رقیب جدی بازار طلا و ارز در شرایط جنگی
آیا در صورت تداوم تنشها، دلار و طلا همچنان مقصد اصلی سرمایهها خواهند بود؟
او ادامه داد: اکنون در شرایطی هستیم که تلاطمهای اقتصادی ناشی از پیشبینیناپذیری اقتصاد است. اصلاً بخشهای مختلف اقتصادی ما نمیدانند از جنگ گرفته تا بنزین، دولت چه اتفاقی برایش میافتد و دولت قرار است با کسری بودجه خود چه کند. هرچند دولت تا امروز در این زمینه اقداماتی انجام داده و صحبتهایی هم مطرح کرده، اما بهتدریج پردهها فرو افتاده است.
این تحلیلگر اقتصادی افزود: هم مردم این واقعیت را دیدهاند و هم مسئولان دولتی، از جمله رئیسکل بانک مرکزی و رئیسجمهور، درباره شرایط موجود صحبت کردهاند. در واقع این مسائل به مردم منتقل شده و بازار هم متوجه شده که به هر حال دولت دستش خالی است. بنابراین فشار روی دلار افزایش پیدا کرده است.
توکلیکاشی با اشاره به عوامل بنیادی اثرگذار بر نرخ ارز گفت: اصلیترین عاملی که دلار را در بلندمدت و به صورت فاندامنتال (بنیادی) افزایش میدهد، تورم است و اصلیترین موضوع در این زمینه نیز کسری بودجه دولت است. دولت بهشدت با کسری بودجه دستوپنجه نرم میکند و من فکر میکنم دلار یکی از داراییهایی است که میتواند در مقایسه با تورم رشد کند و مردم را در برابر تورم حفظ کند.
او تصریح کرد: بنابراین امسال دلار در محدوده ۲۷۰ تا ۳۲۰ هزار تومان اصلاً بعید نیست. البته این پیشبینی به شرایط سیاسی و اقتصادی کشور نیز وابسته است و اگر تنشهای سیاسی و نظامی ادامه پیدا کند، فشار بیشتری بر بازار ارز وارد خواهد شد.
طلا همچنان از دلار خط میگیرد
توکلیکاشی درباره اینکه در صورت تداوم تنشهای سیاسی و نظامی، سرمایه مردم بیشتر به سمت کدام بازارها خواهد رفت و آیا دلار و طلا همچنان میتوانند پناهگاه امن سرمایهگذاری باشند، گفت: دلار و طلا عملاً به یکدیگر وابستهاند. قیمت طلا در ایران دقیقاً از قیمت اونس جهانی ضربدر قیمت دلار به دست میآید؛ بنابراین طلا بیشترین جهت خود را از دلار میگیرد.
او افزود: درباره طلای جهانی فکر میکنم در یکی دو سال آینده اعداد بین ۴ هزار تا ۵ هزار دلار را شاهد باشیم. من اعدادی خارج از این رنج ۴ تا ۵ هزار دلار را برای طلا قائل نیستم. کما اینکه دو، سه ماه پیش حدود ۴ هزار دلار بود، شش ماه پیش به نزدیکی ۵ هزار دلار رسید و دوباره برگشت.
این تحلیلگر اقتصادی ادامه داد: در همین یکی، دو هفته اخیر نیز طلای جهانی بین ۴۳۰۰ تا ۴۶۰۰ دلار نوسان داشته است. بنابراین فکر میکنم در حوزه ۴ هزار تا ۵ هزار دلار همچنان نوسان خواهد کرد و این بازه فعلاً ادامه خواهد داشت.
توکلیکاشی تاکید کرد: اما طلا در ایران چون تابع نرخ دلار است و دلار میتواند مثلاً در یک سال ۱۰۰ درصد رشد کند، بنابراین بیشترین نوسان طلای ایران را باید با دلار تحلیل کنیم. به همین دلیل در شرایط فعلی، نرخ ارز نقش تعیینکنندهای در مسیر بازار طلا دارد.
سیگنال مهم برای اقتصادایران؛ تورم عقب نشست
او در ادامه با اشاره به روند تورم گفت: تنها خبر خوبی که الان داریم این است که بالاخره در دو ماه اخیر، یعنی تیر و مرداد، شاخصهای تورم از روند فزاینده میانگین ماهانه بالای ۷ درصد به میانگین حدود ۳.۵ درصد رسیدهاند. این خبر خوبی است، البته به شرطی که این روند در شهریور و مهر نیز ادامه پیدا کند.
توکلیکاشی افزود: با این حال، با توجه به تنشهای سیاسی که من میبینم، بعید میدانم نه تورم و نه دلار در سطوح فعلی آرام بگیرند.
دلار چه زمانی عقبنشینی میکند؟
این تحلیلگر اقتصادی درباره مهمترین سناریوی پیش روی بازار ارز و طلا و اینکه چه اتفاقی میتواند باعث عقبنشینی بازارها شود، به تجربه سالهای گذشته اشاره کرد و گفت: ما این تجربه را بالاخره در سالهای گذشته داشتهایم. تجربه سال ۶۷ و حتی سال ۶۶ و ۶۷ تجربه مهمی است؛ زمانی که اواخر جنگ بود و در واقع دولت هرچه منابع داشت از دست داده بود و کسری بودجه به نزدیک ۵۰ درصد رسیده بود.
او ادامه داد: در آن مقطع دلار از حدود ۳۰ تا ۴۰ تومان به ارقام بالای ۱۵۰ تومان رسید، اما به محض اینکه قطعنامه پذیرفته شد، یعنی یک امیدی در مردم ایجاد شد که جنگ تمام شده است، دلار ۱۷۰ تومانی یکباره به ۴۰ تومان رسید.
توکلیکاشی تصریح کرد: یعنی دلار ظرف یک روز بهتنهایی حدود ۷۵ درصد ارزش خودش را از دست داد. البته در ماههای آینده دوباره بهتدریج دلار افزایش پیدا کرد و ظرف یکی، دو هفته به حدود ۶۰ تا ۷۰ تومان رسید و بعد آرامآرام بالا رفت و در نهایت به سطوح بالاتر رسید.
شرط مهم برای ریزش قیمت دلار
او درباره اینکه چه اتفاقی میتواند چنین ریزشی را در بازار ارز رقم بزند، گفت: اگر یک گشایش اقتصادی اتفاق بیفتد، گشایش سیاسی اتفاق بیفتد و تکلیف جنگ مشخص شود، شرایط میتواند کاملاً متفاوت شود.
این تحلیلگر اقتصادی افزود: منظور من این است که سایه جنگ بهطور کامل برداشته شود. الان ما در جنوب درگیریهایی داریم، اما حتی دو، سه هفته پیش هم درگیری جدی وجود نداشت و با این حال محاصره و فشار وجود داشت و کشور را تحت فشار قرار میداد.
توکلیکاشی ادامه داد: منظورم این است که این قائلهای که حدود یک سال و نیم است درگیر آن هستیم، از حمله پارسال اسرائیل به ایران تا همین اواخر، ختمبهخیر شود. اگر آمریکا و نیروهایش از خلیج فارس خارج شوند، ما به شرایط عادی برگردیم و از نظر سیاسی و نظامی این قصه کاملاً جمع شود و تحریمها نیز برداشته شود، من فکر میکنم حتی دلار میتواند به ۱۰۰ هزار تومان هم برسد.
بورس بالاخره از خواب بیدار شد؛ اما این رشد ادامه دارد؟
توکلیکاشی درباره رشد اخیر بازار سهام و اینکه آیا بورس میتواند در صورت ادامه این روند به رقیب جدی بازار طلا و ارز تبدیل شود، گفت: بورس در یک سال اخیر جاماندگی داشت و به اندازه سایر بازارها رشد نکرده بود. از طرف دیگر، رشد اخیر دلار که از حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ هزار تومان از مهرماه سال گذشته آغاز شد و بعد به حدود ۱۵۰ هزار تومان و بالاتر رسید، با یک تأخیر خودش را در فروش شرکتها نشان داد.
او افزود: شرکتهایی که صادراتمحور بودند و کالای صادراتی میفروختند یا شرکتهایی که قیمت کالاهای فروششان به نوعی به قیمت دلار وابسته بود، رشد شدید قیمتی داشتند. این رشد شدید در صورتهای مالی شرکتها و در قالب سود دیده شد و طبیعتاً قیمت سهام نیز بالا رفت.
این تحلیلگر اقتصادی ادامه داد: از طرف دیگر، وقتی این موضوع با قیمت تمامشده تاریخی مقایسه میشود، مسئله اهمیت بیشتری پیدا میکند. شرکتها معمولاً در اسناد حسابداری خود موجودی انبار شش ماه تا یک سال دارند و کالاهایشان را قبلاً با قیمتهای پایینتر خریداری کرده بودند. بنابراین اختلاف بین قیمت تمامشده و قیمت فروش میتوانست عدد بسیار بزرگی باشد.
جهش بورس در نیمه دوم سال تکرار میشود؟
توکلیکاشی گفت: اما این وضعیت در ماههای آینده و مشخصاً در شش ماه دوم امسال نمیتواند ادامه داشته باشد؛ چراکه در هفت، هشت ماه اخیر خریدهای جدید شرکتها نیز با قیمتهای جدید و بالاتر انجام شده است. بنابراین حاشیه سود شرکتها نسبت به گذشته کمتر خواهد شد.
او افزود: یکی از علتهایی که بورس در این مدت رشد بسیار شدیدی داشت، آزاد شدن همین پتانسیل بود. بنابراین از دو جهت، یعنی جاماندگی بورس و افزایش سود و فروش شرکتها، باعث شد یک جهش در بازار سهام شاهد باشیم.
این تحلیلگر اقتصادی تاکید کرد: اما در شش ماه دوم سال من چنین رشدی را برای بورس قائل نیستم که با این سرعت رشد کند. فکر میکنم تا پایان سال از امروز چیزی بین ۱۰ درصد تا حداکثر ۳۰ درصد رشد داشته باشد؛ البته اگر پایین نیاید.
توکلیکاشی اضافه کرد: اگر تنشهای سیاسی بیشتر شود، احتمال پایین آمدن بورس هم وجود دارد، اما در شرایط فعلی حد بالای رشد بورس را چیزی بین ۱۰ تا ۳۰ درصد بالاتر از ارقام فعلی میدانم.
خودرو؛ قیمت بالا میرود، اما مشتری نیست!
توکلیکاشی در پاسخ به این سؤال که با توجه به افزایش نرخ ارز و تشدید تنشها، بازار خودرو در چه شرایطی قرار دارد و قیمت خودرو چه مسیری را دنبال خواهد کرد، گفت: درباره خودرو چند نکته داریم. نکته اول این است که وقتی دلار بالا میرود، ارزش جایگزینی نیز افزایش پیدا میکند و چون قیمت خودرو عملاً دلاری است، تقریباً به اندازه رشد دلار قیمت خودرو هم بالا میرود.
او ادامه داد: خودرویی که ۱۰ هزار دلار بوده، همچنان ۱۰ هزار دلار است، اما چون دلار افزایش پیدا کرده، ما آن خودرو را با قیمت بالاتری میبینیم. یا خودروی ۳۰ هزار دلاری، همچنان ۳۰ هزار دلار قیمت دارد، اما با افزایش نرخ ارز، قیمت ریالی آن بالا میرود.
زنگ خطر جدید برای خودروسازان
این تحلیلگر اقتصادی با اشاره به دومین عامل مؤثر بر بازار خودرو گفت: نکته دوم این است که از آنجا که در تحریم هستیم، بسیاری از شرکتهایی که قطعات را وارد میکردند، چه شرکتهایی که بهصورت فولسیکیدی وارد میکردند، مانند مدیران خودرو و کرمان موتور، و چه شرکتهایی مانند ایرانخودرو که بخشی از قطعاتشان را از خارج وارد میکردند، بهشدت با کمبود قطعات مواجه شدهاند.
او افزود: تقریباً سطح تولید پایین آمده و سیکیدیها نیز تقریباً به نزدیک صفر رسیدهاند و از آخرین مقدار موجودی خود استفاده میکنند. شرکتهای تولیدی ایرانی هم تولیدشان بسیار کم شده است. به نظر میرسد اگر این تحریم ادامه پیدا کند، ممکن است از آبانماه اصلاً نتوانند تولید کنند.
توکلیکاشی تاکید کرد: بنابراین عرضه هم کم شده و کاهش عرضه طبیعتاً اثر افزایشی بیشتری روی قیمت خودرو خواهد داشت.
خودرو گرانتر میشود، اما بازار در رکود میماند
او با اشاره به سومین عامل اثرگذار بر بازار خودرو گفت: موضوع مهم دیگر این است که قیمتها آنقدر بالا رفته و از طرف دیگر، به خاطر تحریم قطعات، قطعات یدکی نو در بازار پیدا نمیشود. بنابراین هم افراد توان مالی خرید ندارند و هم کسانی که توان مالی دارند، نگرانند که اگر مثلاً تصادف کنند یا قطعهای از خودرو خراب شود، قطعه مورد نیاز پیدا نشود.
این تحلیلگر اقتصادی افزود: همین الان بسیاری از دوستان من هستند که ماشینشان بین یک ماه تا شش ماه در تعمیرگاههای مختلف به دلیل نبود قطعات معطل مانده است. همین موضوع باعث شده تمایل به خرید نیز کاهش پیدا کند.
توکلیکاشی تصریح کرد: نتیجه هر سه عاملی که عرض کردم این شده که بازار خودرو، مستقل از بحث قیمت که طبیعتاً به دلیل دلار و افزایش ارزش جایگزینی بالا رفته، در رکود بسیار عمیقی قرار دارد.
فروش خودرو با تخفیف سنگین؛ رکود به جان بازار افتاد
او گفت: اگر کسی به هر دلیلی پول لازم داشته باشد و بخواهد خودروی خود را بفروشد، چه خودروی صفر و چه خودروی دستدوم، باید با تخفیف بالا بفروشد. این تخفیفها الان در بعضی خودروها به مرز ۶ تا ۷ درصد رسیده است، چراکه سمت تقاضای بازار بهشدت تضعیف شده است.
توکلیکاشی تاکید کرد: بنابراین امسال را دوباره عرض میکنم؛ اگر مسئله سیاسی و مسئله تحریم حل نشود، مستقل از قیمت خودرو که ممکن است حتی بالاتر هم برود و همانطور که گفتم به دلار وابسته است، رکود بازار خودرو حتماً شدیدتر از وضعیت فعلی خواهد شد.
او افزود: این طبیعتاً برای فعالان بازار خودرو، چه تولیدکنندگان خودرو و چه مردم و چه کسانی که در بخشهای مختلف این بازار، از جمله تعمیرگاهها فعالیت میکنند، خبر خوبی نیست.
پایان شهریور؛ کدام بازار بیشترین بازدهی را دارد؟
توکلیکاشی در پاسخ به این سؤال که بازدهی کدام بازارها تا پایان شهریور بهتر خواهد بود، گفت: من تقریباً در چند هفته اخیر، حتی میخواهم بگویم در سه، چهار ماه اخیر، با وجود اینکه بازار بورس هم صعودی بود، به همه کسانی که از من مشورت خواستند، گفتم در شرایطی که من میبینم، مطمئنترین چیزی که میتوانم با اطمینان بالا و درصد بالایی به آن اعتماد کنم و کمترین ضرر و احتمالاً بیشترین بازدهی را در مقایسه با سایر کلاسهای دارایی داشته باشد، فقط و فقط دلار است.
