زمستان سخت صنعت در راه است

خالی‌ماندن ذخایر زیرزمینی، وزارت صنعت، معدن و تجارت را به‌اعلام قطعی سه‌ماهه گاز در نیمه‌دوم سال واداشته است.

به گزارش رصد روز، براساس هشدارهای رسمی مسوولان صنعتی و انرژی زمستان پیش‌رو با ناترازی بی‌سابقه گاز و برق برای واحدهای تولیدی همراه خواهد بود به‌گونه‌ای که کاهش ۶۸‌درصدی تولید گاز بر اثر حملات به‌پارس‌جنوبی و خالی‌ماندن ذخایر زیرزمینی، وزارت صنعت، معدن و تجارت را به‌اعلام قطعی سه‌ماهه گاز در نیمه‌دوم سال واداشته است. همزمان خاموشی‌های روزانه و سنگین برق در شهرک‌های صنعتی تولید مستمر را مختل کرده و راهکار جایگزینی سوخت مایع نیز با هزینه‌های سنگین، تامین ناقص و قیمت‌گذاری شبه‌قاچاق هزینه تولید را چندین‌برابر افزایش داده؛ به‌گونه‌ای که فعالان صنعتی این رویه را درآمدزایی برای دولت به‌جای حمایت از تولید ارزیابی می‌کنند هرچند تولیدکنندگان همچنان برای حفظ چرخ اقتصاد پای کار ایستادند.

هشدار بحران گاز در زمستان پیش‌رو

در گفت‌وگویی اختصاصی با روزنامه «جهان‌صنعت»، علی مهدی‌پور، مدیرعامل و رییس هیات‌مدیره شرکت شهرک‌های صنعتی استان البرز با اشاره به‌شرایط حساس و ویژه‌ای که هم‌اکنون اقتصاد و زیرساخت‌های انرژی کشور با آن مواجه است هشدار داد که در زمستان پیش‌رو تامین گاز پایدار برای واحدهای صنعتی به‌یکی از چالش‌های جدی تبدیل خواهد شد.

وی تاکید کرد: هم‌اکنون شماری از واحدهای صنعتی در آستانه راه‌اندازی و بهره‌برداری قرار دارند اما مساله تامین گاز برای این واحدها با موانع عدیده‌ای روبه‌رو شده است.

مهدی‌پور علت این وضعیت را کاهش محسوس تولید گاز طبیعی ناشی از رویدادهای جنگ‌ اخیر در منطقه پارس‌جنوبی برشمرد  و خاطرنشان کرد: این افت تولید ضرورت بازنگری در الگوی مصرف و حرکت جدی‌تر به‌سمت صرفه‌جویی و مدیریت بهینه‌تر انرژی را دوچندان کرده است.

معرفی شرکت‌های متخصص برای افزایش بهره‌وری

مهدی‌پور درپاسخ به‌پرسشی درباره اقدامات عملیاتی شهرک‌های صنعتی برای تامین گاز مورد نیاز صنایع اظهار کرد: یکی از محورهای اصلی که به‌طور ویژه دنبال می‌کنیم ارتقای بهره‌وری در مصرف انرژی است؛ چه در حوزه برق و چه در حوزه گاز. در این چارچوب شرکت‌های متخصص و کارآزموده‌ای را باهدف افزایش بازدهی انرژی به‌واحدهای صنعتی معرفی می‌کنیم تا از این طریق صنایع بتوانند مصرف برق و گاز خود را بهینه‌سازی کنند. وی با انتقاد از غفلت تاریخی در این زمینه افزود: متاسفانه طی سال‌های متمادی در کشور ما توجه کافی به‌مقوله بهره‌وری انرژی نشده و این بی‌توجهی امروز به‌شکل بحران خود را نشان داده است.

تامین سوخت جایگزین

مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی استان البرز در ادامه با صراحت اعلام کرد: بدون تردید در زمستان جاری با قطعی گاز برای واحدهای صنعتی مواجه خواهیم بود و وزارت صمت پیشاپیش این هشدار را به‌تمامی صنایع مستقر در شهرک‌ها ابلاغ کرده است. وی افزود: درکنار این اقدام اطلاع‌رسانی، موضوع مهم دیگری که به‌وزارتخانه مربوطه منعکس کردیم بحث تامین سوخت جایگزین است؛ به‌گونه‌ای که با ذخیره‌سازی سوخت مایع یا گازوئیل به‌عنوان جانشین گاز طبیعی بتوانیم از این دوره سخت و گذرای انرژی عبور کنیم.

ناتوانی واحدهای کوچک و متوسط در سرمایه‌گذاری گاز

مهدی‌پور درپاسخ به‌این پرسش که آیا واحدهای صنعتی خود امکان سرمایه‌گذاری در حوزه تامین و زیرساخت‌های گاز را دارند، توضیح داد: برخی از واحدهای بزرگ صنعتی توانستند وارد این عرصه شوند و سرمایه‌گذاری‌هایی را انجام دهند اما برای صنایع کوچک و متوسط چنین ظرفیت مالی و فنی وجود ندارد و این گروه از صنایع عملا قادر به‌ورود به‌چنین پروژه‌هایی نیستند. وی در پایان تاکید کرد: در شرایط فعلی و با توجه به‌محدودیت‌های پیش‌روی زمستان آینده اولویت اصلی ما تمرکز بر بهره‌وری انرژی و جایگزینی هرچه سریع‌تر سوخت‌های مایع و جایگزین به‌جای گاز طبیعی است تا بتوانیم کمترین آسیب را به‌تولید کشور وارد کنیم.

۶۸‌درصد از گاز تولیدی سال گذشته از دست رفته است

در گفت‌وگویی تفصیلی با روزنامه «جهان‌صنعت»، علیرضا هاشمی، عضو هیات‌مدیره کمیته تجدیدپذیر سندیکای برق ایران و مدیر انجمن تخصصی صنایع همگن برق و انرژی استان قم به‌بررسی ابعاد بحران پیش‌روی تامین گاز در زمستان پیش‌رو و روش‌های جایگزین سوخت پرداخت و اظهار کرد: از هم‌اکنون پیش‌بینی‌های لازم برای تامین گاز انجام شده و وزارت صنعت، معدن و تجارت با ارسال نامه‌ای رسمی به‌واحدهای صنعتی پرمصرف هشدار ناترازی جدی گاز را اعلام کرده است. در این هشدار تصریح شده که واحدهای صنعتی به‌‌مدت یک ماه در فصل پاییز و دو ماه در زمستان از گاز محروم خواهند شد که درمجموع طی نیمه دوم سال سه ماه تولید مؤثر خود را از دست خواهند داد.

هاشمی در ادامه با اشاره به‌تاثیرات حمله به‌میدان گازی پارس‌جنوبی خاطرنشان کرد: متاسفانه ۶۸‌درصد از گاز تولیدی سال گذشته به‌دلیل حملات صورت‌گرفته به‌این منطقه، در سال‌جاری در دسترس نخواهد بود و این تاسیسات تاکنون نتوانستند به‌چرخه تولید پایدار خود بازگردند. وی درباره وضعیت برق افزود: قرار بود از اوایل شهریورماه قطعی برق نداشته باشیم اما همچنان شهرک‌های صنعتی با خاموشی‌ مواجهند؛ به‌گونه‌ای که یک روز کامل از ساعت ۷‌صبح تا ۲۴‌شب برق آنها قطع می‌شود و هر روز از ساعت۱۴تا۲۴‌شب نیز خاموشی اعمال می‌شود(در برخی استان‌ها این بازه از ساعت ۱۶تا۲۴‌شب اجرا می‌شود). در چنین شرایطی تولید مستمر امکان‌پذیر نیست درحالی‌که بسیاری از خطوط تولید به‌پایداری کامل نیاز دارند و راه‌اندازی مجدد آنها پس از هر قطعی خسارات فنی و اقتصادی سنگینی به‌همراه دارد. وی هشدار داد: در زمستان نیز علاوه بر قطعی گاز به‌دلیل تامین نشدن سوخت نیروگاه‌ها با قطعی برق نیز روبرو خواهیم شد.

خالی‌ماندن ذخایر زیرزمینی طبیعی

این عضو هیات‌مدیره کمیته تجدیدپذیر سندیکای برق ایران در ادامه به‌مساله ذخیزه‌سازی ر طبیعی گاز اشاره کرد و یادآور شد: یکی دیگر از معضلات اساسی خالی‌ماندن ذخایر زیرزمینی طبیعی است. در برخی مناطق کشور این مخازن طبیعی هر سال در ماه‌های دوم سال (اردیبهشت و خرداد) با تزریق گاز طبیعی پر می‌شدند تا برای ماه‌های نهم و دهم(آبان و آذر) و اوج پیک مصرف زمستانه مورد استفاده قرار گیرند. این رویه از سال۱۳۴۲ در کشور رایج بوده اما متاسفانه سال گذشته ۳۰‌درصد از این ذخایر خالی ماند و امسال نیز به‌دلیل حمله به‌پارس‌جنوبی فرآیند تزریق اساسا انجام نشده است. بنابراین در زمستان پیش‌رو با ناترازی شدید و بی‌سابقه‌ای در تامین گاز مواجه خواهیم بود که بسیاری از خطوط تولید را به‌تعطیلی خواهد کشاند.

سوخت مایع با هزینه‌های سنگین بر دوش تولیدکننده

هاشمی در پاسخ به‌این پرسش که آیا می‌توان جایگزینی برای گاز واحدهای صنعتی در نظر گرفت، گفت: دولت مدعی است که اگر واحدهای گازسوز مشعل‌های خود را تغییر دهند و به‌سمت استفاده از سوخت مایع و گازوئیل بروند این مشکل تا حدی حل خواهد شد؛ اقدامی که در عمل ما را به‌فناوری ۵۰‌سال پیش خواهد برد. وی افزود: دولت اعلام کرده که سوخت مایع را تامین خواهد کرد و این تصمیم با هماهنگی وزارت نفت و وزارت صمت اتخاذ شده است. در این راستا مشعل‌های گازی پلمب شدند و منابع سوخت و میزان آن توسط دولت تعیین و در اختیار تولیدکنندگان قرار می‌گیرد؛ حتی مصرف این سوخت کنتورگذاری شده و دولت میزان مصرف را محاسبه می‌کند اما هزینه‌های مربوط به‌پلمپ، نصب کنتور و سایر تشریفات اداری همگی برعهده تولیدکنندگان است و از سوی دیگر این فرآیند ازطریق ثبت‌نام در سامانه‌های متعدد و دست‌وپاگیر انجام می‌شود که خود اتلاف وقت و انرژی را به‌همراه دارد.

هاشمی با بیان گلایه‌های تولیدکنندگان افزود: پس از آنکه تولیدکنندگان تمام این مراحل را طی می‌کنند ناگهان اعلام می‌شود که تنها ۵۰‌درصد از درخواست سوخت آنها تامین خواهد شد که در زمان تحویل سوخت نیز این میزان بازهم به‌نصف کاهش می‌یابد. در چنین شرایطی تولیدکننده ناچار می‌شود گازوئیل قاچاق را با قیمت چندین برابر در بازار سیاه تهیه کند درحالی‌که مرکز کنترل فرآورده‌های نفتی به‌خوبی از میزان مصرف واقعی تولیدکننده آگاه است. او تاکید کرد: دولت در گام بعدی قیمت گازوئیل سری بعد را به‌‌اندازه قیمت قاچاق به‌تولیدکننده عرضه می‌کند و مدعی می‌شود که تولیدکننده می‌تواند به‌همین نرخ از بازار آزاد خرید کند، پس از دولت نیز با همان قیمت بخرد. به‌نظر می‌رسد این سازوکار بیش از آنکه در جهت رفع مشکل تولید باشد نوعی درآمدزایی برای دولت محسوب می‌شود و نگاه ملی به‌تولید در آن دیده نمی‌شود. این روند هزینه‌های تولید را چندین برابر افزایش داده و به‌وضوح یکی از عوامل اصلی تورم افسارگسیخته در اقتصاد کشور است.

چرا جلوی قاچاق گرفته نمی‌شود؟

هاشمی در ادامه با اشاره به‌اظهارات رییس‌جمهور درباره قاچاق گسترده گازوئیل پرسش کلیدی مطرح کرد که اگر قاچاق به‌این حجم وجود دارد چرا جلوی آن گرفته نمی‌شود؟ قاچاقچیان چگونه می‌توانند در شرایط ناترازی شدید این حجم از گازوئیل را تامین کنند؟ به‌باور هاشمی تمام این اقدامات در عمل به‌نفع دولت تمام می‌شود تا از این مسیر درآمدزایی کند و نه اینکه به‌فکر حل معضل تولید باشد.

هاشمی در پایان با بیانی هشدارآمیز خاطرنشان کرد: در چنین فضای ناامیدکننده‌ای طبیعی است که بسیاری از تولیدکنندگان تولید را رها کرده و به‌سمت بازارهای غیرمولد نظیر طلا و ارز روی آورند اما جای تقدیر دارد که باوجود همه این تنگناها هنوز بسیاری از تولیدکنندگان پای کار ایستادند تا چرخ تولید و اقتصاد کشور از حرکت بازنماند و این ایستادگی در شرایط سخت شایسته توجه و حمایت جدی است.

برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید

مطالب مرتبط