پشت پرده ورود سنگین پول به بورس
تا ساعت 11 روز نهم خرداد ماه بيش از ۲ هزار و ۳۸ ميليارد تومان پول حقيقي وارد سهام، حق تقدم و صندوقهاي سهامي شد.
تا ساعت 11 روز نهم خرداد ماه بيش از ۲ هزار و ۳۸ ميليارد تومان پول حقيقي وارد سهام، حق تقدم و صندوقهاي سهامي شد.
به گزارش رصد روز، بازار سرمايه پس از حدود هشتاد روز توقف، بازگشتي فراتر از انتظار داشت، در حالي كه برخي فعالان بازار پيشبيني ميكردند بورس پس از بازگشايي با افت محسوس قيمتها مواجه شود، عملكرد نماگرهاي سهامي و جريان نقدينگي نشان داد نگاه غالب سرمايهگذاران همچنان بر محور انتظارات تورمي و چشمانداز سودآوري شركتها استوار است، در اين ميان در هفته اول خرداد ماه ۱۴۰۵ يكي از مهمترين متغيرهاي اثرگذار بر روند بازار سهام، ورود قابل توجه سرمايههاي خرد بود و شاخص كل بورس در شش روز معاملاتي، حدود ۱۰ درصد رشد كرد و از محدوده ۳.۷ به بيش از ۴ ميليون واحد رسيد.
بورس هفته جاري را نيز پرقدرت آغاز كرد و معاملات بورس تهران در روز شنبه ۹ خرداد ۱۴۰۵ با ثبت يكي از كمسابقهترين و شايد عجيبترين صحنههاي تاريخ بازار سرمايه همراه شد و بازار روز گذشته به شرايطي رسيد كه نه تنها هيچ نمادي با صف فروش مواجه نبود، بلكه حتي يك سهم يا صندوق سهامي نيز در محدوده منفي معامله نميشد. شاخص كل بورس تا ساعت 11 روز گذشته با رشد ۷۹ هزار و ۱۶۳ واحدي معادل ۱.۹۴ درصد به ارتفاع ۴ ميليون و ۱۵۲ هزار و ۸۱۴ واحد رسيد.
شاخص هموزن نيز كه تصوير دقيقتري از وضعيت كلي بازار ارائه داد و با رشد ۲۷ هزار و ۱۴۶ واحدي معادل ۲.۵۳ درصد در سطح يك ميليون و ۱۰۰ هزار و ۶۳۶ واحد قرار گرفت. آمار نقدينگي نيز همچنان از برتري مطلق بازار سهام حكايت دارد. تا ساعت 11 روز نهم خرداد ماه بيش از ۲ هزار و ۳۸ ميليارد تومان پول حقيقي وارد سهام، حق تقدم و صندوقهاي سهامي شد. همزمان صندوقهاي درآمد ثابت با خروج ۲ هزار و ۶۳۰ ميليارد تومان پول حقيقي مواجه شدند.
شهباز حسنپور، عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس در گفتوگو با «اعتماد» با دفاع از عملكرد سازمان بورس در مديريت بازار سرمايه پس از بازگشايي معاملات تاكيد ميكند: اقدامات اين سازمان در كنترل هيجانات بازار و صيانت از سهامداران خرد قابل قبول بوده و روند فعلي بورس نشاندهنده بازگشت تدريجي اعتماد به بازار است.
شهباز حسنپور درباره وضعيت بازار سرمايه پس از بازگشايي معاملات ميافزايد: با وجود شرايط خاص اقتصادي و فضاي ناشي از جنگ تحميلي سوم، سازمان بورس عملكرد مناسبي در مديريت بازار داشت؛ بازگشايي بورس به صورت كنترل شده و همراه با روند مثبت شاخصها نشان داد كه تصميمات اتخاذ شده كارشناسي و حساب شده بوده و مهمترين مساله در شرايط فعلي حفظ آرامش بازار و جلوگيري از رفتارهاي هيجاني است. خوشبختانه سازمان بورس تلاش كرد با مديريت مناسب، مانع از ايجاد شوك در بازار شود و همين موضوع باعث شد بازار سرمايه در روزهاي اخير روندي متعادل و سبز را تجربه كند.
اين عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس درباره اقدامات لازم براي صيانت از سهامداران خرد نيز ميگويد كه سهامداران خرد بيشترين آسيب را از نوسانات هيجاني ميبينند؛ بنابراين ضروري است ابزارهاي حمايتي از جمله تقويت صندوق تثبيت بازار و توسعه بيمه سهام با جديت بيشتري دنبال شود تا امنيت خاطر سرمايهگذاران افزايش يابد. او درباره بسته بودن برخي نمادهاي صنعتي از جمله نمادهاي مرتبط با فولاد به دليل شرايط جنگي توضيح ميدهد: تصميم سازمان بورس براي توقف موقت برخي نمادهاي بزرگ و اثرگذار، تصميمي مديريتي و منطقي بود، چراكه در شرايط خاص بايد از بروز نوسانات شديد و آسيب به كليت بازار جلوگيري شود.طبيعتا بازگشايي اين نمادها نيز بايد به صورت تدريجي، مديريت شده و با دامنه نوسان كنترل شده انجام شود تا ضمن حفظ تعادل بازار، حقوق سهامداران نيز صيانت شود و بازار دچار التهاب ناگهاني نشود. حسنپور تاكيد ميكند كه امروز بازار سرمايه بيش از هر زمان ديگري نيازمند ثبات، اعتماد و تصميمات كارشناسي است و خوشبختانه مجموعه سازمان بورس در اين مسير اقدامات مناسبي انجام داده كه بايد تداوم پيدا كند.
ابوذر مشايخي، كارشناس بازار سرمايه با نگاهي متفاوت در خصوص مثبت شدن بازار سرمايه به «اعتماد» ميگويد: بازار سرمايه پس از حدود ۷۵ تا ۸۰ روز تعطيلي ناشي از شرايط جنگي و تحولات امنيتي كشور، سرانجام فعاليت خود را از سر گرفت و برخلاف بسياري از پيشبينيها، با موجي از رشد شاخص و ورود نقدينگي مواجه شد. بسياري از فعالان اقتصادي و حتي كارشناسان بازار تصور ميكردند كه بازگشايي بورس پس از جنگ، با فشار فروش گسترده، ريزش شاخص و خروج سرمايه همراه باشد، اما روند معاملات در روزهاي ابتدايي نشان داد فضاي بازار متفاوت از انتظارات حركت ميكند. او ادامه ميدهد: در روزهاي نخست بازگشايي، شاخص كل بورس رشد قابل توجهي را تجربه كرد و حجم بالايي از نقدينگي وارد معاملات شد.
اين اتفاق در حالي رخ داد كه فضاي اقتصادي كشور همچنان تحت تاثير پيامدهاي جنگ قرار دارد و بسياري از صنايع هنوز با مشكلات ناشي از خسارتهاي جنگي روبهرو هستند. مشايخي در ادامه ميگويد: يكي از نكات مهم در روند بازگشايي بازار سرمايه، بسته ماندن نماد برخي شركتهاي آسيبديده در جنگ است. تعدادي از شركتهاي پتروشيمي، فولادي و صنايع بزرگ كه در جريان جنگ تحميلي اخير دچار خسارت شدند، در زمان بازگشايي بورس همچنان متوقف باقي ماندند و امكان معامله پيدا نكردند.
اين كارشناس بازار سرمايه ادامه ميدهد: اين اقدام از سوي سازمان بورس و نهاد ناظر، تصميمي منطقي و قابل دفاع تلقي شد، زيرا اگر اين نمادها بدون شفاف شدن وضعيت مالي و ميزان خسارتها بازگشايي ميشدند، احتمال شكلگيري فشار فروش سنگين و ايجاد شوك منفي در شاخص كل بازار وجود داشت. به همين دليل مديريت تدريجي بازگشايي نمادها كمك كرد تا بازار با آرامش بيشتري مسير بازگشت به تعادل را طي كند. او تاكيد ميكند: البته بسياري از كارشناسان معتقدند اگر بازار سرمايه در همان هفتههاي ابتدايي پس از آتشبس بازگشايي ميشد، قيمتها زودتر به تعادل ميرسيدند و كشف قيمت واقعي سريعتر انجام ميشد.
با اين حال، بازگشايي فعلي نيز به نوعي آغاز دوباره فعاليت اقتصادي و بازگشت اعتماد به فضاي بازار محسوب ميشود. مشايخي ميگويد: يكي از مهمترين عوامل رشد بازار سرمايه پس از بازگشايي، ورود نقدينگي از سمت صندوقهاي درآمد ثابت است. اين صندوقها در طول دوران جنگ تعطيل نميشوند و معاملات آنها ادامه پيدا كرد. در نتيجه، حجم بزرگي از نقدينگي در اختيار اين صندوقها قرار ميگيرد. او ادامه ميدهد: در مدت تعطيلي بازار سهام، سرمايهگذاران بخش قابل توجهي از منابع مالي خود را وارد صندوقهاي درآمد ثابت كردند، زيرا اين صندوقها در شرايط بحران، كمريسكترين گزينه براي حفظ سرمايه محسوب ميشوند. اما پس از بازگشايي بورس، بخشي از همين منابع مالي به سمت خريد سهام حركت ميكند.
اين كارشناس بازار سرمايه ميگويد: از آنجا كه صندوقهاي درآمد ثابت طبق اساسنامه خود موظف هستند بخشي از منابع را در سهام سرمايهگذاري كنند، طبيعي است كه پس از آغاز معاملات بورس، بخشي از نقدينگي جمعآوري شده توسط اين صندوقها وارد بازار سهام شود. همين موضوع نقش مهمي در افزايش تقاضا و رشد شاخص كل ايفا ميكند. او ميافزايد: عامل مهم ديگري كه به رشد بورس كمك ميكند، فروكش كردن شوك رواني ناشي از جنگ است. معمولا در روزهاي ابتدايي بحرانهاي سياسي و نظامي، فضاي هيجاني بر بازارها غلبه پيدا ميكند و تصميمگيري اقتصادي دشوار ميشود. اما هر چه زمان ميگذرد و شرايط به سمت ثبات نسبي حركت ميكند، بازارها نيز آرامتر ميشوند. هماكنون نيز به نظر ميرسد سازمان بورس تلاش ميكند بازگشايي بازار را به زماني موكول كند كه شوك اوليه جنگ تا حدي تخليه شده باشد.
همين مساله باعث ميشود فضاي هيجاني بازار كاهش پيدا كند و سرمايهگذاران با آرامش بيشتري وارد معاملات شوند. او ميگويد: در واقع، بازگشايي بورس پس از كاهش نسبي تنشها، مانع از شكلگيري رفتارهاي هيجاني گسترده ميشود و به بازار فرصت ميدهد روند طبيعيتري را طي كند. مشايخي توضيح ميدهد: يكي ديگر از دلايل رشد بازار سرمايه، عقب ماندن قيمت سهام از تورم ماههاي گذشته است. طي حدود 6 تا 8 ماه اخير، اقتصاد كشور تورم سنگيني را تجربه كرد و افزايش قيمت ارز نيز بر هزينهها، داراييها و درآمد شركتها اثر مستقيم داشت.
بسياري از شركتهاي بورسي به ويژه شركتهاي صادراتمحور، از رشد نرخ دلار منتفع ميشوند و درآمد ريالي آنها افزايش پيدا ميكند. علاوه بر اين، ارزش جايگزيني دارايي شركتها نيز به دليل تورم رشد ميكند، اما اين افزايش هنوز بهطور كامل در قيمت سهام منعكس نشده. او ميگويد: به همين دليل، بخشي از رشد اخير بورس را ميتوان واكنش بازار به تورم انباشته و افزايش ارزش واقعي دارايي شركتها دانست. البته سرمايهگذاران به تدريج متوجه ميشوند كه قيمت بسياري از سهمها هنوز با واقعيتهاي اقتصادي فاصله دارد و همين موضوع تقاضا براي خريد سهام را افزايش ميدهد.
اين كارشناس بازار سرمايه ميافزايد: در مجموع، شرايط فعلي نشان ميدهد بازار سرمايه در صورت ادامه آتشبس و تثبيت فضاي سياسي ميتواند يكي از جذابترين بازارهاي اقتصادي كشور در سال پيشرو باشد. اميد به بازسازي صنايع آسيبديده، ورود نقدينگي جديد، افزايش نرخ ارز و رشد درآمد شركتها، همگي عواملي هستند كه از بازار سهام حمايت ميكنند.از سوي ديگر، بازگشت فعاليت كارگزاريها و رونق دوباره معاملات، به معناي احياي بخشي از فضاي كسبوكار مالي كشور نيز است. بسياري از كارگزاريها در دوران تعطيلي بازار با فشار اقتصادي روبهرو شدند و بازگشايي بورس به بازگشت جريان درآمدي آنها كمك كرد به همين دليل اگر فضاي سياسي كشور به سمت ثبات بيشتر حركت كند و تنشهاي منطقهاي كاهش يابد، بازار سرمايه ميتواند در ماههاي آينده همچنان روندي مثبت و رو به رشد را تجربه كند.
حسن ايزدي، كارشناس بازار سرمايه اما با نگاهي انتقادي به وضع موجود در گفتوگو با «اعتماد» با بيان ينكه هنوز اعتماد كافي براي سرمايهگذاري به بورس برنگشته، توضيح ميدهد: با وجود حمايتهاي دولت از طريق صندوق تثبيت بازار، هنوز اعتماد لازم به بازار سرمايه بازنگشته است و تا زماني كه شركتها صورتسازي سود ميكنند، نميتوان انتظار ورود پول حقيقي داشت.
ايزدي با تاكيد بر اينكه هماكنون حدود ۴۰ درصد از نمادهاي بازار بسته است، تصريح ميكند: معلوم نيست اگر آن سهمها باز شود، وضعيت چه خواهد شد، به همين دليل، سرمايهگذاران ترجيح ميدهند منتظر توافقهاي سياسي و ارزي بمانند تا تكليف منابع آزاد شده و نرخ دلار روشن شود.
اين كارشناس بازار سرمايه در تحليل صنايع وابسته به دلار هشدار ميدهد: داروسازي، فولاد، پتروشيمي و صنايعي كه به نرخ ارز وابستهاند، هماكنون شرايط باثباتي ندارند، دلار وضعيت استيبلي ندارد و منابع ارزي با نوسان همراه است. او همچنين به مشكل كانالهاي برگشت ارز اشاره ميكند و ميافزايد: تقريبا بازار نقلوانتقال پول با كشور امارات از دست رفته و گلوگاههاي صادراتي، مخصوصا براي نفت و ميعانات، عملا فضايي براي صادرات كالاهاي ديگر نگذاشته است. به گفته ايزدي، در شرايط فعلي اتكا به صادرات براي اكثر صنايع ريسك بالايي دارد و كانالهاي محدود برگشت ارز، اعتماد به سهام صادراتمحور را به شدت كاهش داده است.
ايزدي در پاسخ به اين سوال كه براي خريد «مطمئنتر» در بازار امروز كدام سهمها مناسبترند، توضيح ميكند: كالاهايي كه نه گلوگاه صادراتي دارند، نه وابستگي شديدي به دلار دارند و مصرف داخلي باثباتي از آنها پشتيباني ميكند، مناسبتر هستند. او در ادامه سه گروه صنعتي را پيشنهاد كرده و ميگويد: شركتهاي داروسازي به ويژه توزيعكنندگان و توليدكنندگان داروي نهايي كه از نوسان دلار كمتر آسيب ميبينند، برخي صنايع با مصارف داخلي بالا مانند برخي كابلسازيها و لاستيكسازيها كه صادراتي ندارند و بانكهاي با صورت مالي شفاف كه با نوسانات نرخ دلار به صورت مستقيم زيان نميبينند و از تورم داخلي سود ميبرند.
اين كارشناس بازار سرمايه تاكيد ميكند: حتي اين گروهها نيز «كاملا بيريسك» نيستند و سرمايهگذار بايد با ديد احتياط وارد شود. ايزدي درباره مدت زمان مثبت بودن بازار نيز ميگويد: حمايتهاي دولت از طريق صندوق توسعه بازار جواب كوتاهمدت داده و قيمتها در حاشيه سودآوري فعلي قرار دارند. شايد چند روزي بتوان به بازار اعتماد كرد، اما برخي سهام تعداد روزهاي سبز بيشتري خواهند داشت و برخي كمتر. او در عين حال هشدار ميدهد: اين روند مثبت پايدار نخواهد ماند و تا زماني كه توافقي صورت نگيرد و منابع ارزي آزاد نشود، نميتوان با اطمينان صحبت كرد، هماكنون عمدتا سهامهايي در بازار باقي ماندهاند كه وضعيت كلان آنها مشخص نيست. ايزدي در تحليل خود به سرمايهگذاران توصيه ميكند: فعلا از ورود به صنايع صادراتمحور و دلاري خودداري كنند و به سمت گروههايي بروند كه مصرف داخلي، پشتيبان اصلي آنهاست. فعلا نوسان مثبت كوتاهمدت محتمل است، نه بيشتر. بهتر است تا آزاد شدن منابع و رفع گلوگاههاي صادراتي، صبر كرد و با احتياط سراغ سهمهاي غيرصادراتي با تقاضاي داخلي رفت. اين كارشناس بازار سرمايه خاطرنشان ميكند: براي انتخاب سهم مشخص، بررسي صورتهاي مالي و زيان انباشته شركتها ضروري است و نميتوان نسخه واحدي براي همه سرمايهگذاران پيچيد.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
