سایه آرامش بر سر بازار طلا و دلار
چند ماه گذشته براي بازار ارز و طلا، دورهاي پرالتهاب بود.
چند ماه گذشته براي بازار ارز و طلا، دورهاي پرالتهاب بود.
به گزارش رصد روز، بازار ارز و طلای ایران در معاملات روز یکشنبه پس از هفتهها نوسان، چهرهای متفاوت به خود گرفت. کاهش قیمت دلار، افت بهای سکه و عقبنشینی هر گرم طلای ۱۸ عیار، مهمترین نشانههای آرامتر شدن بازاری بود که در ماههای اخیر زیر سایه جنگ، محاصره دریایی، فشارهای تحریمی و انتظارات تورمی، بارها رکوردهای جدید قیمتی را تجربه کرده بود. این کاهش قیمت اگرچه برای مصرفکنندگان و فعالان اقتصادی خبر امیدوارکنندهای محسوب میشود، اما به معنای پایان چالشهای بازار نیست. اقتصاد ایران همچنان با یکی از پیچیدهترین دورههای خود روبهرو است؛ دورهای که در آن متغیرهای سیاسی و امنیتی، همزمان با عوامل پولی و ساختاری، بر نرخ ارز و طلا اثر میگذارند و هر خبر مثبت یا منفی میتواند جهت بازار را تغییر بدهد. در چنین شرایطی، سیاستگذاران اقتصادی معتقدند مدیریت انتظارات و حفظ ثبات بازار، به اندازه تأمین منابع ارزی اهمیت دارد. بانک مرکزی نیز با تأکید بر کفایت ذخایر ارزی کشور اعلام کرده که برای پاسخگویی به نیازهای واقعی بازار و جلوگیری از شکلگیری تقاضای هیجانی، ابزارهای لازم را در اختیار دارد.
چند ماه گذشته برای بازار ارز و طلا، دورهای پرالتهاب بود. تشدید تنشهای منطقهای، محدود شدن بخشی از مسیرهای تجاری و افزایش نگرانی نسبت به آینده اقتصاد، موجب شد تقاضا برای داراییهای امن افزایش یابد و دلار و طلا وارد مسیر صعودی شوند. افزایش نرخ ارز تنها به بازار صرافیها محدود نماند. رشد قیمت مواد اولیه، بالا رفتن هزینه واردات، افزایش بهای کالاهای مصرفی و فشار بر هزینه زندگی خانوارها، همگی نشان دادند که نوسان ارز مستقیماً به معیشت مردم منتقل میشود. به همین دلیل، هر تغییر در بازار ارز، بیش از آنکه یک شاخص مالی باشد، به یکی از مهمترین متغیرهای رفاهی جامعه تبدیل شده است. بازار طلا نیز همزمان تحت تأثیر دو عامل حرکت کرد؛ از یک سو رشد نرخ دلار در داخل و از سوی دیگر نوسان اونس جهانی. نتیجه این همزمانی، افزایش سریع قیمت سکه و طلای آبشده بود که بسیاری از خانوارها را به سمت خریدهای احتیاطی سوق داد.
معاملات روز یکشنبه اما نشانهای از تعدیل این روند بود. افت قیمت دلار در بازار آزاد باعث شد سکه و طلا نیز بخشی از رشد روزهای گذشته را پس بدهند و فضای معاملات از هیجان فاصله بگیرد. کارشناسان معتقدند چنین اصلاح قیمتی معمولا زمانی رخ میدهد که انتظارات بازار تغییر کند یا عرضه ارز در شبکه رسمی تقویت شود. در هفتههای اخیر نیز بانک مرکزی با افزایش عرضه ارز و تأکید بر تأمین نیازهای ارزی فعالان اقتصادی، تلاش کرده است تقاضای واقعی را از تقاضای سفتهبازانه تفکیک کند. اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمال کاهش دامنه نوسانات قیمتی وجود دارد؛ موضوعی که برای تولیدکنندگان، واردکنندگان و حتی خانوارها اهمیت زیادی دارد، زیرا امکان برنامهریزی اقتصادی را افزایش میدهد.
روز یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ قیمت لحظهای هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار داخلی با کاهش ۴۳۷ هزار و ۱۱۹ تومانی به ۲۳ میلیون و ۵۶۵ هزار و ۳۰۰ تومان رسید و سکه تمام طرح جدید نیز با افت ۴ میلیون و ۸۳۷ هزار و ۱۷۸ تومانی، ۲۳۴ میلیون تومان معامله شد؛ این کاهش همزمان با افت ۳ هزار تومانی دلار آزاد و رسیدن آن به محدوده ۲۳۱ هزار تومان رقم خورده است. بر اساس این گزارش قیمتها در بازار داخلی طلا و سکه در جریان معاملات جاری با کاهش همراه شدهاند، اما بازار جهانی طلا به دلیل تعطیلی پایان هفته میلادی بسته است و اونس جهانی طلا در محدوده ۴ هزار و ۳۴۸ دلار قرار دارد. در چنین شرایطی، دلار عامل اصلی افت قیمتها بوده است. در معاملات، دلار بازار آزاد با افت ۳ هزار تومانی به محدوده ۲۳۱ هزار تومان رسیده و همین کاهش، انتظارات معاملهگران داخلی طلا و سکه را پایین آورده.
بر اساس آخرین دادههای تابلو معاملات اتحادیه طلا، مظنه تهران در معاملات جاری با کاهش یک میلیون و ۸۹۳ هزار و ۴۲۹ تومانی نسبت به میانگین روز گذشته، به ۱۰۲ میلیون و ۸۰ هزار تومان رسیده است و هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز ۴۳۷ هزار و ۱۱۹ تومان کاهش یافته و با نرخ ۲۳ میلیون و ۵۶۵ هزار و ۳۰۰ تومان معامله میشود. هر گرم طلای ۲۴ عیار هم در ادامه روند نزولی بازار، ۵۸۲ هزار و ۵۷۲ تومان ارزان شده و به ۳۱ میلیون و ۴۱۷ هزار تومان رسیده است. درصد کاهش مظنه تهران، طلای ۱۸ عیار و طلای ۲۴ عیار نسبت به میانگین روز گذشته، یکسان و معادل ۱.۸۲ درصد بوده است. در بازار سکه، سکه تمام طرح جدید با قیمت لحظهای ۲۳۴ میلیون تومان معامله میشود که نسبت به میانگین روز گذشته ۴ میلیون و ۸۳۷ هزار و ۱۷۸ تومان کاهش دارد. این سکه از نظر ارزش ریالی، بیشترین افت را در میان اقلام مورد بررسی ثبت کرده و کاهش آن معادل ۲.۰۳ درصد بوده است. سکه تمام طرح قدیم نیز با کاهش ۳ میلیون و ۹۵۳ هزار و ۶۷۷ تومانی، به ۲۳۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.
قیمت این سکه نسبت به میانگین روز گذشته ۱.۶۷ درصد افت کرده است. نیمسکه در معاملات لحظهای بازار ۱۱۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت دارد و نسبت به روز گذشته ۲ میلیون و ۲۸۳ هزار و ۴۱۹ تومان، معادل ۱.۸۷ درصد، کاهش یافته است. ربعسکه نیز با افت یک میلیون و ۶۶۳ هزار و ۵۶۳ تومانی، به ۶۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده و با کاهش ۲.۵۸ درصدی، بیشترین افت درصدی را در میان انواع سکه ثبت کرده است. سکه یک گرمی کمترین تغییر را در معاملات جاری داشته است. این سکه با کاهش ۹۴۷ تومانی نسبت به میانگین روز گذشته، همچنان در محدوده ۳۴ میلیون تومان معامله میشود و تغییر آن از نظر معاملاتی ناچیز است. با توجه به بسته بودن بازار جهانی و ثبات نسبی اونس، روند قیمتها در بازار داخلی تا زمان بازگشایی معاملات جهانی، بیش از هر چیز به نوسان دلار آزاد وابسته خواهد بود. در صورتی که دلار محدوده ۲۳۰ هزار تومان را از دست بدهد، بازار طلا و سکه میتواند به روند اصلاحی خود ادامه دهد؛ اما بازگشت نرخ ارز به سطوح بالاتر، زمینه توقف افت قیمتها را فراهم خواهد کرد.
رییس اتحادیه طلا و جواهر تهران تصریح کرد: در بازارهای داخلی نیز طی یک هفته گذشته شاهد نوسانات افزایشی بودیم اما با توجه به کاهش قیمت طلا طی یک روز اخیر در مجموع هر مثقال طلا ۱۷ عیار با کاهش ۵۵۰ هزار تومانی نسبت به هفته گذشته به ۱۰۲ میلیون و ۸۰ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار با کاهش ۹۵ هزار تومانی نیز به ۲۳ میلیون و ۵۶۵ هزار تومان رسیده است. بذرافشان افزود: سکه تمام بهار آزادی طرح جدید نیز با کاهش دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی به ۲۳۴ میلیون تومان، تمام سکه طرح قدیم با کاهش یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی به ۲۳۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، نیم سکه با کاهش ۵۰۰ هزار تومانی به ۱۱۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، ربع سکه با کاهش یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی به ۶۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و سکه یک گرمی بانک مرکزی بدون تغییر نسبت به هفته گذشته با نرخ ۳۴ میلیون تومان، قیمتگذاری شد. همچنین حباب سکه نیز طی یک هفته اخیر با کاهش ۲۵۰ هزار تومانی به سه میلیون و ۷۳۰ هزار تومان رسیده است. وی در پایان در توضیح روند قیمت نقره طی هفته اخیر گفت: اونس نقره نیز در هفت روز گذشته با کاهش دو دلار و ۵۰ سنتی به ۶۴ دلار و ۸۰ سنت رسید و هر گرم نقره نیز در بازار داخلی با کاهش ۱۸ هزار تومانی طی هفته گذشته به ۴۷۷ هزار تومان رسیده است.
یکی از مهمترین پیامهای روزهای اخیر از سوی بانک مرکزی منتشر شد؛ جایی که مسوولان پولی کشور اعلام کردند ذخایر ارزی در وضعیت مناسبی قرار دارد و نگرانی درباره تأمین ارز مورد نیاز کشور وجود ندارد. این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که امریکا همچنان تلاش میکند از ابزار تحریم برای محدود کردن دسترسی ایران به منابع مالی و تجاری استفاده کند. با این حال، بانک مرکزی معتقد است تجربه سالهای گذشته نشان داده اقتصاد ایران مسیرهای متنوعی برای تأمین ارز و مدیریت تجارت خارجی ایجاد کرده و فشارهای جدید الزاماً به معنای کمبود منابع ارزی نیست. تقویت عرضه ارز در شبکه بانکی، توسعه معاملات رسمی و پاسخگویی مستقیم به نیازهای واردکنندگان و متقاضیان حقیقی، بخشی از سیاستهایی است که با هدف کاهش التهاب بازار دنبال میشود. هدف اصلی این سیاستها آن است که تقاضای واقعی از بازار غیررسمی خارج شده و انگیزه خریدهای هیجانی کاهش یابد.
با وجود کاهش مقطعی قیمتها، نمیتوان اثر تحریمها بر زندگی روزمره مردم را نادیده گرفت. هدف اصلی بسیاری از تحریمهای اقتصادی، محدود کردن توان تجاری و مالی ایران است، اما نتیجه عملی آن اغلب در قالب افزایش هزینه زندگی، رشد قیمت کالاها و کاهش قدرت خرید خانوارها دیده میشود. وقتی واردات مواد اولیه دشوارتر میشود یا هزینه انتقال کالا افزایش پیدا میکند، فشار آن در نهایت به مصرفکننده منتقل میشود. به همین دلیل، حتی در دورههایی که بازار ارز آرامتر است، نگرانی درباره حفظ قدرت خرید همچنان پابرجاست. اقتصاددانان معتقدند مقابله با آثار تحریم تنها از مسیر مدیریت روزانه بازار ارز ممکن نیست؛ بلکه نیازمند افزایش تولید داخلی، توسعه صادرات، جذب سرمایه و اصلاح ساختارهای اقتصادی است تا وابستگی اقتصاد به شوکهای بیرونی کاهش یابد.
افت قیمت روز یکشنبه یادآور یک واقعیت مهم برای سرمایهگذاران خرد نیز بود؛ بازار طلا همواره یک مسیر یکطرفه ندارد. در ماههای گذشته بسیاری از خریداران با تصور ادامه رشد قیمت وارد بازار شدند، اما کاهش همزمان دلار و اونس جهانی نشان داد که امکان اصلاح قیمت نیز وجود دارد. فعالان بازار بارها تأکید کردهاند که خرید هیجانی در دورههای التهاب میتواند ریسک بالایی داشته باشد، زیرا قیمت طلا تابع دو متغیر مستقل است؛ نرخ ارز داخلی و قیمت جهانی اونس. تغییر هر یک از این دو عامل میتواند جهت بازار را تغییر دهد. به همین دلیل، تحلیلگران توصیه میکنند تصمیمگیری درباره خرید و فروش طلا بر پایه هیجان ناشی از اخبار سیاسی انجام نشود و متغیرهای بنیادی اقتصاد نیز مورد توجه قرار بگیرد.
کاهش قیمتهای روز یکشنبه را میتوان یک علامت مثبت برای بازار دانست، اما ثبات پایدار نیازمند اصلاحات عمیقتر است. کنترل رشد نقدینگی، کاهش تورم، افزایش تولید، تقویت صادرات غیرنفتی و ایجاد اعتماد در سیاستگذاری اقتصادی، عواملی هستند که میتوانند نوسانات ارز را بهصورت ریشهای کاهش دهند. در کنار این اصلاحات، استمرار مدیریت فعال بانک مرکزی و استفاده از ظرفیت ذخایر ارزی برای پاسخگویی به تقاضای واقعی نیز نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از جهشهای ناگهانی قیمت خواهد داشت. در نهایت، آرامش بازار ارز و طلا تنها زمانی به آرامش سفره مردم تبدیل میشود که کاهش نوسانهای مالی با مهار تورم و افزایش قدرت خرید همراه باشد؛ هدفی که همچنان مهمترین اولویت اقتصاد ایران در ماههای پیش رو محسوب میشود.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
