پاپ و حاکمان: از ناپلئون تا ترامپ

به گزارش رصد روز، آریا یونسی در یادداشتی مطرح کرد:

منازعات میان مقام پاپی با حاکمان فراز و نشیب زیادی دیده است و جالب آن است که در بسیاری از موارد حاکمان در برابر پاپ زانو زده اند؛ هنری چهارم (قرن ۱۱ و ۱۲ م) در منازعه با پاپ با تکفیر از سوی پاپ شورش هایی از میان افراد خود را دید که سبب شد هنری مسیری را پیاده برود تا در برابر او زانو بزند و طلب آمرزش کند.

موارد استثنایی معدود هستند و برجسته ترین آن ها شاه فیلیپ چهارم فرانسه (قرن ۱۳ و ۱۴ م) و ناپلئون بناپارت هستند که اگرچه اولی توانست به مطلوب برسد، دومی در نهایت در برابر پاپ زانو نزد اما مجبور شد پاپ در بند را رها کند.

اخیرا هم ترامپ وارد کشاکش و نزاع لفظی با پاپ شده است. از آن جهت که ناپلئون پس از انقلاب فرانسه به قدرت رسید و دوران او دوران عرفی شدن سیاست است از جهاتی شبیه ترامپ است.

پس از انقلاب فرانسه که به طرد کلیسا انجامید، ناپلئون به کنسولی رسید خواست تا با کلیسا آشتی کند و از تبعات انقلاب بکاهد. از این جهت، با پاپ پیوس هفتم به توافقی رسید.

سه سال بعد وقتی ناپلئون تاجگذاری کرد پاپ را به مراسم دعوت کرد اما نگذاشت او تاج را بر سر ناپلئون بگذارد بلکه ناپلئون تاج را از دست پاپ گرفت و بر دست خود قرار داد و آنگاه بر سر گذاشت؛ تا بگوید او قدرت را از دست خود و مردم گرفته است نه نهاد کلیسا.

ناپلئون و پاپ پیوس هفتم ابتدا به تنش لفظی روی آوردند چنانکه ناپلئون گفته بود: «من شارلمانی هستم شمشیر کلیسا و امپراتور آن … شما حاکم رم هستی اما من امپراتور آن هستم.» پاپ در پاسخ می گوید: «پدر مقدس هیچ قدرتی را برتر از قدرت خویش به رسمیت نمی شناسد و هیچ امپاتوری بر رم قدرتی ندارد». از اینجا بود که تنش ناپلئون و پاپ آغاز شد زیرا ناپلئون می خواست کلیسا تحت فرمان او باشد. وقتی پاپ حامی سیاست های منطقه ای و درخواست های شخصی ناپلئون نشد ناپلئون با خشم زیادی با پاپ برخورد کرد. بناپارت برای انتقام جویی مستقیما واتیکان را به امپراتوری خود اضافه کرد.

پاپ از قدرتمندترین سلاح خود استفاده کرد: تکفیر. ناپلئون تکفیر را با دستگیری پاپ و پنج سال زندان پاسخ داد. در نهایت، هنگامی که ناپلئون در ابتدای جنگ ائتلاف ششم در حمله شکست خورده به روسیه تضعیف شد، در بازگشت پاپ را از زندان آزاد کرد؛ پاپ که اکنون پس از پنج سل زندان و مقاومت شهره شده بود پیروزمندانه به رم بازگشت.

نزاع لفظی اخیر ترامپ و پاپ لئو چهاردهم، اولین پاپ از ایالات متحده، در صدر اخبار قرار گرفته است. این اختلاف فکری ناشی از سیاست های مهاجرستیزانه ترامپ، جنگ ایران و مسائل دیگر است.

هرگاه پاپ از منظر نهاد دینی به انتقاد از سیاست های خشن ترامپ می پردازد ترامپ با وهن و هتاکی پاسخ می گوید. اخیرا ترامپ در پاسخ پاپ که به او محدودیت قدرت سیاسی و زمینی را یادآوری کرده بود ترامپ با هوش مصنوعی عکسی ساخت و منتشر کرد؛ در این عکس ترامپ خود را در جایگاه عیسی مسیح قرار داده و ظاهرا در حال زنده کردن مرده است که در پشت زمینه بجای فرشته ها سرباز و جنگنده و ادوات جنگی دیده می شود.

ترامپ با این کار خود را در جایگاهی خدایی دیده است که طبیعتا سبب می شود که مقام پاپی هیچ گاه فراموش نکند. پیشتر هم، در دوره نخست ترامپ، تنش میان او و پاپ قبلی زیاد بود؛ در آن زمان هم گفته های مهاجرستیزانه، خارج شدن از توافقات زیست محیطی و … سبب این تنش بود.

چیزی که ترامپ نمی داند این است که پاپ اگرچه لشکر و تسلیحات ندارد اما نهاد کلیسا با ابزارهای معنوی و دینی خود نهادی قدرتمند است که می تواند نهاد سیاسی را به چالش بکشد. پاپ رهبر کاتولیک های جهان است و سخنانش در جهان شنیده می شود؛ رسانه ها نیز سخنان او را بازتاب می دهند و این سخنان به گوش مخاطبان غربی در اقصی نقاط آن می رسد.

صرف نظر از آن، کاتولیک های ایالات متحده آمریکا یک پنجم رای دهندگان را تشکیل می دهند؛ این جمعیت بیش از آنکه مدافع ترامپ و سیاست باشد پیرو کلیسای کاتولیک است. اخیرا کشیش های برجسته کاتولیک نیز به بیان نظرات پاپ لئو پرداخته اند و همین سبب می شود با دیدی انتقادی به ترامپ و سیاست های او بنگرند.

از این جهت، باید در نظر داشت که در نظرسنجی های آینده محبوبیت ترامپ بیش از پیش افت کند. در نهایت، ترامپ پایگاه رای محافظه کار و سنتی دارد و به آموزه های مسیحیت اهمیت می دهند؛ ترامپ برای محبوبیت بین معتقدان بارها بی اساس نیجریه را به آزار مسیحیان متهم کرده و به جنگ تهدید کرده است. اگر پاپ رسما سیاست های او را تخطئه کند این وجهه ترامپ نیز فرو می ریزد.

برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید