به گزارش رصد روز، در يكي از پرتنشترين روزهاي درگيريهاي ايران و امريكا در منطقه، ديروز گزارشهاي متعدد از منابع رسانههاي داخلي و بينالمللي، تصويري از يك رويارويي در حال گسترش ميان ايران و امريكا و نيز پيامدهاي مستقيم و غيرمستقيم آن براي كشورهاي حاشيه خليجفارس ارايه شد.
آنچه از مجموع اين گزارشها برميآيد، تنها محدود به تبادل آتش يا تهديدات لفظي نيست، بلكه به نظر ميرسد تنش به مرحلهاي رسيده كه زيرساختهاي راهبردي، مسيرهاي ارتباطي، تاسيسات انرژي، امنيت شهري و حتي محاسبات انتخاباتي در برخي كشورها را نيز درگير كرده است. در مهمترين خبرهاي ميداني، اخباري درباره حملات موشكي و پهپادي ايران به اهدافي در كويت، اردن و ديگر نقاط منطقه منتشر شده است. از جمله، گزارشهايي از آتشسوزي در يك مركز امنيتي در كويت و همچنين خسارت مالي سنگين به يكي از تاسيسات نفتي اين كشور منتشر شد.
همزمان، رسانهها از به صدا درآمدن آژيرهاي خطر در بحرين و وقوع چندين انفجار در اردن خبر دادند. تحولاتي كه نشان ميدهد با جنگافروزيهاي امريكاي مدل ترامپ، جغرافياي تنش از تنگه هرمز فراتر رفته و كشورهاي عربي همپيمان واشنگتن نيز بهطور مستقيم در معرض تبعات امنيتي بحران قرار گرفتهاند.
بر اساس اعلام خبرگزاري فارس، تصاوير هوايي نشان ميدهد نيروگاه شمال شعيبه كويت، يكي از مهمترين تاسيسات توليد برق و آب شيرينكن اين كشور، بامداد ديروز هدف قرار گرفته و بهطور كامل منهدم شده است.
اين نيروگاه با ظرفيت توليد ۸۷۶ مگاوات برق و ۴۵ ميليون گالن آب شيرين در روز، از شش نيروگاه اصلي دولتي كويت محسوب ميشود و نقش حياتي در تامين برق و آب شرب اين كشور دارد. اين مجموعه از نوع توليد همزمان برق و آب است و در منطقهاي با كمبود شديد منابع آبي، اهميت مضاعفي دارد. در همين چارچوب، سپاه پاسداران نيز از حمله همزمان موشكي و پهپادي به پايگاه امريكا در الازرق اردن خبر داده و اعلام كرده كه در اين عمليات، شماري از جنگندهها و هواگردهاي امريكايي منهدم يا دچار خسارت شدهاند. اگرچه ابعاد دقيق اين ادعاها هنوز نيازمند راستيآزمايي مستقل است، اما نفس انتشار چنين خبرهايي نشاندهنده تداوم جنگ رواني و نظامي در سطحي فراتر از حملات محدود و پراكنده است.
در داخل ايران مردم، اصناف، اقشار و گروههاي مختلف با نمايش اتحاد و انسجام تلاش ميكنند راهبردهاي دشمنان براي ايجاد تنش در داخل را بياثر سازند. امريكا به دنبال آن است با كشاندن دامنههاي نبرد به حوزه غيرنظاميان و زيرساختها در داخل تنش ايجاد كند كه با هوشياري مردم و مسوولان اين راهبردها بينتيجه خواهد بود. ديروز اما مديركل ارتباطات و فناوري اطلاعات هرمزگان اعلام كرده كه در پي حمله امريكا و آسيب به خطوط انتقال ترافيك و پهناي باند، ارتباطات مخابراتي در بخشهايي از شمال بندرعباس و حاجيآباد مختل شده و بيش از ۱۱۶ دكل مخابراتي از مدار خارج شدهاند.
بر اساس اين گزارشها، چند نقطه از محورهاي ارتباطي استان، از جمله تونل شهيد ميرزايي، پل رودخانه شور در محور بندرعباس – سيرجان و چند پل ديگر در مسيرهاي منتهي به ميناب و رودان دچار خسارت شدهاند. انسداد موقت بخشي از راههاي خروجي استان به سمت فارس و كرمان، اين نگراني را تقويت كرده كه درگيريها تنها محدود به اهداف نظامي نبوده و شريانهاي حملونقل و لجستيك نيز در معرض تهديد قرار گرفتهاند.
در بُعد انساني بحران نيز آمارهاي اعلام شده قابل توجه است. سخنگوي وزارت بهداشت اعلام كرده كه در حملات هوايي از ۶ تا ۲۷ تير، بيش از ۵۰۰ نفر مصدوم و ۵۰ نفر شهيد شدهاند. در ميان قربانيان، زنان و كودكان نيز حضور دارند و دهها نفر همچنان بستري هستند. اين آمار، فارغ از ملاحظات سياسي و نظامي، ابعاد انساني بحران را برجسته ميكند و نشان ميدهد امريكا براي دستيابي به اهداف خود از ارتكاب هيچ جنايتي رويگردان نيست.
در عرصه تحليل، برخي ناظران منطقهاي بر اين باورند كه الگوي كنوني درگيري همچنان مبتني بر منطق «چشم در برابر چشم» است؛ يعني طرفين ميكوشند ضربه بزنند، اما هنوز از ورود رسمي به جنگي تمامعيار پرهيز دارند. دانيا ظفر، تحليلگر عرب، با اشاره به حملات به زيرساختها، اين روند را نشانه تشديد تنش دانسته، اما نه لزوما بازگشت به جنگ فراگير. به گفته او، حمله به تاسيسات آبشيرينكن كويت از اين جهت مهم است كه اين كشور به شدت به آب شيرين شده وابسته است و چنين اهدافي ميتوانند سطح ترس عمومي در كشورهاي خليجفارس را افزايش دهند. اين تحليل در واقع بر يك نكته كليدي انگشت ميگذارد: در بحران فعلي، تاثير رواني و بازدارنده حملات، به اندازه خسارت فيزيكي آنها اهميت يافته است.
بازار انرژي نيز بلافاصله به اين تحولات واكنش نشان داده است. گزارش بلومبرگ از افزايش دوباره قيمت بنزين در امريكا تا نزديكي ۴ دلار در هر گالن، بيانگر آن است كه تشديد رويارويي تهران و واشنگتن تنها يك مساله امنيتي يا منطقهاي نيست، بلكه پيامدهاي اقتصادي آن به سرعت در سطح جهاني بازتاب مييابد. نگراني از اختلال در تردد دريايي در تنگه هرمز، آسيبپذيري مسيرهاي جايگزين صادرات نفت و فشار بر پالايشگاهها، همگي عواملي هستند كه بازار را در وضعيت شكنندهتري قرار دادهاند. در همين حال، كارشناسان انرژي هشدار دادهاند كه هرگونه حمله موثر به بندر ينبع عربستان ميتواند معادلات بازار را به شكل جديتري برهم بزند.
در كنار بُعد نظامي و اقتصادي، تحركات ديپلماتيك نيز شدت گرفته است. گزارش روزنامه الاخبار از پيام دولت عراق به احمد الشرع، رييسجمهور سوريه، مبني بر پرهيز از دخالت در تحولات لبنان، از نگراني بغداد نسبت به گسترش جبهههاي درگيري حكايت دارد. همزمان، خبر سفر نخستوزير عراق به تهران پس از ديدار با مقامهاي امريكايي نشان ميدهد كه بغداد در پي ايفاي نقشي ميانجيگرانه يا دستكم مهاركننده در بحران است. اين تحركات اگرچه هنوز در مرحله رايزني قرار دارند، اما بيانگر آنند كه بازيگران منطقهاي به خوبي از خطر سرريز بحران به لبنان، سوريه، عراق و كل خليجفارس آگاهند. مجموعه اين رويدادها نشان ميدهد منطقه در مقطعي ايستاده كه مرز ميان «تنش كنترل شده» و «بحران فراگير» به شدت باريك شده است.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید