پارادوکس رونق در بازار سهام

به گزارش رصد روز، تابلوی تالار شیشه‌ای معاملات در اولین روز کاری هفته توانست با یک رکوردشکنی قابل‌توجه همراه شود و شرایط بسیار خوبی برای سرمایه‌گذاران رقم بزند. بازار سهام در اولین روز کاری هفته توانست مثبت‌های خوبی را در کارنامه خود به ثبت برساند، اما این موضوع در حالی رخ می‌دهد که ارزش معاملات بازار سهام در مقایسه با رشد شاخص و دیگر مولفه‌های بازار همچنان پایین است.

پایین‌بودن ارزش معاملات در شرایط فعلی را نمی‌توان لزوماً به عنوان نشانه‌ای از ضعف بازار دانست. بررسی وضعیت معاملات نشان می‌دهد عامل اصلی این موضوع، قفل بودن تعداد قابل توجهی از نمادها در صف‌های خرید است. در چنین فضایی، وقتی بخش مهمی از سهامداران تمایلی به فروش سهام خود ندارند و نمادها با مازاد تقاضا مواجه‌اند، طبیعی است که همه تقاضای شکل‌گرفته در بازار به معامله واقعی تبدیل نشود. به بیان ساده‌تر، بخشی از نقدینگی موجود پشت صف‌های خرید باقی می‌ماند و امکان جابه‌جایی پیدا نمی‌کند؛ مساله‌ای که به کاهش ظاهری ارزش معاملات منجر می‌شود.

همچنین، افت ارزش معاملات در روزهای اخیر بیش از آنکه ناشی از عقب‌نشینی خریداران یا سستی جریان نقدینگی باشد، نشان‌دهنده کمبود عرضه در بازار است. همین موضوع نشان می‌دهد در شرایط فعلی، بخشی از فعالان بازار همچنان نسبت به تداوم روند صعودی خوش‌بین هستند و ترجیح می‌دهند سهام خود را حفظ کنند. در اصل بازار در روزهای صعود خود با کمبود عرضه مواجه بوده و باتوجه‌به انتشار صورت مالی‌ها و شرایط بازار این روند را می‌توان طبیعی دانست.

بازار از نگاه معاملات

معاملات بورس تهران در اولین روز کاری هفته در حالی به پایان رسید که بازار سهام یک روز پرقدرت دیگر را پشت سر گذاشت و نشانه‌های غلبه کامل تقاضا در بخش عمده‌ای از تابلوی معاملات دیده شد. رشد معنادار شاخص‌های اصلی، ورود سنگین پول حقیقی، برتری محسوس خریداران، فراگیری صف‌های خرید و درعین‌حال بازگشایی یکی از مهم‌ترین نمادهای بازار یعنی فولاد مبارکه، از مهم‌ترین محورهای دادوستدهای روز بود؛ معاملاتی که بار دیگر نشان داد جریان نقدینگی همچنان باقدرت در مسیر بازار سهام حرکت می‌کند.

در پایان معاملات روز شنبه ۱۷ مردادماه، شاخص کل بورس تهران با افزایش ۱۱۲ هزار و ۴۴۱ واحدی، معادل ۲.۰۸ درصدی و در سطح ۵ میلیون و ۵۲۰ هزار و ۳۴۰ واحدی ایستاد. همزمان شاخص هم‌وزن عملکردی حتی بهتر از شاخص کل به ثبت رساند و با رشد ۳۹ هزار و ۳۴ واحدی معادل ۲.۵۴ درصد، تا ارتفاع یک میلیون و ۵۷۳ هزار و ۵۹۶ واحد بالا رفت. برتری بازدهی شاخص هم‌وزن نسبت به شاخص کل، یکی از مهم‌ترین نشانه‌های معاملات بود. این اتفاق به‌طور معمول بیانگر آن است که موج تقاضا تنها به چند سهم بزرگ و شاخص‌سازی محدود نبوده و بخش وسیع‌تری از بازار، به‌ویژه نمادهای کوچک و متوسط، نیز موردتوجه خریداران قرار گرفته‌اند. در واقع، ترکیب رشد بازار نشان می‌دهد که جریان تقاضا، فراگیرتر از آن چیزی بوده که صرفاً از مسیر صعود چند نماد بزرگ قابل‌توضیح باشد. البته این موضوع هفته اخیر نیز رخ داد، در بازدهی هفتگی بورس تهران شاهد بودیم که میانگین بازدهی شاخص کل هم وزن بیش از شاخص کل بود.

تداوم چرخش نقدینگی به سمت سهام

یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که روز اخیر از تقویت فضای مثبت بازار حکایت داشت، ورود قابل‌توجه سرمایه حقیقی به بازار سهام بود. بر اساس داده‌های معاملاتی، ۹ هزار و ۸ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شد؛ رقمی که در مقیاس روزانه، عددی قابل‌توجه محسوب می‌شود و نشان می‌دهد که سهامداران مجدد به بورس و سرمایه‌گذاری در آن اعتماد پیدا کرده‌اند. همزمان با این اتفاق، ۴ هزار و ۵۴۲ میلیارد تومان نقدینگی نیز از صندوق‌های درآمد ثابت خارج شد. این جابه‌جایی نقدینگی از ابزارهای کم‌ریسک‌تر به سمت بازار سهام، نشان می‌دهد که فعالان بازار را آماده سودسازی می‌بندند و عقیده دارند بازار سودهای پنهان و بیشتری در خود دارند و از گزینه‌های کم‌ریسک فاصله می‌گیرند. به بیان ساده‌تر، بخشی از معامله‌گران ترجیح داده‌اند منابع خود را از پناهگاه‌های کم‌نوسان خارج کرده و به سمت دارایی‌هایی با ظرفیت سودآوری بالاتر هدایت کنند.

قدرت بالای سمت تقاضا در معاملات روز شنبه فقط در ورود پول حقیقی خلاصه نشد و در سایر نماگرهای رفتاری بازار نیز خود را نشان داد. سرانه خرید حقیقی‌ها در پایان معاملات به ۱۱۶.۲ میلیون تومان رسید، درحالی که سرانه فروش آنها ۵۴.۴ میلیون تومان بود. نسبت قدرت خرید حقیقی‌ها به فروشندگان حقیقی به ۲.۱۴ رسید؛ رقمی که به‌وضوح از برتری معنی‌دار خریداران در جریان دادوستدهای خبر می‌دهد. این نسبت ازآن‌جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد خریداران نه‌فقط از نظر تعداد، بلکه از منظر ارزش خرید نیز دست بالاتر را در اختیار داشته‌اند. زمانی که سرانه خرید از سرانه فروش فاصله قابل توجهی می‌گیرد، معمولاً می‌توان نتیجه گرفت که انگیزه ورود نقدینگی به بازار همچنان بالاست و معامله‌گران حاضرند در قیمت‌های فعلی نیز برای خرید اقدام کنند.

رخت سبز بر تن بازار

گستردگی تقاضا در معاملات اولین روز کاری هفته به‌خوبی در آرایش کلی نمادها قابل‌مشاهده بود. در پایان بازار، ۸۱۲ نماد در محدوده مثبت معامله شدند و تنها ۱۸ نماد در محدوده منفی قرار گرفتند. این ترکیب، تصویری روشن از غلبه کامل فضای صعودی بر بازار ارایه می‌کند و نشان می‌دهد رشد نه یک حرکت محدود، بلکه یک‌روند فراگیر در سطح کلیت بازار بوده است. ازسوی‌دیگر، شکاف چشمگیر میان ارزش سفارش‌های خریدوفروش نیز موید همین وضعیت بود. ارزش سفارش‌های خرید در پایان معاملات به ۲۲ هزار و ۲۷۵ میلیارد تومان رسید، درحالی که ارزش سفارش‌های فروش تنها ۱۷۶.۱ میلیارد تومان ثبت شد. این فاصله معنادار نشان می‌دهد کفه تقاضا همچنان به‌مراتب سنگین‌تر از عرضه است و در بسیاری از نمادها، خریداران برای دستیابی به سهم موردنظر خود ناچار به ماندن در صف هستند.

در پایان معاملات روز مذکور، ۷۴۳ نماد با صف خرید به کار خود پایان دادند، درحالی که تنها ۹ نماد دارای صف فروش بودند. چنین آرایشی در بازار، نشان‌دهنده آن است که حتی باوجود رشد محسوس قیمت‌ها، هنوز عطش تقاضا فروکش نکرده و بخش بزرگی از خریداران همچنان نتوانسته‌اند سفارش‌های خود را به معامله قطعی تبدیل کنند. در این میان، ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی طی روز شنبه به ۲۰ هزار و ۲۸۷ میلیارد تومان رسید و حجم معاملات نیز ۶۲ میلیارد سهم ثبت شد. نکته قابل‌توجه آن است که ارزش معاملات نسبت به روزهای گذشته تغییر محسوسی نداشت.

مهم‌ترین رویداد معاملاتی روز شنبه بدون تردید به بازگشایی نماد فولاد مبارکه مربوط می‌شد؛ نمادی که پس از حدود ۵.۵ ماه توقف، سرانجام به تابلوی معاملات بازگشت. توقف طولانی این سهم به شرایطی بازمی‌گشت که در جریان جنگ چند ماه قبل ایران با امریکا و اسراییل، خط تولید شرکت در معرض حمله موشکی قرار گرفته بود و پس از بازگشایی مجدد بازار سهام، این نماد همچنان بسته مانده بود. بازگشایی «فولاد» به دلیل جایگاه این شرکت در بازار سرمایه، از اهمیت بالایی برخوردار بود. فولاد مبارکه یکی از بزرگ‌ترین و اثرگذارترین شرکت‌های بورس تهران به شمار می‌رود و بازگشت آن به چرخه معاملات، هم از نظر روانی و هم از نظر اثرگذاری بر شاخص کل، اتفاقی مهم تلقی می‌شود.

این نماد در زمان بازگشایی با افتی در حدود ۱۰ درصد کشف قیمت شد؛ افتی که در روز نخست بازگشایی پس از یک توقف طولانی، تا حد زیادی قابل‌انتظار بود. بااین‌حال، روند معاملات فولاد در ادامه نشان داد که فشار فروش اولیه به‌تدریج کاهش پیدا کرده و در سطوح پایین‌تر، تقاضا برای خرید سهم افزایش‌یافته است. همین رشد تقاضا سبب شد فولاد بخشی از افت ابتدای مسیر را جبران کند و در نهایت معاملات را باقیمت پایانی منفی ۸.۵ درصد به پایان برساند. واکنش بازار به بازگشایی فولاد از این منظر مهم بود که نشان دادبخشی از فعالان بازار، قیمت‌های پایین‌تر این سهم را فرصتی برای ورود تلقی کرده‌اند. اگرچه نخستین واکنش بازار به بازگشایی این نماد با فشار فروش همراه بود، اما در ادامه، حضور خریداران مانع از تشدید افت شد و بخشی از تعادل به معاملات آن بازگشت. باوجود فضای کاملاً مثبت بازار، بازگشایی فولاد مبارکه اثر منفی قابل توجهی بر شاخص کل گذاشت.

این نماد به‌تنهایی ۱۴ هزار و ۶۴۰ واحد اثر منفی بر شاخص کل بورس ثبت کرد و در نتیجه، بخشی از رشد روزانه نماگر اصلی بازار را کاهش داد. بر اساس داده‌ها، تا پیش از بازگشایی نماد فولاد، شاخص کل رشد ۱۲۶ هزارواحدی را تجربه کرده بود، اما اثر منفی این سهم باعث شد میزان رشد نهایی شاخص در عدد ۱۱۲ هزار و ۴۴۱ واحد تثبیت شود. این موضوع بار دیگر نشان می‌دهد که در کنار فراگیری رشد در کلیت بازار، نمادهای بزرگ همچنان می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در شدت و ضعف حرکت شاخص کل داشته باشند؛ حتی اگر همزمان بخش بزرگی از نمادهای کوچک و متوسط در محدوده‌های مثبت معامله شوند. به‌طورکلی روند بازار سهام در اولین روز کاری هفته نشان می‌دهد که بازار سهام تکیه به کاهش تنش‌های سیاسی توانسته رشد خوب و قابل توجهی را در کارنامه خود به ثبت برساند و به نظر می‌رسد اگر تغییر خاص و بزرگی در وضعیت اخبار رخ ندهد همچنان وضعیت بازار صعودی باقی بماند.

برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید