فشار تحریم‌های آمریکا بر شبکه صادرات نفت ایران، حالا از محدودیت فروش فراتر رفته و به خدمات حیاتی کشتی‌ها رسیده؛ جایی که ده‌ها نفتکش ایرانی و مرتبط با ایران، در آب‌های آسیا سرگردان مانده‌اند و مسیر درآمد نفتی را تهدید می‌کنند.
به گزارش اختصاصی رصد روز،بر اساس گزارش وال استریت ژورنال، حدود ۲۰ نفتکش خالی ایرانی در فاصله حدود ۱۵ مایلی سواحل جنوب‌غربی سریلانکا سرگردان مانده‌اند. گزارش می‌گوید برخی از کشتی‌ها با خاموش کردن موتورهای خود برای صرفه‌جویی در سوخت، در آب‌ها متوقف مانده‌اند و نگرانی درباره کاهش غذا، سوخت و آب شیرین وجود دارد.
وال استریت این وضعیت را بخشی از کارزار جدید فشار آمریکا علیه شبکه صادرات نفت ایران می‌داند. طبق گزارش، ده‌ها نفتکش ایرانی یا مرتبط با ایران که پیش‌تر در انتقال نفت ایران به چین نقش داشتند، از ماه ژوئیه در نزدیکی کشورهایی مانند سریلانکا و مالزی گرفتار شده‌اند.
گزارش توضیح می‌دهد که پیش از تشدید محدودیت‌ها، نفتکش‌های حامل نفت ایران معمولاً محموله خود را به آب‌های بین‌المللی نزدیک مالزی می‌رساندند.
در آنجا نفت از طریق انتقال کشتی‌به‌کشتی (STS) به نفتکش دیگری منتقل می‌شد و نفتکش دوم محموله را به پالایشگاه‌های چین می‌برد. سپس نفتکش‌های مورد استفاده در این زنجیره به سمت ایران بازمی‌گشتند تا محموله بعدی را دریافت کنند.
این رسانه، می‌نویسد بخشی از این کشتی‌ها ایرانی هستند و برخی دیگر با پرچم کشورهای دیگر فعالیت می‌کنند، اما به دلیل نقششان در انتقال نفت ایران، از سوی آمریکا تحریم شده‌اند.
طبق گزارش، بعد از تشدید فشار آمریکا، برخی بنادر و شرکت‌های خدمات دریایی آسیایی از ارائه خدمات به این کشتی‌ها خودداری کرده‌اند؛ دلیل اصلی، نگرانی از تحریم‌های ثانویه آمریکا عنوان شده است.
یکی از نقاط مهم گزارش، سریلانکا است.
وال استریت می نویسد، سفارت آمریکا در کلمبو در ماه اوت، دولت سریلانکا را درباره حدود ۱۹ نفتکش ایرانی در نزدیکی ساحل غربی این کشور مطلع کرده و از مقام‌های سریلانکا خواسته به ارائه‌دهندگان خدمات بندری درباره ریسک تحریم‌های آمریکا هشدار دهند.
بعد از آن، طبق گزارش، تعدادی از نفتکش‌ها از آب‌های سرزمینی سریلانکا فاصله گرفتند و به سمت آب‌های عمیق‌تر اقیانوس هند حرکت کردند.
در اوایل سپتامبر نیز دو کشتی کانتینری با پرچم ایران در محدوده بندر کلمبو مستقر شدند و مقام بندری سریلانکا در نامه‌ای اعلام کرد ارائه خدمات به کشتی‌های با پرچم ایران به دلیل خطر تحریم‌های آمریکا مناسب نیست.
حتی تأمین غذا و آب هم تحت تأثیر قرار گرفته
یکی از بخش‌های مهم گزارش همین موضوع است.
وال استریت به نقل از شرکت‌های کشتیرانی سریلانکایی نوشته که تأمین‌کنندگان محلی برای ارسال غذا، سوخت و سایر مایحتاج به این نفتکش‌ها با مشکل مواجه شده‌اند؛ زیرا نگران تبعات تحریم‌های آمریکا هستند.
یک شرکت تعمیرات کشتی سریلانکایی که پیش از اعمال محدودیت‌های جدید به یکی از کشتی‌های ایرانی خدمات داده بود، گفته ذخایر مواد غذایی کشتی رو به کاهش بوده و خدمه از کارکنان تعمیراتی خواسته‌اند غذای خودشان را همراه بیاورند. همچنین به دلیل لزوم صرفه‌جویی در آب شیرین، امکان استفاده عادی از آب کشتی محدود شده بود.
سخنگوی وزارت خارجه سریلانکا نیز به WSJ گفته خطر تمام شدن غذا، سوخت و آب برای کشتی‌های تحریم‌شده وجود دارد، اما شرکت‌های خصوصی ممکن است به دلیل ریسک تحریم حاضر به تأمین آنها نباشند.
گزارش به نفتکش Elva نیز اشاره می‌کند؛ کشتی‌ای که طبق داده‌های LSEG نفت را از جزیره خارک بارگیری کرده و پس از عبور از تنگه هرمز، در ماه اوت محموله خود را در یک عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی به کشتی دیگری تحویل داده و پس از آن در نزدیکی مالزی باقی مانده است.
وال استریت همچنین از کشتی Parnia نام می‌برد که یک کشتی باری ایرانی است و از ماه ژوئیه در نزدیکی سواحل جنوب‌شرقی مالزی متوقف مانده است.
یکی از مهم‌ترین ادعاهای گزارش از نظر اقتصادی این است که برخی تحلیلگران نفتی معتقدند ذخایر نفت ایران که هنوز در انتظار انتقال به خریداران هستند، در هفته‌های آینده تخلیه خواهد شد و پرداخت‌های مربوط به نفت ایران تا پایان سال میلادی ادامه خواهد داشت.
«همایون فلک‌شاهی» از Kpler در این گزارش گفته است که بر اساس برآورد او، درآمد نفتی ایران تا دسامبر به صفر می‌رسد. این نکته، البته برآورد یک تحلیلگر است و نه یک رقم رسمی یا اعلام‌شده از سوی دولت ایران یا آمریکا.
یک نکته ظریف در خبر وجود دارد که در بازنشر فارسی ممکن است گم شده باشد:
وال استریت ژورنال نمی‌گوید تمام ۲۰ نفتکش در یک نقطه یا یک بندر توقیف شده‌اند. گزارش از حدود ۲۰ نفتکش خالی در نزدیکی سریلانکا صحبت می‌کند، در حالی که در سطح گسترده‌تر از ده‌ها نفتکش ایرانی یا ایران‌مرتبط در آب‌های مختلف آسیا، از جمله اطراف سریلانکا، مالزی، هند و چین، صحبت می‌کند.
روایت دقیق‌تر این رسانه این است که فشار و تهدید تحریم‌های ثانویه آمریکا باعث شده شبکه‌ای از شرکت‌های خدمات دریایی و بنادر آسیایی از ارائه خدمات به شماری از نفتکش‌های ایرانی یا تحریم‌شده خودداری کنند و در نتیجه بخشی از این کشتی‌ها در آب‌ها سرگردان بمانند.
