طرح «مسکن استیجاری» به تهران رسید

 طرح آشیان متقاضیان محدودی دارد. آنها باید در دهک اول تا ششم درآمدی باشند. خانه‌های استیجاری فقط به زوج‌های جوانی تحویل داده می‌شود که کمتر از پنج سال از ازدواج آنها گذشته باشد و اصطلاحا ازدواج‌اولی باشند. رقم اجاره پرداختی هم متناسب با دهک درآمدی تعیین خواهد شد. خانه یکخوابه‌ای را در خیابان قزوین تهران تصور کنید که پول پیش و اجاره ماهانه آن به ترتیب 500 و 12 میلیون تومان است. در این حالت متقاضی حاضر در دهک پنجم و ششم باید 275  میلیون تومان پول پیش بپردازد و ماهی شش میلیون و 600 هزار تومان اجاره بدهد.

طرح آشیان چیست؟

طرح آشیان برنامه وزارت راه و شهرسازی بابت تامین خانه استیجاری برای متقاضیان واجد شرایط است. دولت در این طرح به جای پرداخت وام واحد مسکونی را برای مدت حداکثر پنج سال در اختیار مستاجر قرار می‌دهد.

جامعه هدف مستاجران دهک اول تا ششم درآمدی هستند. ثبت‌نام متقاضیان از طریق سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن انجام می‌شود و پس از بررسی شرایط واحد مناسب به افراد واجد شرایط اختصاص پیدا می‌کند.

اجرای این برنامه ابتدا در استان‌های مازندران، قزوین و مرکزی آغاز شد و سپس به استان‌های دیگری از جمله تهران و خراسان رضوی رسید. ثبت‌نام طرح در تهران و مشهد برای شهریور 1405 اعلام شده است .

خانه‌های طرح آشیان چگونه تحویل مستاجر می‌شود؟

تامین واحدهای این برنامه از سه مسیر توسط دولت انجام می‌شود. در روش اول زمین و املاک دولتی با واحدهای آماده بخش خصوصی تهاتر می‌شود. یعنی دولت از دارایی‌های موجود برای تامین خانه‌های قابل واگذاری استفاده می‌کند.

روش دوم حمایت از سازنده‌های خصوصی است. دولت زمین در اختیار سازند قرار می‌دهد و برای ساخت واحدهای استیجاری تسهیلات ارائه می‌کند. واحد‌ها هم پس از ساخت در چارچوب ضوابط طرح به متقاضیان واجد شرایط اجاره داده می‌شوند.

دولت در روش سوم واحدهای آماده را از مالکان خصوصی اجاره می‌کند و سپس همان واحدها را با نرخ حمایتی به متقاضیان تحویل می‌دهد.

طرح آشیان در کدام بخش تهران اجرا می‌شود؟

برنامه‌ریزی اولیه برای اجرای طرح آشیان در تهران مناطق مرکزی و جنوبی پایتخت را هدف گرفته است. قبلا نام خیابان قزوین در منطقه 11 و محدوده دولت‌آباد در منطقه 20 به عنوان محل‌های احتمالی اجرای طرح مطرح شده بود. با این حال فهرست نهایی واحدها و نشانی دقیق هر ساختمان باید از سوی وزارت راه و شهرسازی یا سامانه ثبت‌نام اعلام شود. طبق وعده اعلام‌شده واحدهای تحویلی باید نوساز یا کم‌سن و دارای کیفیت قابل قبول باشند.

مدت زمان اقامت متقاضی در طرح مسکن استیجاری حداکثر پنج سال است

اجاره واحدهای طرح آشیان چقدر است؟

مبلغ ودیعه و اجاره ماهانه در این طرح بر اساس دهک درآمدی متقاضی محاسبه می‌شود. دهک‌های پایین کمترین میزان اجاره‌بهای روز منطقه را پرداخت می‌کنند و سهم پرداختی دهک‌های بالاتر اندکی بیشتر است .

• دهک اول و دوم: 35 درصد اجاره‌بهای روز منطقه
• دهک سوم و چهارم: 45 درصد اجاره‌بهای روز منطقه
• دهک پنجم و ششم: 55 درصد اجاره‌بهای روز منطقه

برای روشن شدن روش محاسبه یک واحد نوساز یک‌خوابه در خیابان قزوین را در نظر بگیرید. اگر مبلغ پیش 500 میلیون تومان و میزان اجاره ماهانه 12 میلیون تومان باشد، سهم مستاجر در طرح آشیان به شکل زیر محاسبه خواهد شد.

شرایط طرح آشیان

اولویت واگذاری واحدهای طرح آشیان زوج‌های جوان است و متقاضی باید در ازدواج اول خود باشد. زوج‌هایی که سابقه ازدواج قبلی دارند، طبق شرایط اعلام‌شده در گروه اصلی متقاضیان قرار نمی‌گیرند .

داشتن فرم ج سبز برای متقاضی و همسر لازم است. فرم ج سبز یعنی فرد در سال‌های گذشته از امکانات دولتی مانند زمین یا مسکن حمایتی استفاده نکرده و مالک واحد مسکونی نیست .

مدت استفاده از هر واحد حداکثر پنج سال تعیین شده است. ادامه قرارداد به حفظ شرایط متقاضی و ضوابط برنامه بستگی دارد و این واحدها به مالکیت مستاجر منتقل نمی‌شوند.

با توجه به اینکه بخشی از واحدهای مورد استفاده در این طرح آماده هستند، تحویل آن‌ها قرار نیست مانند پروژه‌های ساخت‌وساز چند سال طول بکشد.

معایب طرح آشیان چیست؟

محدود بودن ظرفیت اولین عیب این برنامه است. کل ظرفیت فعلی اعلام‌شده برای کشور از 75 هزار واحد فراتر نمی‌رود و در مرحله نخست نیز حدود 11 هزار واحد در برنامه قرار گرفته است. سهم تهران از این تعداد قطعا محدود خواهد بود و پاسخگوی همه مستاجران واجد شرایط نیست.

دهک‌بندی درآمدی هم می‌تواند باعث حذف بخشی از متقاضیان واقعی شود. خیلی‌ها به رتبه‌بندی اقتصادی خود اعتراض دارند و ممکن است به دلیل اطلاعات ناقص یا به‌روز نبودن داده‌ها در دهک بالاتری قرار گرفته باشند. حتی امکان دارد خانواری با درآمد واقعی بالاتر در دهک پایین‌تر ثبت شده باشد و از واحد حمایتی استفاده کند.