درد معلولیت یک طرف، درد گرانی تجهیزات توانبخشی طرف دیگر

جدول مستمری ماهانه معلولان در سال جاری

اما تمام مشکل معلولان به اقلام بهداشتی و مستمری ماهانه ختم نمی‌شود. بخش عظیمی از هزینه‌ای که این افراد باید پرداخت کنند مربوط به تامین تجهیزات توانبخشی است. شاید این پرداخت‌ها مستمر نباشد اما مساله اینجاست که بسیاری از معلولان و خانواده‌های آنها توان تهیه لوازم با کیفیت را ندارند و همین مساله باعث می‌شود تا با خرید لوازم بی کیفیت که البته قیمت آنها هم چندان ارزان نیست با ضرر مالی مواجه شوند.

هزینه تأمین تجهیزات توانبخشی چالش‌ جدی افراد دارای معلولیت

هزینه تأمین تجهیزات توانبخشی در سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های جدی افراد دارای معلولیت تبدیل شده است؛ تجهیزاتی که برای بسیاری نه یک کالای مصرفی، بلکه وسیله‌ای ضروری برای حرکت، اشتغال، تحصیل و حضور در جامعه محسوب می‌شوند. بررسی قیمت‌های بازار در فاصله سال‌های ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵ نشان می‌دهد قیمت انواع ویلچر، پروتز پا و پروتز دست با افزایش قابل توجهی مواجه شده است؛ به‌طوری که در سال ۱۴۰۵ قیمت برخی ویلچرهای برقی به بیش از ۱۰۰ میلیون تومان و پروتزهای دارای مفصل هوشمند به چند میلیارد تومان رسیده است. در چنین شرایطی، فاصله میان هزینه واقعی تجهیزات و توان مالی بسیاری از مصرف‌کنندگان، مسئله دسترسی به وسایل توانبخشی را به یک موضوع معیشتی تبدیل کرده است.

ویلچر؛ از وسیله ساده تا کالایی چند ده میلیونی

ویلچر برای بسیاری از افراد دارای معلولیت، وسیله اصلی جابه‌جایی و استقلال فردی است. با این حال، قیمت این وسیله در بازار طی سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است. در سال ۱۴۰۳، قیمت ویلچر معمولی حدود ۳ تا ۱۵ میلیون تومان گزارش می‌شد و مدل‌های برقی در محدوده ۲۵ تا ۷۵ میلیون تومان قرار داشتند.

در سال ۱۴۰۴، قیمت ویلچر معمولی حدود ۱۰ میلیون تومان و ویلچر حمامی حدود ۵ تا ۱۰ میلیون تومان گزارش شده بود. ویلچر برقی ایرانی نیز حدود ۲۰ تا ۴۰ میلیون تومان و مدل‌های برقی خارجی حدود ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان قیمت داشتند.

اما در سال ۱۴۰۵، قیمت‌های بازار وارد محدوده‌های بالاتری شده است. بر اساس فهرست قیمت‌های ارائه‌شده، ویلچرهای معمولی حدود ۲۱.۵ تا ۳۷.۶ میلیون تومان، ویلچر حمامی حدود ۲۶.۵ میلیون تومان و ویلچرهای مسافرتی حدود ۳۰.۵ تا ۳۵ میلیون تومان قیمت دارند. قیمت برخی ویلچرهای برقی نیز به بیش از ۱۰۰ میلیون تومان رسیده و یک ویلچر دومنظوره برقی و دستی در فهرست مورد بررسی ۱۶۸ میلیون تومان قیمت دارد.

جدول قیمت ویلچر در سال‌های ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵

جدول میزان تغییر قیمت ویلچر

پروتز پا؛ هزینه‌هایی که از میلیون به میلیارد رسید

اگر ویلچر برای گروهی از افراد وسیله اصلی جابه‌جایی است، پروتز اندام برای فردی که دچار قطع عضو شده، نقشی حیاتی در بازگشت به فعالیت‌های روزمره دارد. با این حال، قیمت پروتز به‌شدت تحت تأثیر نوع قطعه، سطح قطع عضو، فناوری مورد استفاده و نوع مفصل قرار دارد.

در سال ۱۴۰۵، قیمت پروتز بالای زانو در بازار از حدود ۱۹۰ میلیون تومان تا ۱.۵ میلیارد تومان گزارش شده است. پروتز زیر زانو نیز از حدود ۶۷ تا ۳۵۹ میلیون تومان قیمت دارد و برای پروتز مچ پا بازه ۵۹ تا ۹۷ میلیون تومان اعلام شده است. در مورد پروتزهای دارای مفصل هوشمند، قیمت‌ها حتی به محدوده ۳ تا ۶ میلیارد تومان می‌رسد.

در سال ۱۴۰۳، قیمت پروتز بالای زانو حدود ۸۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان، زیر زانو حدود ۳۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان و پروتز مچ پا حدود ۲۵ تا ۷۰ میلیون تومان برآورد شده بود. در سال ۱۴۰۴ نیز قیمت بالای زانو حدود ۸۲ میلیون تا ۱.۵ میلیارد تومان و زیر زانو حدود ۳۵ تا ۶۰۰ میلیون تومان گزارش شده است.

جدول قیمت پروتز پا در سه سال

جدول میزان افزایش قیمت پروتز پا

پروتز دست؛ فناوری هوشمند، قیمت‌های سنگین

بازار پروتز دست نیز از این روند جدا نیست. پروتزهای دست از مدل‌های ساده زیبایی و مکانیکی تا نمونه‌های مایوالکتریک و هوشمند، طیف قیمت بسیار متفاوتی دارند. در سال ۱۴۰۵، قیمت دست مصنوعی هوشمند مایوالکتریک حدود ۳۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان، مدل مکانیکی متحرک حدود ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان و پروتز زیبایی غیرمتحرک حدود ۴۰ تا ۸۰ میلیون تومان اعلام شده است.

جدول قیمت پروتز دست در سه سال

جدول میزان افزایش قیمت پروتز دست

هزینه‌ای فراتر از خرید یک وسیله

مسئله تجهیزات توانبخشی تنها به قیمت اولیه خرید محدود نمی‌شود. پروتزها نیازمند تنظیم، تعمیر، تعویض برخی قطعات و در مواردی ارتقا هستند و ویلچر نیز ممکن است با هزینه تعمیر چرخ، باتری، موتور یا سایر قطعات همراه شود. بنابراین افزایش قیمت اولیه می‌تواند به افزایش هزینه‌های نگهداری نیز منجر شود.

از سوی دیگر، تفاوت شدید میان مدل‌های ساده و پیشرفته باعث شده است «قیمت ویلچر» یا «قیمت پروتز» دیگر یک عدد مشخص نباشد. یک ویلچر دستی ساده، ویلچر حمامی، ویلچر مسافرتی و ویلچر برقی هرکدام بازار و سطح قیمت متفاوتی دارند. در پروتز نیز تفاوت میان یک مدل زیبایی ساده و یک نمونه هوشمند، می‌تواند به صدها میلیون یا حتی میلیاردها تومان برسد.

جدول جمع‌بندی بیشترین قیمت‌های بازار در ۱۴۰۵

فاصله قیمت و حمایت

رشد قیمت تجهیزات توانبخشی زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم این وسایل برای فرد دارای معلولیت، در بسیاری از موارد نقش مستقیم در استقلال فردی و حضور اجتماعی دارد. افزایش هزینه ویلچر و پروتز می‌تواند خانوار را ناچار کند خرید وسیله را به تعویق بیندازد، به سراغ مدل‌های ارزان‌تر برود یا از تعمیر وسیله فرسوده استفاده کند.

در چنین شرایطی، حمایت مالی برای خرید تجهیزات توانبخشی صرفاً کمک به خرید یک کالای مصرفی نیست؛ بلکه می‌تواند بخشی از هزینه بازگشت فرد به فعالیت روزمره، اشتغال و مشارکت اجتماعی تلقی شود. هرچه فاصله میان قیمت بازار و توان پرداخت افراد بیشتر شود، مسئله تأمین این تجهیزات نیز از یک موضوع تخصصی حوزه توانبخشی به بخشی از مسئله معیشت خانوارهای دارای فرد دارای معلولیت تبدیل خواهد شد.