رسانه ملی یا میلی، مسأله این است: نرود میخ آهنین در سنگ!
رسانه ای که با بودجه دولتی و از جیب ملت و بیتالمال ارتزاق میکند، به جای آنکه در راستای «منافع ملی» گام بردارد، به «میل» طیفی خاص از نیروهای سیاسی فعالیت میکند.
رسانه ای که با بودجه دولتی و از جیب ملت و بیتالمال ارتزاق میکند، به جای آنکه در راستای «منافع ملی» گام بردارد، به «میل» طیفی خاص از نیروهای سیاسی فعالیت میکند.
به گزارش رصد روز، صداوسیمای جمهوری اسلامی را ادبیات رسمی حاکمیت و البته در ادبیات خود مسوولان و کارکنان این سازمان، «رسانه ملی» میخوانند. اما منتقدان این «رسانه حاکمیتی» که ازقضا به هیچ عنوان کمشمار هم نیستند، از آن بهعنوان «رسانه میلی» یاد میکنند؛ کنایهای به اینکه این رسانه که با بودجه دولتی و به بیان دقیقتر از جیب ملت تامین مالی میشود و از بیتالمال ارتزاق میکند، به جای آنکه در راستای «منافع ملی» گام بردارد، به «میل» طیفی خاص از نیروهای سیاسی فعالیت میکند. رویکردی که به فرض صحت، باید گفت که حتی تعبیر «رسانه حاکمیتی در تضاد با «رسانه ملی» نیز چندان دقیق نیست بهویژه آنکه حالا نهتنها بخشی از حاکمیت بلکه عملا سران قوای سهگانه نیز زیر تیغ سانسور این رسانه رفتهاند.
تازهترین مورد از سانسور سخنان سران قوای سهگانه آنطورکه در بیانیه شورای اطلاعرسانی دولت مورد اشاره قرار گرفته، حذف بخشی از سخنرانی رییسجمهور در مراسم روز ملی صنعت و معدن درباره اجازه رهبر شهید درباره مذاکرات بوده است. مراسمی که میانه هفتهای که گذشت، در سالن همایشهای صداوسیما برگزار شد و آنطورکه شورای اطلاعرسانی دولت در بیانیه عصر جمعه خود اعلام کرده، این روزها «حذف ازسوی صداوسیما»، تنها نصیب رییسجمهور نبوده بلکه شامل حال روسای قوای مقننه و قضاییه هم شده است؛ «پخش نیمهکاره مصاحبه رییس مجلس شورای اسلامی» و «سانسور بخشی از اظهارات رییس قوهقضاییه در حمایت از رییسجمهور»، نمونههایی است که در بیانیه شورای اطلاعرسانی دولت بهعنوان «اقدامات غیرمعمول این سازمان درباره سران قوا» مورد انتقاد قرار گرفته است. جالب آن بخشی از سخنان پزشکیان که در صداوسیما سانسور شده، ناظر بر این بوده که این رسانه عملا تمامی سخنان رهبر شهید را هم پخش نمیکرده است. پزشکیان در مراسم روز ملی صنعت و معدن با تاکید بر اینکه «صداوسیما تنها بخشی از سخنان رهبر شهید انقلاب درباره عدم مذاکره را پخش میکنند»، گفته بود که ایشان بر ضرورت پایان دادن به این وضعیت «نه جنگ، نه صلح» تاکید داشته و دولت نیز اساسا با همین دستفرمان مذاکرات را آغاز کرده است.
شورای اطلاعرسانی دولت در عین حال به یکی از دیگر مصادیق این رویکرد حذفی مسوولان عالیرتبه کشور اشاره و اعلام کرده «عدم پخش مصاحبههای وزیر امور خارجه با رسانههای خارجی در طول جنگ رمضان نیز نوع برخورد صداوسیما با صدای رسمی دیپلماسی کشور در مواجهه با تبلیغات بیامان دشمنان و بدخواهان ایران را نشان میدهد.» این نهاد زیرمجموعه دولت که «پرسش اصلی» را این میداند که «مسوولان صداوسیما در برخورد گزینشی با مواضع سران قوای جمهوری اسلامی بهدنبال چه اهدافی هستند؟!» تاکید کرده است: «آیا بخشهای سانسورشده خود گویای این نیست که مسوولان سازمان صداوسیما، نظرات سران قوا را طبق سلایق سیاسی خود گزینش و پخش میکنند و هر آنچه در دایره نظرات گروهی آنها نگنجد، ولو نظر رییس یکی از قوای کشور یا وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی باشد را شایسته حذف و سانسور میدانند؟!» شورای اطلاعرسانی دولت با تاکید بر اینکه این اقدامات صداوسیما، بلافاصله پس از انتشار پیام راهبردی رهبری و تاکید ایشان بر «وحدت کلمه» و «اتحاد مقدس» در همه سطوح مردم و مسوولان بهعنوان «اصولیترین امور در این برهه»، گونههایی از «رفتارهای وحدتشکنانه یک جریان سیاسی در صداوسیما» است، خاطرنشان کرده که «آثار و پیامدهای این اقدام در تضعیف انسجام اجتماعی، نهفقط شایستگی آن بهعنوان «رسانه ملی» را زیرسوال برده بلکه در حوزه امنیت ملی نیز تبعات تهدیدآمیزی دارد؛ اینکه چند مدیر سازمان صداوسیما تشخیص و سلایق سیاسی خود را در نحوه پخش مواضع رییس شورایعالی امنیت ملی دخیل و نظرات سران قوا را نیز گزینش کنند و در جنگ روایتها، حتی نظرات وزیر امور خارجه را نیز حذف کنند، فقدان نگاه ملی و امور امنیتی و حاکمیتی را در مدیریت این سازمان آشکار میکند.» شورای اطلاعرسانی دولت در پایان تاکید کرده است: «در شرایط فعلی که قوای سهگانه در اتحادی بینظیر با یکدیگر امورات جاری کشور را پیش میبرند و قوای مسلح و دیپلماتهای مذاکرهکننده در هماهنگی کامل با یکدیگر هستند، تکرویهای سازمان صداوسیما ساز ناکوک این صدای خوش اتحاد و اتفاق شده و عدم تجدیدنظر در رویه فعلی و استمرار رفتارهای وحدتشکنانه آن میتواند روزنه امید دشمن برای نفوذ در صفوف منسجم قوا و مردم شده و آثار جبرانناپذیری برای امنیت ملی داشته باشد.» این اما تنها واکنش شورای اطلاعرسانی دولت به سانسور سخنان سران قوای سهگانه و دیگر مسوولان ارشد در صداوسیما نبود. الیاس حضرتی که ریاست این شورا را برعهده دارد، همزمان با انتشار این بیانیه، در پیامی که از طریق حساب کاربری شخصی خود در شبکه اجتماعی فیلترشده ایکس(توئیتر) منتشر شد، «سانسور سخنان رییسجمهور» را مصداق «تخریب یکطرفه عملکرد دولت و اهتمام به نابودی تفاهمنامهای» دانست که «برای عبور کشور از بحران و حفظ منافع ملی شکل گرفته» و تاکید کرد که این اقدام، «دیگر نقد رسانهای نیست؛ ایستادن در برابر انسجام، همدلی و اتحاد ملی است.» حضرتی با تاکید بر اینکه «پرسش روشن است؛ صداوسیما با مردم، دولت و منافع ایران است یا با کسانی که از شکاف، تنش و دوقطبیسازی سود میبرند؟!»، نوشت: «رسانه ملی باید صدای وحدت ایران باشد، نه تریبون تخریب دولت و برهمزدن تفاهم ملی!»
نکته عجیبتر در این ماجرا، آن بود که صداوسیما برای پاسخگویی به انتقاد شورای اطلاعرسانی دولت و رییس این نهاد بلافاصله دست به کار شد و با رویکردی تهاجمی، از عملکرد عجیب خود در سانسور آشکار سخنان سران قوای سهگانه دفاع کند. سازمان صداوسیما آمده در بیانیهای با تاکید بر اینکه «همواره خود را مقید به حفظ انسجام ملی حول رهبری حکیم نظام و موظف به همکاری و هماهنگی با همه دستگاهها بهویژه دولت محترم و خدمتگزار میداند»، تلویحا مسوولان شورای اطلاعرسانی دولت را به بر هم زدن «آرامش و وحدت صفوف» متهم کرد. این رسانه که در بیانیهاش خود را «آینه نمایش خدمات و زحمات مسوولان خدوم کشور و بیان دستاوردها و تلاشهای شبانهروزی همه دستگاههای کشور» توصیف کرده، در ادامه آنچه را «اتهامات و نسبتهای ناروا» خواند، رد کرد و بر «هوشیاری همگانی و توجه به الزامات عمل به وظایف در شرایط حساس فعلی، ذیل انسجام ملی و وحدت کلمه و اجتناب از دامن زدن به تفرقه که چیزی جز خواست دشمنان ایران نیست» تاکید کرد.
باید گفت که اطلاعیه صداوسیما از دستکم از دو منظر قابلتامل است؛ اولا همان رویکرد تهاجمی و لحن تند و تیزی که در دفاع از خود برگزیده تا این پیام را مخابره کند که جریان تندروی حاکم بر این سازمان، به قول معروف، بیدی نیستند که با این بادها بلرزند. ثانیا اینکه این رسانه و مدیرانش، عملا هیچ نقدی را به عملکردشان نمیپذیرند و حتی حاضر نیستند به احتمال خطا اذعان کنند. نکاتی که هم نشاندهنده این است که نباید به اصلاح عملکرد این رسانه و مدیرانش امید بست و هم این را آشکار میکند که مدیران صداوسیما، آنچنان که میدانیم، نفسشان به قول معروف از جای گرم بلند میشود و ظاهرا چنان نفوذی در ساختار قدرت دارند که لازم نمیبینند دستکم از سانسور سخنان سران قوای سهگانه خودداری کنند!
با این همه این تنها شورای اطلاعرسانی دولت و رییس این نهاد نبود که به سانسور سخنان سران قوای سهگانه واکنش نشان داد. فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت نیز همصدا با الیاس حضرتی و در ادامه واکنشها به سانسور سخنان سران قوای سهگانه و بهویژه رییسجمهور در صداوسیما، «اینگونه اقدامات» را مصداق «تخریب اتحاد مقدس» توصیف کرد و به ایرنا گفت: «هر آنچه انسجام ملی را تضعیف کند، ناخواسته در مسیر خواست کسانی قرار میگیرد که از شکاف و دوقطبی در جامعه ایران سود میبرند.» سخنگوی دولت با تاکید بر اینکه «رسانه ملی» باید همانگونه که از نامش پیداست، «متعلق به تمام مردم ایران» باشد، گفت: «انتظار میرود «این رسانه» تریبون تمام ارکان رسمی نظام باشد.»
همزمان محمد عطریانفر نیز در یادداشتی در قامت یکی از اعضای شورای اطلاعرسانی در ایرنا از «حق مردم برای شنیدن صدای رییسجمهوری» سخن گفت و نوشت: «صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران براساس قانون اساسی، یک رسانه حاکمیتی و ملی است؛ رسانهای که باید متعلق به همه ملت باشد، نه تریبون یک جریان سیاسی یا بازتابدهنده سلایق مدیریتی و جناحی.» این عضو ارشد حزب کارگزاران سازندگی با تاکید بر جایگاه رییسجمهوری بهعنوان «عالیترین مقام رسمی کشور پس از مقام رهبری»، تاکید کرد که «حذف بخشهایی از سخنان رییسجمهور» یا «تقطیع و بازتاب آن به شکلی گزینشی» نهتنها با «اصول حرفهای رسانه» ناسازگاری دارد بلکه با «رسالت رسانهای که عنوان «ملی» را بر خود دارد» نیز در تضاد و ناسازگار است. عطریانفر با هشدار نسبتبه شکلگیری این ذهنیت در جامعه که معیار انتشار اخبار صداوسیما، «ملاحظات جناحی است، نه منافع ملی»، بر اهمیت «سرمایه اجتماعی» و «اعتماد عمومی» بیش از هر زمان دیگر تاکید کرد و نوشت: «حفظ این سرمایه، بیش از هر چیز، نیازمند شفافیت و امانتداری در اطلاعرسانی است.»
سیدشهابالدین طباطبایی، دیگر عضو شورای اطلاعرسانی دولت نیز در یادداشتی در خبرگزاری رسمی دولت به رویکرد واپسگرای مسوولان صداوسیما انتقاد کرد و نوشت: «دوستان در صداوسیما همان نگاه شمعفروشانی را دارند که بهجای تغییر و نوآوری در کسبوکار، به محدود کردن خورشید فکر میکنند.» او درعینحال به نکتهای دیگر نیز در لفافه اشاره کرد و با تاکید بر اینکه «البته با آن دسته از دوستان بهکلی ناامیدمان همراه نیستم که انتقاد از عملکرد مسوولان فعلی صداوسیما باعث ماندگاریشان خواهد شد»، خواستار «تغییرات اساسی در تیم مدیریتی و اصلاح جدی در نگاه سازمان متعلق به همه مردم ایران» شد. البته در عین حال نمیتوان این نکته را نیز نادیده گرفت که حتی اگر آنچه «دوستان بهکلی ناامید» طباطبایی به آن باور دارند، نادرست باشد، همین که چنین باوری چنان عمومیت یافته که ظاهرا حتی در میان برخی دوستان یکی از اعضای شورای اطلاعرسانی دولت و یکی از اعضای ارشد حزب ندای ایرانیان نیز مشتریانی دارد، باید فکری به حال نحوه انتخاب مسوولان کرد.
هرچند وقتی صحبتهای یکی از نمایندگان اصولگرای کمیسیون فرهنگی مجلس را که ازجمله اعضای شورای نظارت بر صداوسیماست، میخوانیم، درمییابیم که ظاهرا آن «دوستان بهکلی ناامید» چندان هم بیراه نرفتهاند. محمد میرزایی که بهعنوان یکی از دو عضو قوهمقننه در شورای نظارت بر صداوسیما، در ارتباط با جنجال اخیر در پوشش سخنان سران قوای سهگانه توسط صداوسیما با ایسنا به گفتوگو نشسته، در بخشی از سخنانش گفته است: «بارها از مسوولان رسانه ملی دعوت کردیم، به آنها تذکر دادیم و صحبت کردیم که «رسانه ملی» باید یکی از علائم وحدت ملی باشد. همه گروههای سیاسی که در چارچوب قانون اساسی فعالیت میکنند، باید تقویت شوند و اینها واقعا جزو سرمایههای اجتماعی ما هستند.» او با بیان اینکه «باید همه سلیقهها در صداوسیما دیده شوند»، میگوید: «ما تذکرات خود را به صداوسیما دادهایم. حتی در جنگ ۴۰ روزه یا ۱۲روزه درباره افرادی که دعوت میشدند، گفته بودیم که از این تیپ افراد که در چارچوب نظام هستند، دعوت کنید.» این نماینده مجلس در یک مصاحبه کوتاه، دستکم سه بار تاکید کرده شورای نظارت بر صداوسیما، وظایف نظارتی خود را انجام داده و به مسوولان صداوسیما «تذکر» داده و اگرچه صراحتا از این سخن نمیگوید که این تذکرات بینتیجه بوده اما ظاهرا او نیز دریافته که کار از تذکار گذشته و باز به قول معروف، «نرود میخ آهنین در سنگ!»
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
