به گزارش رصد روز، شاخص کل بورس تهران پس از عبور از مرز تاریخی ۸ میلیون واحد، در محدودههای بالاتر تثبیت شده است. بررسی معاملات چند روز گذشته نشان میدهد این رشد عمدتاً بر پایه ورود نقدینگی سرمایهگذاران حقیقی شکل گرفته و همزمان با ابقای حجتالله صیدی در ریاست سازمان بورس و اوراق بهادار همراه بوده است.
در جریان معاملات ۱۴ مهر، شاخص کل با رشد حدود ۱۸۷ هزار واحدی معادل ۲٫۴ درصد به نزدیکی ۷ میلیون و ۹۷۷ هزار واحد رسید. در همین روز خالص ورود پول حقیقی به سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی به حدود ۸٫۸ تا ۸٫۹ هزار میلیارد تومان رسید و بیش از ۹۵ درصد نمادها سبزپوش شدند. سرانه خرید حقیقیها نیز به شکل محسوسی بالاتر از سرانه فروش قرار گرفت و قدرت تقاضا را تأیید کرد.
روز بعد، ۱۵ مهر، شاخص کل برای نخستین بار کانال ۸ میلیون واحد را شکست و با جهش حدود ۱۵۴ هزار واحدی به بالای ۸ میلیون و ۱۳۱ هزار واحد رسید. ورود خالص حدود ۴٫۷ هزار میلیارد تومان پول حقیقی، تشکیل بیش از ۴۶۰ صف خرید و سبزپوشی گسترده بازار، فضای مثبت را تقویت کرد. همزمان بخشی از نقدینگی از صندوقهای درآمد ثابت خارج و به سمت سهام و صندوقهای اهرمی هدایت شد.
در ۱۹ مهر پس از چند روز رشد متوالی، فشار فروش افزایش یافت و شاخص کل با کاهش حدود ۲۲ هزار و ۶۰۰ واحدی به ۸ میلیون و ۲۴۲ هزار واحد رسید. در این روز حدود ۴٫۸ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد و تنها ۳۸ درصد نمادها مثبت بسته شدند، هرچند ارزش معاملات همچنان در سطوح بالا باقی ماند.
آمار معاملات دوشنبه نشان میدهد رشد بازار تنها به افزایش شاخص کل محدود نبوده است. شاخص هموزن نیز حدود ۰.۷۵ درصد بالا رفت و نزدیک به ۷۳ درصد نمادهای بازار در محدوده مثبت معامله شدند. ارزش معاملات بورس به حدود ۳۳ هزار و ۷۵۲ میلیارد تومان رسید و حدود ۳ هزار و ۹۸۴ میلیارد تومان پول به سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی وارد شد. ورود پول حقیقی در این میان اهمیت ویژهای دارد. در ادبیات بازار سرمایه، سرمایهگذاران حقیقی عمدتاً اشخاص و سرمایهگذاران غیردولتی هستند که از طریق کدهای معاملاتی خود خریدوفروش میکنند؛ در مقابل، حقوقیها شامل شرکتها، صندوقها و سایر اشخاص حقوقیاند. خالص ورود پول حقیقی زمانی اتفاق میافتد که ارزش خرید حقیقیها از ارزش فروش آنها بیشتر باشد.
بر اساس گزارش منتشرشده از معاملات دوشنبه، بازار پس از خروج بیش از ۴ هزار میلیارد تومان پول حقیقی در روز قبل، با ورود بیش از ۲ هزار میلیارد تومان نقدینگی حقیقی مواجه شد. این تغییر مسیر نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران حقیقی پس از فشار فروش، دوباره به خرید روی آوردهاند؛ هرچند ارقام خالص ورود پول در گزارشهای مختلف ممکن است به دلیل تفاوت در دامنه بازار و روش محاسبه یکسان نباشد.
ورود پول حقیقی میتواند نشاندهنده افزایش تمایل بخشی از سرمایهگذاران به پذیرش ریسک باشد، اما بهتنهایی از بازگشت پایدار اعتماد حکایت نمیکند. برای رسیدن به چنین نتیجهای باید روند ورود پول در چند روز متوالی، ترکیب خریداران، ارزش معاملات و پایداری تقاضا بررسی شود.
آرمان براتی کارشناس بازار سرمایه با اشاره به رشد اخیر شاخصهای بورس می گوید: مثبت شدن بازار سهام را باید حاصل همزمان چند عامل دانست و نمیتوان آن را صرفاً به تغییر انتظارات سیاسی یا خوشبینی نسبت به آینده جنگ نسبت داد.
به گفته براتی، بخشی از تقاضای شکلگرفته در بازار ممکن است ناشی از ارزندگی قیمت برخی سهمها پس از افتهای گذشته باشد. از سوی دیگر، انتشار گزارشهای عملکرد شرکتها نیز میتواند در جلب توجه سرمایهگذاران به وضعیت بنیادی بنگاهها مؤثر باشد.
وی افزود: برای تحلیل دقیقتر روند بازار، صرفاً نگاه کردن به رشد شاخص کل کافی نیست. باید بررسی کرد که افزایش قیمتها تا چه اندازه فراگیر بوده، ارزش معاملات چه تغییری کرده و جریان پول حقیقی و حقوقی به چه سمتی حرکت کرده است. اگر رشد بازار با افزایش ارزش معاملات و ورود پول حقیقی همراه باشد، میتوان گفت بخشی از سرمایهگذاران خرد نسبت به خرید سهام تمایل بیشتری پیدا کردهاند. اما برای قضاوت درباره پایداری این روند، باید رفتار بازار در روزهای بعد را نیز زیر نظر گرفت.
یکی از مهمترین عوامل در رشد بورس را باید در انتشار گزارشهای عملکرد شرکتها جستوجو کرد. انتشار گزارشهای ماهانه و صورتهای مالی میاندورهای میتواند انتظارات سهامداران از میزان فروش، درآمد عملیاتی و سودآوری شرکتها را تغییر دهد. در شرایطی که بازار تحت تأثیر ریسکهای سیاسی قرار دارد، انتشار گزارشهای مطلوب از سوی برخی شرکتها میتواند توجه سرمایهگذاران را بار دیگر به متغیرهای بنیادی جلب کند و زمینه افزایش تقاضا برای سهام آنها را فراهم آورد.
البته اثر این گزارشها بر کلیت بازار به کیفیت عملکرد شرکتها، میزان انحراف نتایج از انتظارات قبلی و وزن نمادهای گزارشدهنده در شاخصها بستگی دارد. برای تعیین سهم این عامل در رشد اخیر بورس باید عملکرد منتشرشده شرکتها و واکنش قیمتی نمادهای مربوط بهصورت جداگانه بررسی شود. در مجموع این انتظار از بازار وجود دارد که تا پایان سال رشد بیشتری را تجربه کند.
در شرایطی که ریسکهای سیاسی و نظامی بر اقتصاد ایران سایه انداختهاند، هر تغییر در شاخصهای بورس با این پرسش همراه میشود که آیا بازار نشانهای از کاهش احتمال درگیری یا بهبود چشمانداز مذاکرات دریافت کرده است؟
بازار سهام به اخبار سیاسی واکنش نشان میدهد، اما این واکنش همیشه مستقیم و یکمعنا نیست. کاهش نگرانی از گسترش جنگ میتواند با پایین آوردن نرخ تنزیل مورد انتظار سرمایهگذاران، افزایش احتمال تداوم صادرات و کاهش نگرانی از اختلال در تولید، به نفع بخشی از شرکتها تمام شود. در مقابل، تشدید تنش میتواند هزینه حملونقل، بیمه، تأمین مواد اولیه و صادرات را افزایش دهد و چشمانداز سودآوری صنایع را تضعیف کند. با این حال، رشد بورس بهتنهایی نشانهای قطعی از خوشبینی به پایان جنگ نیست. ممکن است بخشی از معاملهگران احتمال کاهش تنش را در قیمتها لحاظ کرده باشند، اما ممکن است رشد اخیر بیشتر به دلیل اصلاح قیمتها، بازگشت خریداران پس از افت بازار یا تغییر انتظارات درباره سود شرکتها باشد. برای سنجش اینکه آیا بازار واقعاً به آینده جنگ امیدوار شده است، باید رفتار بورس را در کنار تحولات دیپلماتیک و نظامی، نرخ ارز، قیمت طلا، وضعیت صادرات و جریان نقدینگی بررسی کرد.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید