تغییر الگوی انتقال ویروس ایدز در ایران؛ عامل رابطه جنسی از تزریق با سرنگ آلوده جلو زد

به گزارش رصد روز، لادن عباسیان، رئیس مرکز تحقیقات ایدز ایران، از کاهش شیوع ویروس HIV در میان مصرف‌کنندگان تزریقی مواد مخدر در کشور خبر داد و گفت: اگر آمار کلی مبتلایان به HIV را بررسی کنیم، بیش از ۵۰ درصد این افراد سابقه اعتیاد تزریقی داشته‌اند. با این حال، اجرای برنامه‌های کاهش آسیب در ایران، به‌ویژه در زندان‌ها و برای مصرف‌کنندگان تزریقی مواد مخدر، نقش مهمی در کنترل این بیماری داشته است.

وی افزود: از جمله این برنامه‌ها می‌توان به توزیع سرنگ‌های یک‌بارمصرف برای جلوگیری از استفاده مشترک هنگام تزریق اشاره کرد. همچنین، مصرف‌کنندگان تزریقی به سمت درمان نگهدارنده با متادون هدایت شدند. این اقدامات مؤثر بوده و در همین راستا مراکز متعددی مانند مراکز کاهش آسیب (DIC) و مراکز درمان نگهدارنده با متادون (MMT) تأسیس شد. افراد در این مراکز می‌توانستند آموزش‌های لازم را دریافت کرده و از خدماتی مانند دریافت سرنگ و متادون بهره‌مند شوند.

عباسیان تصریح کرد: اجرای این برنامه‌ها در طول سال‌های متمادی سبب کاهش بروز HIV در میان مصرف‌کنندگان تزریقی مواد مخدر شده است. با این حال، در آمار کلی مبتلایان، همچنان بخش قابل توجهی از افراد دارای سابقه اعتیاد تزریقی هستند. اما اگر آمار سال‌های اخیر و موارد جدید شناسایی‌شده را بررسی کنیم، مشاهده می‌شود که عمده موارد از طریق انتقال جنسی رخ داده است. برای مثال، طبق آمار سال ۱۴۰۴، حدود ۶۵ درصد افرادی که ابتلای آنان به HIV شناسایی شد، از طریق رابطه جنسی مبتلا شده بودند. بخشی از موارد نیز در گروه انتقال ناشناخته ثبت شده‌اند که احتمال می‌رود تعدادی از آن‌ها نیز ناشی از انتقال جنسی باشند.

رئیس مرکز تحقیقات ایدز ایران ادامه داد: در بسیاری از موارد، مسیر دقیق انتقال مشخص نمی‌شود، زیرا افراد معمولاً جزئیات کامل را بیان نمی‌کنند. با این حال، می‌دانیم که بخش قابل توجهی از موارد از طریق روابط جنسی مرد با مرد رخ داده است. همچنین، داشتن شرکای جنسی متعدد خطر انتقال را افزایش می‌دهد.

وی با اشاره به محدود بودن آگاهی عمومی درباره HIV در کشور گفت: آگاهی جامعه نسبت به میزان شیوع HIV، راه‌های انتقال و روش‌های پیشگیری هنوز کافی نیست. علاوه بر استفاده از کاندوم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین روش‌های پیشگیری، داروهای پیشگیری پیش از مواجهه (PrEP) و پیشگیری پس از مواجهه (PEP) نیز وجود دارند که بسیاری از افراد از آن‌ها اطلاع ندارند و رسانه‌ها نیز در این زمینه فعالیت گسترده‌ای نداشته‌اند.

عباسیان افزود: افراد برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به کلینیک‌های تخصصی HIV مراجعه کنند. یکی از فعال‌ترین این مراکز، کلینیک تخصصی نقص ایمنی اکتسابی در بیمارستان امام است. همچنین مراکز مشاوره بیماری‌های رفتاری نیز خدمات مشاوره و درمان ارائه می‌دهند. افراد می‌توانند با جست‌وجو در اینترنت این مراکز را پیدا کرده و از خدمات مشاوره، پیشگیری پیش از مواجهه و پیشگیری پس از مواجهه بهره‌مند شوند.

رئیس مرکز تحقیقات ایدز ایران با بیان اینکه HIV امروز یک بیماری قابل کنترل است، اظهار کرد: منظور از کنترل بیماری، حذف کامل ویروس از بدن نیست، بلکه مانند بسیاری از بیماری‌های مزمن، با مصرف دارو می‌توان آن را مهار کرد. در صورت قطع درمان، بیماری دوباره فعال می‌شود. خوشبختانه داروهای تزریقی جدیدی نیز عرضه شده‌اند که بیمار می‌تواند هر دو ماه یا حتی هر شش ماه یک بار تزریق انجام دهد و بیماری خود را تحت کنترل نگه دارد.

وی اضافه کرد: ضروری است افرادی که رفتار پرخطر داشته‌اند یا احتمال مواجهه با ویروس را می‌دهند، برای انجام آزمایش اقدام کنند. مراکز مشاوره بیماری‌های رفتاری امکان مراجعه داوطلبانه و محرمانه را فراهم کرده‌اند و خدمات آزمایش HIV را ارائه می‌دهند.

عباسیان در پایان گفت: در صورت مثبت بودن نتیجه آزمایش، داروها به‌صورت رایگان در اختیار بیماران قرار می‌گیرد. آمارها نشان می‌دهد تعداد مبتلایان در میان مردان بیشتر است، اما در سال‌های اخیر روند ابتلا در زنان نیز رو به افزایش بوده که موضوعی نگران‌کننده به شمار می‌رود.

برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید