صنعت فولاد با بحران انرژی دستوپنجه نرم کند یا تصمیمات خلقالساعه؟!
صنعت فولاد ایران این روزها تنها با کورههای خاموش و برق و گاز بیثبات دستوپنجه نرم نمیکند.
صنعت فولاد ایران این روزها تنها با کورههای خاموش و برق و گاز بیثبات دستوپنجه نرم نمیکند.
به گزارش رصد روز، هر بار که تصمیم تازهای برای صنعت فولاد روی میز میآید، بخشی از زنجیره تولید باید خود را با قاعدهای جدید وفق دهد؛ زنجیرهای که از دل معدن شروع میشود و تا کارخانه و بازار و صادرات ادامه پیدا میکند. در چنین شرایطی، حتی یک تصمیم درباره نحوه عرضه برق میتواند برای فولادسازان به موضوعی فراتر از یک تغییر معاملاتی تبدیل شود.
خبر تفکیک تالار عرضه برق صنایع فولادی و پتروشیمی در بورس انرژی، حالا به یکی از بحثهای داغ میان فعالان این دو صنعت تبدیل شده است؛ این تصمیم قرار است نحوه عرضه یکی از مهمترین نهادههای تولید را تغییر دهد و طبیعی است که برای صنعتی مانند فولاد، کوچکترین تغییر در سازوکار تامین برق، بیاهمیت نباشد.
اما ماجرا فقط به برق ختم نمیشود. در سوی دیگر زنجیره، سنگآهن هم قرار دارد؛ ماده اولیهای که تمام مسیر تولید فولاد از آن آغاز میشود و برخلاف بسیاری از نهادههای تولید، ذخیرهای نیست که بتوان بیحساب روی تداوم آن حساب کرد. طی سالهای اخیر، همزمان با توسعه ظرفیت فولاد کشور، بحث تامین پایدار مواد اولیه و نحوه مصرف ذخایر سنگآهن نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در این میان، صادرات سنگآهن و محصولات میانی زنجیره مانند کنسانتره و گندله نیز همواره محل بحث میان فعالان بخش معدن و فولاد است.
اکنون این پرسش مطرح میشود که آیا تصمیم تازه درباره تالارهای برق میتواند معادلات تولید فولاد را تغییر دهد؟ و در شرایطی که ذخایر سنگآهن محدود است، چه سرنوشتی در انتظار مواد اولیه این صنعت است؟
احمد دنیانور، عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، درباره اجرای مصوبه مربوط به تفکیک تالار عرضه برق صنایع فولادی و پتروشیمی در بورس انرژی به تجارتنیوز گفت: با توجه به اینکه اطلاعات و داده دقیقی درباره راهبرد دولت در اجرای این تصمیم در اختیار نیست، موضوع برای فولادیها همچنان گنگ و مبهم است. از همین رو این نگرانی وجود دارد که بار دیگر نقشهای برای صنعت فولاد کشور در حال طراحی باشد.
وی با اشاره به روند رشد صنعت فولاد در سالهای اخیر بیان کرد: صنعت فولاد کشور طی هفت تا هشت سال گذشته رشد و پیشرفت قابل توجهی داشته و حتی در مقایسه با بسیاری از صنایع دیگر، مسیر توسعه را با سرعت بیشتری طی کرده و از برنامه نیز جلوتر رفته است.
او با بیان اینکه همین روند موجب شده صنعت فولاد همواره در معرض هجمه قرار گیرد، اظهار کرد: دشمنان این آبوخاک از یک سو و برخی دوستان ناآگاه از سوی دیگر، صنعت فولاد را هدف انتقاد و فشار قرار میدهند. تصور برخی این است که فولادیها از رانت گسترده انرژی و مواد اولیه برخوردارند؛ در حالی که چنین برداشتی از نگاه فعالان این صنعت نادرست است.
دنیانور با تاکید بر اینکه این نگاه، مبنای بخشی از سیاستهای اعمالشده علیه صنعت فولاد قرار گرفته است، تشریح کرد: بر اساس چنین تصوری، تلاش میشود فشار بیشتری بر این صنعت وارد شود، عرضه آن تحت کنترل قرار گیرد و حتی اختیار ارزش محصول از فولادسازان گرفته شود. در کنار این موارد، قیمت انرژی نیز به شکل قابل توجهی افزایش یافته و در برخی اقلام تا ۳۰ برابر و در بعضی موارد قیمت برق تا ۱۶ برابر رشد کرده است.
عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با اشاره به فشارهای موجود در نحوه عرضه و قیمتگذاری محصولات فولادی افزود: امروز تقریبا همهچیز گران میشود، اما زمانی که نوبت به آهن میرسد، انتظار بر این است که قیمت آن افزایش پیدا نکند. این در حالی است که سهم آهن از ارزش نهایی یک ساختمان به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.
وی با اشاره به سهم آهن در هزینه نهایی ساخت مسکن بیان کرد: اگر یک واحد مسکونی را در نظر بگیریم، هزینه آهن مصرفشده در آن حتی از حق بنگاه معاملات ملکی نیز کمتر است. در یک معامله، بنگاه ممکن است حدود یک درصد و در مجموع تا دو درصد از ارزش معامله را به عنوان حقالزحمه دریافت کند، اما سهم آهن از ارزش همان خانه اکنون به کمتر از یک درصد رسیده است.
دنیانور با انتقاد از استمرار این روند در سیاستگذاریها توضیح داد: این حجم از فشار، بخشی از همان هجمهای است که صنعت فولاد با آن مواجه شده است. متأسفانه دولت نیز، فارغ از اینکه چه دولتی بر سر کار باشد، به نوعی در همین مسیر حرکت کرده است. این موضوع دیگر بحث چپ و راست نیست و دستکم طی ۱۰ سال گذشته، دولتهای مختلف در همین مسیر گام برداشتهاند.
او درباره مصوبه اخیر مربوط به تفکیک تالارهای عرضه برق نیز عنوان کرد: درباره این تصمیم، اینکه تالارها تفکیک شدهاند و چه سازوکاری برای آن در نظر گرفته شده، هنوز مشخص نیست با چه هدفی انجام شده و در نهایت چه خروجیای خواهد داشت. بنابراین فعلاً نمیتوان درباره آن اظهارنظر دقیقی داشت و باید منتظر ماند تا مشخص شود چه سیاستی برای صنعت فولاد در نظر گرفته شده است.
دنیانور در ادامه تامین سنگآهن را یکی دیگر از چالشهای اساسی صنعت فولاد دانست و تاکید کرد: تامین سنگآهن یکی از مسائل غمانگیز این صنعت است. ماده اولیه فولاد، یعنی سنگآهن، یک منبع محدود است. شکلگیری این ذخایر میلیونها سال زمان برده و به همین دلیل نمیتوان آن را منبعی تجدیدپذیر دانست. هر میزان از این ذخایر که استخراج شود، دیگر به سادگی قابل جایگزینی نیست.
وی با اشاره به حجم سرمایهگذاری صورتگرفته در صنعت فولاد و اشتغال ایجادشده در این بخش اظهار کرد: با توجه به سرمایهگذاری گستردهای که در حوزه فولاد انجام شده و اشتغال قابل توجهی که این صنعت ایجاد کرده است، باید از مواد اولیه آن نیز حفاظت شود. مجموعه این عوامل نشان میدهد که صیانت از ذخایر سنگآهن باید در اولویت قرار گیرد؛ اما متأسفانه در عمل چنین اتفاقی نمیافتد.
دنیانور با انتقاد از صادرات مواد اولیه به شکل خام گفت: امروز سنگآهن، کنسانتره و گندله همچنان به صورت خام صادر میشوند. از نظر فنی، استدلال برای ادامه این روند قابل دفاع نیست؛ چراکه هر ذخیره معدنی، هرقدر هم گسترده باشد، سرانجام روزی به پایان میرسد.
عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران ادامه داد: اگر قرار است صنعت فولاد کشور همچنان به فعالیت خود ادامه دهد و سرمایهگذاریهای انجامشده در این بخش به نتیجه برسد، باید از مواد اولیه آن حفاظت کرد. ذخایر سنگآهن فقط متعلق به امروز نیست و باید به گونهای مصرف شود که سهمی نیز برای آیندگان باقی بماند.
او در پایان خاطرنشان کرد: صادرات سنگآهن، کنسانتره و گندله باید متوقف شود و این مواد در اختیار واحدهای فولادی کشور قرار گیرد. نمیتوان ذخیرهای را که شکلگیری آن میلیونها سال زمان برده به سادگی استخراج و صادر کرد و انتظار داشت این منابع برای نسلهای بعد نیز باقی بماند.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
