سیاستهای ارزی ناکارآمد ایران از ثبات نفتی دهه ۵۰ تا چندنرخی انفجاری امروز، ریال را به تدریج بیارزش کرده است.
سالهاست که دولت با هدف حمایت از اقشار کمدرآمد بخشی از منابع ارزی خود را با قیمت پایین به خرید و عرضه کالاهای ضروری و ارزاق عمومی اختصاص میدهد. اما دولت در مهار تورم و جلوگیری از رشد بیرویه قیمتها ناموفق است.
با وجود کاهش مداوم ارزش پول ملی و افت روزافزون قدرت خرید خانوارها، واکنش سیاستگذار پولی تناسبی با شدت بحران ندارد و نشانهای از یک برنامه شفاف، منسجم و اقناعکننده دیده نمیشود.
با وجود اعلام پیشفروش جدید سکه از سوی بانک مرکزی، بازار واکنشی به این ابزار نشان نداد و ثبت سقفهای قیمتی تازه در سکه و طلای ۱۸ عیار و بازگشت دلار به مسیر صعودی ادامه یافت.
قادری نماینده شیراز بر ضرورت اقدام فوری بانک مرکزی برای ساماندهی بازار ارز تأکید کرد و انتشار اوراق و سپردههای ارزی را راهکاری مؤثر برای بازگشت منابع خانگی به چرخه تولید و کاهش فشارهای تورمی دانست.
با وجود نزدیک بودن مناسبتهایی مانند روز زن و شب یلدا، بازار مصنوعات نو طلا همچنان در رکود عمیق بهسر میبرد.
برخی نمایندگان مجلس سال گذشته همتی را مسئول «گرانی دلار» میدانست، اما امروز با وجود بدتر شدن شرایط و جهش نرخها، همان جریان سیاسی هیچ واکنشی نشان نمیدهد.
تداوم شکاف میان دلار آزاد و ارز ۲۸۵۰۰ تومانی باعث شده مفهوم «دلار سفید» ارزی که برای حمایت از مردم تخصیص مییابد اما در عمل با جهش قیمت کالاها همراه است به یکی از مهمترین پرسشهای امروز سیاست ارزی بدل شود.
رشد شدید نرخ دلار حتی کاهش اخیر اونس جهانی طلا را خنثی کرده و با افزایش تقاضای سرمایهگذاری، بهای طلا و سکه را همچنان در مسیر صعودی نگه داشته است. اما در برابر این وضعیت آشفته، واکنش سیاستگذاران ارزی چه بوده است؟
جهش بیسابقه دلار به کانال ۱۲۰ هزار تومان، نشانه فنی بازاری است که بدون فرمانده واقعی رها شده و سیاستهای سختگیرانه و غیرکارشناسی بانک مرکزیِ فرزین آن را از تعادل انداخته است.