل توجهی از نماد‌های بزرگ و شاخص ساز برای برگزاری مجامع، بخش مهمی از نقدینگی بازار را به طور موقت منجمد کرد و موجب کاهش ارزش و حجم معاملات شد.

عامل دوم به تحولات بازار ارز بازمی گشت. قیمت دلار در بازار آزاد پس از ورود به کانال ۱۹۰ هزار تومانی، با افزایش عرضه و انتشار سیگنال‌های جدید ارزی، به کانال‌های پایین‌تر بازگشت. اعلام افزایش ۱.۵ میلیارد دلاری ذخایر اسکناس و رشد ۴.۵ میلیارد دلاری مجموع ذخایر ارزی کشور، از سوی رئیس کل بانک مرکزی، این پیام را به بازار مخابره کرد که سیاست گذار از توان بیشتری برای مدیریت بازار ارز برخوردار است. این موضوع تا حدی از انتظارات تورمی کاست و موجب کاهش انگیزه خرید در بازار سهام شد، هرچند اثر این سیگنال‌ها در پایان هفته تحت تأثیر تشدید ریسک‌های سیاسی تا حد زیادی خنثی شد.