آمار؛ از گزارش دیروز تا تصمیم فردا / به مناسبت اول آبان‌ماه، روز آمار و برنامه‌ریزی
در صنعت بیمه، آینده با قطعیت قابل پیش‌بینی نیست؛ اما می‌توان با داده‌های درست، آن را بهتر شناخت و برایش آماده شد.
در صنعت بیمه، آینده با قطعیت قابل پیش‌بینی نیست؛ اما می‌توان با داده‌های درست، آن را بهتر شناخت و برایش آماده شد.
به گزارش رصد روز، علیرضا خواجه نوری – کارشناس اداره آمار مدیریت برنامه و بودجه بیمه آسیا – در یادداشتی مطرح کرد:
در صنعت بیمه، آینده با قطعیت قابل پیش‌بینی نیست؛ اما می‌توان با داده‌های درست، آن را بهتر شناخت و برایش آماده شد. به همین دلیل، آمار در یک شرکت بیمه بسیار فراتر از چند جدول و گزارش دوره‌ای است. پذیرش ریسک، برآورد ذخایر، مدیریت خسارت، کشف تقلب، قیمت‌گذاری، طراحی محصول و برنامه‌ریزی بازار، همگی به یک پرسش مشترک وابسته‌اند: داده‌های امروز و گذشته درباره فردا چه می‌گویند؟
یک بیمه‌گر با «عدم‌قطعیت» سروکار دارد. اگر روند نسبت خسارت، ترکیب پرتفوی، هزینه جذب مشتری، نرخ ماندگاری، سودآوری رشته‌ها یا تمرکز ریسک به‌موقع دیده نشود، فاصله میان واقعیت و برنامه آرام‌آرام بیشتر می‌شود. این فاصله معمولاً ابتدا در شاخص‌ها ظاهر می‌شود و سپس با تأخیر در سودآوری، سهم بازار و جایگاه رقابتی خود را نشان می‌دهد.
تجربه برخی بیمه‌گران بزرگ جهان نشان می‌دهد که استفاده درست از آمار می‌تواند مستقیماً کیفیت تصمیم‌گیری را بهبود دهد. شرکت Progressive آمریکا سال‌هاست با تحلیل آماری فراوانی خسارت، بخش‌بندی ریسک و داده‌های رفتار رانندگی، نرخ‌گذاری و انتخاب ریسک خود را دقیق‌تر می‌کند؛ رویکردی که به این شرکت امکان داده تغییر روند خسارت را زودتر شناسایی و متناسب با آن اقدام کند.
اما تاریخ صنعت بیمه روی دیگر ماجرا را نیز نشان می‌دهد. شرکت HIH Insurance، دومین بیمه‌گر عمومی بزرگ استرالیا، در سال ۲۰۰۱ در شرایطی فروپاشید که بررسی‌های رسمی از برآورد نادرست تعهدات، ذخیره‌گیری ناکافی و قیمت‌گذاری پایین‌تر از سطح واقعی ریسک حکایت داشت؛ موضوعاتی که همگی مستقیماً به کیفیت برآوردهای آماری و تحلیل ریسک مربوط می‌شوند.
امروز ابزارهایی مانند تحلیل‌های پیش‌بین، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، مدل‌سازی ریسک، تحلیل سناریو، داشبوردهای مدیریتی و سامانه‌های هشدار زودهنگام، شیوه استفاده از آمار در صنعت بیمه را متحول کرده‌اند.
در همین مسیر، مدیریت برنامه و بودجه بیمه آسیا با وجود محدودیت‌های موجود، دو داشبورد تحلیلی مبتنی بر Power BI را طراحی و توسعه داده است: «داشبورد صورت‌های مالی شرکت‌های بیمه» و «داشبورد تجزیه و تحلیل شرکت‌های بیمه بورسی و فرابورسی».
این ابزارها با تجمیع و نمایش یکپارچه اطلاعاتی همچون صورت‌های مالی، نسبت‌های مالی، حق‌بیمه، خسارت، ذخایر، نسبت خسارت و روندهای زمانی، امکان مقایسه آماری عملکرد شرکت با سایر شرکت‌ها، مشاهده تغییرات در طول زمان، شناسایی انحراف‌ها و بررسی روند جایگاه شرکت را فراهم می‌کنند.
هدف این داشبوردها عبور از گزارش‌گیری ایستا و حرکت به سمت پایش مستمر شاخص‌ها، تحلیل مقایسه‌ای و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده است؛ به‌گونه‌ای که نشانه‌های تغییر زودتر دیده شده و نتایج تحلیل در هدف‌گذاری، بودجه‌ریزی و برنامه‌های اصلاحی مورد استفاده قرار گیرد.
البته داشبورد پایان کار نیست؛ بلکه نقطه آغاز پرسش‌های بهتر است. ارزش واقعی این ابزارها زمانی آشکار می‌شود که شاخص‌ها به‌صورت مستمر پایش شوند، علت تغییرات بررسی شود، برای انحرافات حدود هشدار تعریف شود و نتایج تحلیل در بودجه‌ریزی، هدف‌گذاری و برنامه‌های اجرایی انعکاس یابد.
شاید بهترین تعبیر برای «روز آمار و برنامه‌ریزی» همین باشد: آمار به ما می‌گوید کجا ایستاده‌ایم؛ تحلیل نشان می‌دهد چرا به این نقطه رسیده‌ایم؛ و برنامه‌ریزی تعیین می‌کند از اینجا به بعد به کجا خواهیم رفت. در صنعتی که محصول اصلی آن مدیریت ریسک آینده است، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده نه یک انتخاب فناورانه، بلکه یکی از شروط ماندگاری، رشد و حفظ جایگاه رقابتی است.
