منتظر دلار ۲۰۰ هزار تومانی باشیم؟!

بررسی روند روز‌های اخیر نشان می‌دهد بازار ارز همچنان در شرایط ثبات شکننده قرار دارد. دلار در هفته‌های گذشته در واکنش به اخبار سیاسی و انتظارات معامله‌گران نوسان کرده است.

در معاملات امروز، محدوده ۱۸۷ هزار تومان به یک سطح مهم برای بازار تبدیل شده است. به‌طوری که تثبیت بالای این سطح می‌تواند نشانه افزایش تقاضا و تلاش بازار برای حرکت به سمت محدوده‌های بالاتر باشد. همچنین بازگشت دلار به زیر این محدوده می‌تواند زمینه عقب‌نشینی تا محدوده ۱۸۵ تا ۱۸۶ هزار تومان را فراهم کند.

بازار فعلاً فاقد یک محرک قدرتمند برای آغاز روند صعودی یا نزولی پایدار است و معامله‌گران بیش از هر چیز منتظر سیگنال‌های سیاسی هستند. اما این وضعیت تعادل شکننده تا کجا می‌تواند ادامه یابد و آیا دلار می‌تواند از مرز روانی ۲۰۰ هزار تومانی تا پایان تابستان عبور کند؟ در این خصوص با یک کارشناس حوزه دلار و ارز گفت‌و‌گو کردیم.

یوسف کاووسی، کارشناس اقتصادی و مدیرکل اسبق بازرسی بانک مرکزی،  با اشاره به اینکه پیش‌بینی قطعی نرخ دلار در شرایط فعلی امکان‌پذیر نیست، گفت: سایه جنگ همچنان بالای سر کشور است و هنوز مشخص نیست که جنگ ادامه پیدا می‌کند، آتش‌بس برقرار می‌شود، شدت می‌گیرد یا در همین سطح باقی می‌ماند؛ بنابراین هر یک از این سناریو‌ها می‌تواند آثار متفاوتی بر بازار ارز داشته باشد.

کاووسی درباره مهم‌ترین متغیر‌های اثرگذار بر بازار ارز و چشم‌انداز قیمت دلار تا پایان تابستان اظهار کرد: ما نمی‌توانیم در شرایط فعلی پاسخ قطعی بدهیم، به این دلیل که سایه جنگ بالای سر کشور است و هنوز مشخص نشده که جنگ ادامه پیدا می‌کند، آتش‌بس می‌شود، شدت می‌گیرد یا در همین سطح می‌ماند. هر کدام از این سناریو‌ها اثراتی بر بازار دارد.

محاصره دریایی، عرضه ارز را کاهش داده است

این کارشناس اقتصادی با اشاره به شرایط فعلی تجارت خارجی کشور گفت: در حال حاضر ما با محاصره دریایی مواجه هستیم. در کنار بسته شدن تنگه هرمز، دایره این محاصره بزرگ‌تر از خود تنگه هرمز است و عملاً هیچ‌گونه رفت‌وآمد و نقل‌وانتقالی به شکل عادی نمی‌توانیم داشته باشیم.

وی افزود: در این دایره محاصره، از بنادر ما و از بنادر ما به بیرون، ورود و خروج کالا اتفاق نمی‌افتد. این مهم‌ترین مسئله‌ای است که طرف عرضه ارز ما را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و به تبع آن، طرف تقاضا بالا می‌رود.

کاووسی ادامه داد: کالا‌های اساسی که از بنادر جنوب وارد کشور می‌شدند، عمدتاً با کشتی جابه‌جا می‌شدند و این روش هزینه کمتری داشت، اما حالا باید با کامیون و از طریق ریلی وارد کشور شوند. در این بخش هم اتفاقاتی افتاده که آن امنیت و سرعت سابق را ندارد.

وی با بیان اینکه تغییر شیوه حمل‌ونقل می‌تواند هزینه و انعطاف‌پذیری تجارت کشور را تحت تاثیر قرار دهد، توضیح داد: ممکن است با یک کشتی هزار کانتینر را سوار کنید، اما برای حمل ریلی و جاده‌ای ممکن است هزار کانتینر را با هزار کامیون جابه‌جا کنید. استفاده از قطار و کامیون، انعطاف ما را تحت تاثیر قرار می‌دهد و همه این موارد بر نرخ دلار اثر دارد.

مدیرکل اسبق بازرسی بانک مرکزی در ادامه درباره عملکرد سیاستگذار در مدیریت بازار ارز گفت: به نظر می‌رسد که دلار تا الان خوب مدیریت شده است. نمی‌توان گفت تقاضا وجود نداشته است؛ اتفاقاً تقاضا در بازار وجود داشته، اما با وجود این تقاضا، نرخ دلار هنوز از ۲۰۰ هزار تومان عبور نکرده است.

کاووسی با اشاره به حرکت بازار ارز به سمت تک‌نرخی شدن گفت: بعد از اینکه بازار دلار به سمت تک‌نرخی شدن رفته، البته هنوز هم حدود ۲۰ درصد با نرخ مبادله‌ای تفاوت دارد، اما باز هم می‌توان گفت بازار خوب مدیریت شده است که هنوز نرخ دلار ۲۰۰ هزار تومان را رد نکرده است.

وی تاکید کرد: با این حال، اگر تنش‌ها ادامه پیدا کند، دلار می‌تواند نرخ ۲۰۰ هزار تومان را رد کند. تنظیم و مدیریت این بازار هم توسط بانک مرکزی انجام می‌شود و در این شرایط، عملکرد سیاستگذار ارزی اهمیت زیادی دارد.

تورم، نقدینگی و پایه پولی؛ متغیر‌های دیگری که نباید نادیده گرفت

این کارشناس اقتصادی در عین حال تاکید کرد که تحلیل نرخ دلار تنها به متغیر‌های مربوط به بازار ارز محدود نمی‌شود و باید عوامل کلان اقتصادی را نیز در نظر گرفت.

کاووسی گفت: منهای بحث تورم که آنجا مباحث دیگری، چون نقدینگی، چاپ پول بدون ضابطه و افزایش پایه پولی مطرح است، اما در این مورد خاص، یعنی نرخ دلار، می‌توانیم بگوییم که تا اینجا خوب مدیریت شده است.

وی ادامه داد: بنابراین اگر بخواهیم صرفاً درباره روند نرخ ارز در شرایط فعلی صحبت کنیم، باید در کنار عوامل اقتصادی، شرایط سیاسی و امنیتی و به‌ویژه وضعیت جنگ را نیز در نظر بگیریم. تا زمانی که تکلیف این وضعیت مشخص نشده، ارائه یک عدد قطعی برای نرخ دلار در پایان تابستان امکان‌پذیر نیست.

کاووسی در نهایت خاطرنشان کرد: اگر تنش‌ها ادامه پیدا کند و شرایط فعلی تشدید شود، عبور دلار از محدوده ۲۰۰ هزار تومان دور از انتظار نخواهد بود، اما اگر شرایط به سمت آتش‌بس و کاهش تنش حرکت کند، طبیعتاً اثر آن بر بازار ارز نیز متفاوت خواهد بود.