در حالی که استفاده کنترلشده از متانول در بخشی از تولید بنزین تأیید شده، پرسشهای مهمی درباره ترکیب دقیق سوخت، دامنه توزیع و سازگاری آن با خودروها باقی مانده است؛ ابهامهایی که نیازمند پاسخ فوری و مستند است.
به گزارش اختصاصی رصد روز، چند روزی است تصاویر خودروهای متوقفشده در حاشیه جادهها و روایتهایی درباره کیفیت بنزین و احتمال ارتباط برخی خرابیها با ترکیب سوخت، در فضای مجازی دستبهدست میشود. همزمان، اظهارات مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس درباره استفاده حدود ۰.۵ درصد حجمی متانول بهعنوان جزء اکسیژنه در بنزین تولیدی این پالایشگاه، این نگرانیها را وارد مرحله تازهای کرده است.
مسئولان پالایشگاه اعلام کردهاند که استفاده از این میزان متانول پس از مطالعات و آزمایشهای فنی انجام شده و آسیبی به خودروها وارد نمیکند.
اما پرسش اصلی اینجاست:
مستندات این اطمینان برای افکار عمومی و مالکان میلیونها خودرو کجاست؟
موضوع استفاده از متانول بهخودیخود به معنای غیراستاندارد بودن یا آسیبزا بودن سوخت نیست. همانطور که در گزارشهای کارشناسی نیز تأکید شده، میزان اختلاط، فرمول نهایی سوخت، کیفیت مواد اولیه و سازگاری خودرو با ترکیب سوخت، عوامل تعیینکننده هستند. اما همین مسئله ضرورت انتشار مستندات فنی را دوچندان میکند.
ناوگان خودروهای کشور نیز دیگر محدود به خودروهای قدیمی داخلی نیست. امروز خودروهای داخلی جدید، مونتاژی و وارداتی با موتورهای توربوشارژ، سیستمهای تزریق مستقیم و سامانههای مدیریت موتور پیشرفته در جادههای کشور تردد میکنند.
بنابراین یک پرسش کاملاً روشن مطرح است:
آیا سازگاری این خودروها با بنزین حاوی متانول مورد آزمون قرار گرفته است؟
مطابقت یک ترکیب با استانداردهای تولید سوخت، الزاماً به این معنا نیست که تمامی خودروهای موجود در کشور برای مصرف مستمر آن ترکیب مورد ارزیابی قرار گرفتهاند. حتی در گزارش منتشرشده نیز بر ضرورت ارائه نتایج آزمونهای دوام و بررسی سازگاری خودروهای جدید، مونتاژی و وارداتی تأکید شده است.
این مطالبه نیز کاملاً مشخص است:
نتایج آزمایشهای انجامشده منتشر شود.
چه خودروهایی در این آزمایشها بررسی شدهاند؟
میزان پیمایش آنها چقدر بوده است؟
آیا پمپ بنزین، انژکتورها، شیلنگها، واشرها و سایر قطعات سیستم سوخترسانی در آزمونهای دوام بررسی شدهاند؟
آیا خودروسازان درباره سازگاری محصولات فعلی خود با این ترکیب اظهارنظر کردهاند؟
اینها پرسشهای حاشیهای نیستند؛ بلکه مستقیماً با حقوق مصرفکننده و هزینهای ارتباط دارند که ممکن است در نهایت بر دوش مالکان خودرو قرار بگیرد.
کارشناسان صنعت خودرو نیز در گفتوگوهای منتشرشده درباره همین موضوع، بر ضرورت انجام مطالعات دقیق و بررسی سازگاری خودروها و قطعات پیش از توسعه استفاده از متانول تأکید کردهاند. همچنین درباره خودروهای جدید و حساسیت سیستمهای فنی آنها نسبت به تغییرات ترکیب سوخت، ضرورت بررسیهای دقیقتر مطرح شده است.
در این میان، تجربه کشورهایی مانند چین نیز نباید بدون بررسی شرایط داخلی بهطور کامل به ناوگان ایران تعمیم داده شود. استفاده از سوختهای متانولی در کشورهایی که تجربه گستردهتری در این زمینه دارند، با استانداردهای مشخص، بررسی سازگاری خودروها و در مواردی زیرساختهای متناسب همراه بوده است.
پس مسئله این نیست که استفاده از متانول الزاماً به معنای آسیب به خودروهاست؛ مسئله این است که تا چه اندازه اطلاعات فنی مربوط به ترکیب سوخت و سازگاری آن با ناوگان کشور بهصورت شفاف منتشر شده است؟
این دو موضوع را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.
از یک سو، نمیتوان صرفاً با استناد به ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، خرابی خودروها را به متانول نسبت داد؛ زیرا چنین ارتباطی نیازمند بررسی فنی و مستند است.
اما از سوی دیگر، نمیتوان نگرانی افکار عمومی را نیز تنها با یک اطمینان شفاهی پایانیافته تلقی کرد.
حتی رئیس کمیسیون انرژی مجلس نیز اعلام کرده که با وجود توضیحات ارائهشده، برای رفع دغدغهها و دستیابی به دیدگاهی شفافتر، قرار است ابعاد موضوع از سوی کارشناسان بررسی شود.
این یعنی هنوز پرسشهایی وجود دارد که نیازمند پاسخ دقیقتر است.
اکنون سه ابهام اساسی باید بهصورت شفاف برای مردم روشن شود:
اول؛ ترکیب دقیق بنزین تولیدی چیست و میزان استفاده از متانول در چه محدودهای قرار دارد؟
دوم؛ این نوع بنزین در چه دامنه و مناطقی توزیع میشود؟
سوم؛ چه آزمونها و بررسیهای مستقلی درباره سازگاری خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی با این ترکیب انجام شده است؟
تا زمانی که پاسخ مستند به این پرسشها منتشر نشود، نگرانی صاحبان خودرو بهسادگی از بین نخواهد رفت.
وزارت نفت، شرکت ملی پالایش و پخش، سازمان ملی استاندارد، وزارت صمت و خودروسازان باید در این موضوع نقش و مسئولیت خود را شفاف کنند.
اگر مطالعات جامع انجام شده است، انتشار نتایج آن میتواند به بسیاری از نگرانیها پایان دهد.
اگر خودروسازان خودروهای تولیدی خود را با این ترکیب ارزیابی کردهاند، نتیجه باید اعلام شود.
و اگر سازوکار مشخصی برای رسیدگی به خسارت احتمالی ناشی از کیفیت یا ترکیب سوخت وجود دارد، مردم باید بدانند در صورت بروز مشکل، مسیر مطالبه و رسیدگی چیست.
موضوع امروز فقط متانول نیست.
موضوع حق مردم برای اطلاع از ترکیب سوختی است که هر روز وارد باک خودروی خود میکنند و هزینه نگهداری آن را از جیب خود میپردازند.
سؤال نهایی نیز ساده است:
پیش از هرگونه گسترش احتمالی استفاده از ترکیبات جدید در سوخت، آیا تمام آزمونهای لازم برای اطمینان از سازگاری ناوگان کشور انجام و نتایج آن منتشر شده است؟
اگر پاسخ مثبت است، انتشار مستندات بهترین راه برای پایان دادن به شایعات و نگرانیهاست.
و اگر هنوز بخشی از این بررسیها در حال انجام است، افکار عمومی حق دارد بداند که دقیقاً در چه مرحلهای قرار دارد.
در موضوعی که میلیونها خودرو و میلیاردها تومان سرمایه مردم با آن درگیر است، شفافیت یک انتخاب رسانهای نیست؛ یک ضرورت برای پاسخگویی است.
مردم حق دارند بدانند چه چیزی وارد باک خودرویشان میشود؛ و اگر روزی کیفیت یا ترکیب سوخت محل بروز خسارت شد، بدانند دقیقاً چه نهادی مسئول پاسخگویی و جبران خواهد بود.
