زخم جنگ بر تن 30 كارخانه و شركت دارويي
سخنگوي سازمان غذا و دارو: كارخانههاي دارو و تجهيزات پزشكي خسارتهايي در جنگ متحمل شدند كه اقدامات لازم براي بازسازي و احياي ظرفيت توليد در دستور كار قرار گرفت.
سخنگوي سازمان غذا و دارو: كارخانههاي دارو و تجهيزات پزشكي خسارتهايي در جنگ متحمل شدند كه اقدامات لازم براي بازسازي و احياي ظرفيت توليد در دستور كار قرار گرفت.
به گزارش رصد روز، يكي از نگرانيهاي مهم در ايام جنگ، نحوه توليد و تامين و توزيع دارو و تجهيزات پزشكي است. از 9 اسفند و با آغاز حملات هوايي امريكا و اسراييل به كشورمان، اگرچه كه مسوولان حوزه سلامت اين اطمينان را ميدادند كه هيچ مشكلي در توليد و تامين دارو ايجاد نخواهد شد، اما با هدف قرار گرفتن چند كارخانه داروسازي و انبارهاي ذخاير دارو و شيرخشك در برخي شهرها و همچنين انهدام كامل انستيتو پاستور و كارخانه توفيق دارو در حملات هوايي امريكا و اسراييل، اين نگراني افزايش يافت كه زنجيره توليد و تامين دارو و تجهيزات پزشكي با مشكل مواجه شود. محمد هاشمي؛ سخنگوي سازمان غذا و دارو، در گفتوگو با «اعتماد» ميگويد كه در جنگ رمضان، حدود ۳۰ واحد توليدي دارو و تجهيزات پزشكي، آسيبهاي جزيي يا كلي ديد و به عنوان مثال، يك كارخانه توليد اقلام بيمارستاني و اتاق عمل كه در مجاورت اهداف خاص قرار داشت، در حدي دچار آسيب جدي شد كه خط توليد اين كارخانه به طور موقت متوقف شد.
هاشمي همچنين ميگويد كه كارخانههاي دارو و تجهيزات پزشكي نيز تحتتاثير شرايط، خسارتهايي متحمل شدند كه اقدامات لازم براي بازسازي و احياي ظرفيت توليد در دستور كار قرار گرفت.
اما علاوه بر خسارات ناشي از حملات هوايي به كارخانههاي داروسازي و توليدكننده تجهيزات پزشكي، نگراني بابت اختلال در زنجيره توليد و تامين اين كالاهاي استراتژيك از اين جهت رو به افزايش بود كه به دليل شرايط خاص كشور، تمام گذرگاههاي هوايي ورود كالا به ايران براي حفظ امنيت، مسدود بود و گذرگاههاي دريايي در شرق، شمال و جنوب كشور هم بارها هدف حملات هوايي امريكا و اسراييل قرار گرفت و بنابراين، تنها مسير ممكن براي واردات كالاهاي حياتي، مسير ريلي و زميني در شمال كشور بود.
طبق گزارشهايي كه در ايام جنگ توسط جمعيت هلالاحمر ارايه شد، از نيمه اسفند و به دنبال افزايش تعداد مجروحان غيرنظامي و آسيبهاي جدي به بيمارستانها و مراكز درماني، 11 كشور محمولههاي دارو، كمكهاي امدادي، تجهيزات بيمارستاني و مواد غذايي در قالب كمكهاي بشردوستانه و از طريق مسيرهاي ريلي و زميني به ايران فرستادند كه اين اقلام توسط جمعيت هلالاحمر تحويل و توزيع شد. سازمان پزشكان بدون مرز و كشورهاي تركيه، تركمنستان، عراق، چين، هند، روسيه، آذربايجان، ازبكستان، تاجيكستان، ارمنستان و داغستان روسيه در چند نوبت محمولههاي امدادي، دارويي، مواد غذايي، خودروهاي سنگين، تجهيزات پزشكي، تجهيزات آواربرداري، آمبولانس و اقلام زيستي براي ايران ارسال كردند ولي مسوولان حوزه سلامت، ضمن تقدير از دولتهاي اين كشورها و مردمي كه براي هموطنان ايراني كمك ميفرستادند، تاكيد داشتند كه بايد همچنان از ظرفيت توليد داخلي استفاده شود، چون حجم آسيبهاي جاني و خسارات مالي در حملات هوايي امريكا و اسراييل، بسيار فراتر از اين كمكهاي بشردوستانه است.
هاشمي البته در گفتوگو با «اعتماد» در تشريح وضعي كه دستاندركاران توليد و تامين اين كالاي استراتژيك با آن مواجه بودند، اطمينان ميدهد كه در طول 40 روزي كه ايران با جنگ دست و پنجه نرم ميكرد، خللي در زنجيره توليد و تامين و توزيع دارو و تجهيزات پزشكي ايجاد نشد ولي نكته مهم اين است كه به طور معمول، در ايام جنگ علاوه بر داروهايي كه مصرف معمول گروههاي متفاوت بيماران هستند، برخي داروها و تجهيزات پزشكي به دليل افزايش شمار مجروحان جنگي و بستريهاي تروما، پرمصرفتر ميشود. سرمهاي شست و شو و قندي و نمكي، مسكنها، داروهاي ضد عفونت، داروهاي بيهوشي، انواع ويتامينها، اقلام موردنياز جراحيها، اقلام موردنياز در ترميم شكستگيها و سوختگيها، در ايام جنگ بيشترين مصرف را دارند. مسوولان سازمان غذا و دارو همواره اين اطمينان را دادهاند كه ذخاير دارويي به مدت 6 ماه تامين شده كه اين ذخيره 6 ماهه، شامل تمام اقلام و ازجمله پركاربردترينهاي در ايام جنگ هم ميشود ولي نكته مهم اين است كه بودجه و اعتباراتي كه براي روند توليد و تامين دارو و تجهيزات پزشكي در لايحه بودجه 1405 پيشبيني شد، پيش از شروع جنگ به مجلس ارايه شده بود و شنيدههاي «اعتماد» حاكي از آن است كه اعتبار تخصيص يافته به سازمان غذا و دارو براي تامين ذخاير استراتژيك، رقمي معادل تامين ذخاير براي مدت 3 ماه است. البته رييس سازمان غذا و دارو، هفته قبل در گفتوگو با «اعتماد» خبر داد كه از روز يكشنبه 16 فروردين، اولين بخش از اعتبارات ارزي و بودجه مورد نياز توليد و تامين دارو توسط بانك مركزي تخصيص داده شده و طبق قرار مقرر در سال 1404، ارز اختصاص يافته به دارو، مثل پارسال ارز ترجيحي 28 هزار توماني خواهد بود.
هاشمي هم در گفتوگو با «اعتماد» درباره وضعيت توليد و تامين دارو در طول جنگ و نحوه مديريت اين وضع باتوجه به تجربه برگرفته از ايام جنگ 12 روزه ميگويد: «تامين دارو به صورت لحظهاي و تحت نظارت مستقيم سازمان غذا و دارو رصد ميشود و معاونان غذا و داروي دانشگاههاي علوم پزشكي سراسر كشور نيز به طور مستمر اين فرآيند را پيگيري ميكنند. تاكنون هيچگونه گزارش مبني بر كمبود شيرخشك، دارو يا تجهيزات پزشكي ثبت نشده است. در روزهاي ابتدايي جنگ ۱۲ روزه، جمعيت مواج در شهرهاي مهمانپذير، چالشهاي موقتي در زنجيره تامين دارو، شيرخشك و تجهيزات پزشكي ايجاد كرد ولي با تدابير اتخاذ شده، وضعيت به سرعت به حالت عادي بازگشت. در اين دور از جنگ هم با بهرهگيري از تجربيات جنگ تحميلي ۱۲ روزه، مديريت هوشمندانهاي در تامين اقلام ضروري صورت گرفت و از بروز چالشهاي مشابه جلوگيري شد. تنها مساله قابل اشاره در روز نخست، مربوط به مباحث لجستيكي و اياب و ذهاب بود كه با هماهنگي شركتهاي پخش، مرتفع شد. در مجموع، تاكنون هيچ گزارش منفي در خصوص تامين دارو، شيرخشك و تجهيزات پزشكي واصل نشده است.»
سوال «اعتماد» از اين كارشناس حوزه سلامت اين بود كه در اين نوبت از جنگ، وضعيت توليد و تامين داروهاي استراتژيك شامل اعصاب و روان، انسولين، شيرخشك، داروهاي بيماران سرطاني و اماس و قلبي چگونه مديريت شد آن هم باتوجه به اينكه پيش از آغاز جنگ، گزارش برخي دستاندركاران حوزه سلامت، حاكي از كمبود حدود 300 قلم دارو به دليل مشكلات ناشي از انتقال ارز بود كه هاشمي در جواب اين سوال ميگويد: «تعريف سازمان غذا و دارو از مفهوم كمبود دارو مبتني بر شاخصهاي فني و آماري دقيق است. در هر كشوري، حتي در شرايط بهينه، امكان بروز كمبودهاي مقطعي در برخي اقلام دارويي وجود دارد؛ گاه حتي اصلاح يا بهروزرساني خطوط توليد ميتواند موجب وقفههاي كوتاهمدت در عرضه شود كه امري متعارف در نظامهاي دارويي جهاني است. سازمان غذا و دارو به عنوان مرجع رسمي و با دسترسي به آمار مستند، تنها نهاد براي ارايه گزارش دقيق در اين حوزه است. گاهي تقاضاي بيماران يا پزشكان براي برندهاي خارجي داروهايي كه نمونه داخلي آنها با كيفيت مطلوب در بازار موجود است، ازسوي برخي به عنوان كمبود تلقي ميشود درحالي كه از منظر فني و حاكميتي، كمبودي در عرضه وجود ندارد. انسولين نمونهاي از اين دسته داروهاست كه توليد داخلي آن تامين است، اما ترجيح برخي بيماران براي مصرف برند خارجي، ممكن است چالشهايي در دسترسي ايجاد كند. مطابق مقررات جاري، در صورت وجود توليد داخلي با كيفيت مناسب، تجويز نمونه خارجي مشابه نمونه داخلي، ممنوع است.
در اين راستا، لزوم اطلاعرساني شفاف و فرهنگسازي براي همسوسازي انتظارات بيماران و پزشكان با واقعيتهاي نظام تامين دارو، بيش از پيش احساس ميشود. علاوه بر اين، مفهوم كمبود دارو همواره ناظر بر يك قلم خاص نيست؛ بلكه بيانگر ميانگين وضعيت اقلام مختلف در بازههاي زماني متفاوت است. به عنوان مثال، اعلام كمبود در ۷۰ قلم دارويي به اين معناست كه به طور ميانگين، اين تعداد از اقلام ممكن است در مقاطعي با چالش عرضه مواجه شوند؛ درحالي كه امروز داروي «الف» تامين ميشود و فردا داروي «ب» ممكن است به دليل فرآيندهاي گمركي يا توزيع، با تاخير موقت همراه باشد. اين نوسانات، بخشي از طبيعت پوياي زنجيره تامين دارو است.»
هاشمي ميافزايد: «پيش از شرايط اخير، دغدغههايي درخصوص تامين و انتقال ارز دارو مطرح بود كه طبيعتا ميتوانست بر روند واردات تاثيرگذار باشد؛ با اين حال، در اين ايام، با فعالسازي كامل ظرفيتهاي توليد داخلي و مديريت زنجيره تامين، فرآيند توزيع دارو بدون اختلال اساسي ادامه يافت و حتي باتوجه به آسيبهاي وارده به برخي واحدهاي توليدي، خوشبختانه تامين داروهاي بيماران خاص (قلبي، سرطاني، اماس و اعصاب و روان) با چالش جدي مواجه نشده، چراكه واحدهاي توليدكننده اين داروها كه تحتتاثير قرار گرفتند يا ظرفيت توليد محدودي داشتند يا آسيبهاي وارده در حد جزيي بوده و خللي در خطوط اصلي توليد ايجاد نكرده و ظرفيتهاي جايگزين و ذخاير استراتژيك، پايداري عرضه اين داروها را تضمين كرده است.»
نكته ديگري كه مسوولان سازمان غذا و دارو بايد براي افكار عمومي توضيح داده و نگرانيهاي مرتبط را كاهش دهند، وضعيت واردات مواد اوليه و موثره موردنياز در خطوط توليد دارو است، چون در ايام جنگ باتوجه به انسداد گذرگاه مرزي و محدوديت واردات انواع كالاها، تامين مواد مورد نياز كارخانههاي داروسازي به يك سوال مهم براي مردم تبديل شده بود و هاشمي در جواب به «اعتماد» ميگويد: «به لطف سياستگذاري هوشمندانه در زمينه ذخاير استراتژيك، هيچگونه اختلالي در تامين مواد اوليه و موثره دارويي رخ نداد. اين ذخاير، تمامي اقلام ضروري ازجمله مواد اوليه و موثره را پوشش ميدهد. در حال حاضر، فرآيند توليد دارو از حيث دسترسي به مواد اوليه با چالش مواجه نيست، چراكه حتي در شرايط ويژه، مسيرهاي جايگزين و تمهيدات لازم براي تامين پايدار مواد اوليه پيشبيني و اجرا شده است.»
ارسال كمكهاي اهدايي دارويي، پزشكي و امدادي در ايام جنگ از 9 اسفند 1404 تا 17 فروردين 1405:
سازمان پزشكان بدون مرز، كشورهاي ازبكستان، تاجيكستان، داغستان، ارمنستان، تركمنستان، روسيه، عراق، چين، هند و تركيه براي هموطنان ايران محمولههاي بشردوستانه فرستادند.
جمهوري آذربايجان: سه محموله اهدايي با 18 تريلي شامل مواد غذايي، دارو، تجهيزات پزشكي، آرد، برنج، آب آشاميدني، روغن و چاي
عراق: دو محموله در قالب بيش از 30 تريلي با فتواي آيتالله سيستاني و ارسالي از طرف مردم عراق و حرم حسيني شامل آمبولانس، خودروهاي امدادي، تجهيزات پزشكي، تجهيزات آواربرداري، اقلام زيستي
چين: دو محموله از طرف اتاق بازرگاني جنوب چين و ايرانيان مقيم در جنوب اين كشور شامل خودروهاي سنگين و تجهيزات امدادي
داغستان: 140 تن مواد غذايي
سازمان پزشكان بدون مرز: اقلام دارويي
روسيه: دو محموله با وزن بيش از 330 تن شامل دارو، تجهيزات پزشكي اضطراري از جمله كيتهاي كمكهاي اوليه
هند: دو محموله شامل دارو و تجهيزات پزشكي
تركمنستان: دارو و تجهيزات پزشكي موردنياز مجروحان در بيمارستانها
تركيه: سه محموله تجهيزات پزشكي
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
