به گزارش رصد روز، طرح «اصناف آسیا» در بازطراحی جدید خود قرار است از یک بیمهنامه آتشسوزی با چند پوشش جانبی فراتر برود. در این طرح، مسئله اصلی، نزدیک کردن بیمه به واقعیت پرریسک کسبوکارهای خرد است که گاهی تمام دارایی و منبع درآمد خانواده را در خود جای داده است. همین موضوع، اهمیت بازطراحی این محصول را روشن میکند، زیرا بیمه، زمانی برای این کسبوکارها معنا پیدا میکند که خرید آن ساده، پوشش آن قابل فهم و جبران خسارت آن، متناسب با زیان واقعی یک کسبوکار باشد.
اقتصاد خُرد، ریسکهای بزرگ
بر اساس اظهارات مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بنگاههای خرد زیر ۱۰ نفر، حدود ۸۴ درصد بازار کار رسمی کشور را در اختیار دارند. همچنین طبق آمارهای ارائهشده، حدود ۷۰ درصد موقعیتهای شغلی جدید، توسط کسبوکارهای خرد، کوچک و خانگی ایجاد میشود. این اعداد نشان میدهد بخش بزرگی از اشتغال در واحدهایی متمرکز است که معمولاً سرمایه و توان مالی محدودی برای تحمل یک شوک ناگهانی دارند.
برای یک فروشگاه موبایل، خسارت آتشسوزی، فقط سوختن قفسه و کالا نیست، بلکه ممکن است موجودی، تجهیزات، سرمایه در گردش و حتی ادامه فعالیت را از بین ببرد. در یک آرایشگاه نیز حادثه میتواند درآمد روزانه را قطع کند. به همین دلیل، ریسک این کسبوکارها بزرگ است، هرچند مقیاس آنها کوچک است.
نقطه قوت «اصناف آسیا»
مزیت طرح اصناف آسیا این است که بهجای محدود شدن به یک ریسک، مجموعهای از داراییها و پیامدهای حادثه را کنار هم میبیند. در این طرح، ساختمان و تأسیسات، موجودی، اثاثیه و محتویات محل کسب در برابر آتشسوزی، صاعقه، انفجار و زلزله تحت پوشش قرار میگیرند و در کنار آنها، پوششهایی مانند مسئولیت مالی در برابر همسایگان، عدمالنفع، شکست شیشه، غرامت فوت بیمهگزار و هزینه پاکسازی نیز پیشبینی شدهاند.
این ترکیب را میتوان با مدیریت ریسک توضیح داد. در مدیریت ریسک، علاوه بر پیشگیری از حادثه، کاهش شدت پیامدهای آن نیز اهمیت دارد. بنابراین بیمهنامهای که صرفاً هزینه تعمیر یکی از داراییها را بپردازد، تنها بخشی از مسئله را دیده است.
در این میان، اضافه شدن پوشش عدمالنفع، محصول را به واقعیت اقتصادی کسبوکار نزدیک میکند، زیرا در بسیاری از واحدهای صنفی، زیان اصلی از همان روزی آغاز میشود که کرکره پایین میماند.
تأثیر حذف بازدید اولیه
یکی از ویژگیهای قابلتوجه طرح اصناف آسیا، حذف بازدید اولیه است. برای واحد بزرگ صنعتی، ارزیابی ریسک و بازدید طبیعی است، اما برای یک مغازه کوچک، گاهی هزینه و اصطکاکی ایجاد میکند که صاحب کسبوکار را از خرید بیمه منصرف مینماید.
مفهوم «هزینه مبادله» در اقتصاد، همینجا معنا پیدا میکند. هرچه زمان، رفتوآمد، مدارک و مراحل اداری بیشتر باشد، حتی اگر مبلغ روی فاکتور تغییر نکند، هزینه واقعی خرید یک خدمت افزایش مییابد. بنابراین حذف بازدید اولیه این هزینه پنهان را کاهش میدهد و فاصله نیاز به بیمه و خرید واقعی آن را کوتاهتر میکند.
بیمه روی ریتم بازار
حرکت طرح اصناف آسیا بهسمت صدور برخط، مرحله مهم دیگری از بازطراحی است. امکان ثبت بیمهنامههای خرد غیرصنعتی و ارسال همزمان لینک پرداخت، تجربه خرید را از فرایند اداری به خدمت دیجیتال تبدیل میکند. برای صاحبان کسبوکار که سفارش کالا، پرداخت و بسیاری از امور روزمره را با موبایل انجام میدهند، انتظار برای فرایندهای طولانی بیمهای، مزیت محسوب نمیشود.
البته دیجیتالسازی، بهخودیِخود، موفقیت محصول نیست. اگر فرمهای آنلاین پیچیده باشند، اصطلاحات فنی توضیح داده نشوند یا انتخاب سرمایه برای مشتری روشن نباشد، خدمات برخط، فقط شکل جدیدی از همان پیچیدگی قدیمی است. ارزش واقعی صدور دیجیتال زمانی است که سادگی در طراحی محصول، فرایند و زبان ارتباطی، همزمان اتفاق بیفتد.
انعطاف با انتخاب پنج سطح سرمایه
قرارگرفتن سرمایه بیمهنامه در پنج گروه قابل انتخاب، از یکسو تصمیمگیری را برای مشتری تسهیل میکند و از سوی دیگر به بیمهگر امکان میدهد محصول را برای طیف متنوع واحدهای صنفی استاندارد کند. بااینحال، کسبوکارها از نظر ارزش موجودی، تجهیزات و شدت ریسک، تفاوت زیادی دارند.
از اینرو، موفقیت بازطراحی به این بستگی دارد که طبقهبندی سرمایه و حق بیمه تا چه اندازه با واقعیت واحد صنفی همخوان باشد. اگر مشتری احساس کند هیچ گزینهای متناسب با وضعیت او نیست، سادگی ظاهری میتواند به بیاعتمادی منجر شود. پیوند حق بیمه با نوع فعالیت و طبقه شغلی، از این جهت اهمیت ویژهای دارد.
فاصله «خرد» با «کوچک و متوسط»
در اطلاعرسانی درباره طرح اصناف آسیا، گاهی از کسبوکارهای کوچک و متوسط نیز نام برده میشود، اما باید میان مخاطب اصلی محصول و کل بازار بنگاهها تفاوت قائل شد. این طرح، اساساً برای واحدهای غیرصنعتی خرد با فعالیتهایی مانند فروشگاهی و اداری طراحی شده است. بنابراین نباید از محصول استانداردشده برای ریسکهای خرد انتظار داشت همه نیازهای بنگاههای کوچک و متوسط را پوشش دهد.
این تفکیک حتی میتواند نقطه قوت طرح باشد. بیمه برای کسبوکار خرد باید مثل چاقوی چندکاره، ساده، قابل استفاده و دارای ابزارهای ضروری باشد، در حالی که بنگاههای بزرگتر به نسخه تخصصیتر، با ارزیابی ریسک و پوشش متناسب با پیچیدگی فعالیت، نیاز دارند. بازطراحی موفق اصناف آسیا، جایگاه محصول را دقیقتر میکند، نه اینکه آن را بهاجبار برای تمام بازار قابل استفاده کند.
از ویترین تا کف بازار
ارزش اصلی این طرح از طریق میزان تناسب آن با زندگی واقعی یک کاسب سنجیده میشود. صاحب واحد صنفی، بیش از فهرست اصطلاحات بیمهای، میخواهد بداند اگر حادثهای رخ داد، چهچیزی جبران میشود و فرایند دریافت خسارت، چقدر قابل اتکاست.
با این رویکرد، بازطراحی طرح اصناف آسیا، فرصتی برای بیمه آسیاست تا بیمه را از ویترین محصولات به کف بازار نزدیکتر کند. اگر سادگی صدور، انتخاب شفاف سرمایه، پوششهای کاربردی و دسترسی برخط در یک تجربه واحد کنار هم بنشینند، این محصول برای کسبه خرد، به بخشی از سازوکارِ حفظ کسبوکار تبدیل میشود.
تفاوت این دو نگاه زیاد است؛ یکی فقط بیمه را میفروشد و دیگری آن را برای روزی طراحی میکند که چراغ یک مغازه ممکن است ناگهان خاموش شود.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید