اختلاف آماری بر سر پول بلیت پروازهای لغوشده
بازپرداخت وجوه بليتهاي لغوشده پس از بحران اخير، حالا به موضوعي تبديل شده كه دو روايت كاملاً متفاوت درباره آن مطرح ميشود.
بازپرداخت وجوه بليتهاي لغوشده پس از بحران اخير، حالا به موضوعي تبديل شده كه دو روايت كاملاً متفاوت درباره آن مطرح ميشود.
به گزارش رصد روز، با گذشت چند هفته از پایان محدودیتهای پروازی ناشی از جنگ تحمیلی سوم و ازسرگیری فعالیت فرودگاهها و شرکتهای هواپیمایی، یکی از مهمترین دغدغههای مسافران همچنان بیپاسخ مانده است؛ سرنوشت پول بلیتهایی که به دلیل لغو گسترده پروازها هرگز به سفر تبدیل نشدند. در حالی که سازمان هواپیمایی کشوری از تعیین تکلیف بیش از ۹۵ درصد بلیتهای لغوشده خبر میدهد، فعالان صنفی صنعت گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی روایت متفاوتی دارند و معتقدند هنوز بخش قابل توجهی از مطالبات مردم پرداخت نشده است. این اختلاف آماری، پرسشهای جدی درباره میزان واقعی بازپرداختها، نحوه محاسبه آمارها و وضعیت هزاران مسافری ایجاد کرده که همچنان چشمانتظار بازگشت پول خود هستند.
بازپرداخت وجوه بلیتهای لغوشده پس از بحران اخیر، حالا به موضوعی تبدیل شده که دو روایت کاملاً متفاوت درباره آن مطرح میشود. از یک سو سازمان هواپیمایی کشوری از موفقیت در تعیین تکلیف بخش عمده مطالبات سخن میگوید و از سوی دیگر، انجمن دفاتر خدمات مسافرتی معتقد است هنوز صدها میلیارد تومان از پول مردم بازنگشته است. حرمتالله رفیعی، رییس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران، در تشریح وضعیت موجود میگوید: بخشی از مردم با پیگیریهای مستمر و فشار رسانهها موفق به دریافت مبالغ پرداختی خود شدهاند، اما همچنان تعداد زیادی از مسافران در انتظار بازگشت وجه بلیتهای کنسلشده هستند. اظهارات او نشان میدهد که روند بازپرداختها اگرچه آغاز شده، اما هنوز برای همه مسافران به نتیجه نرسیده است. موضوعی که با گزارشهای میدانی و تماسهای متعدد مسافران نیز همخوانی دارد.
یکی از مهمترین محورهای انتقاد مطرح شده از سوی فعالان صنعت گردشگری، تبدیل وجه بلیتهای لغوشده به اعتبار سفر یا همان «کردیت» است. به گزارش مهر، رفیعی در این باره توضیح میدهد: برخی شرکتهای هواپیمایی بلیتهای لغوشده را به صورت «کردیت » یا اعتبار نزد مسافران نگهداری کردهاند. این اعتبار در آینده برای خرید بلیت قابل استفاده است، اما این راهکار برای همه مسافران مناسب نیست. این موضوع از نگاه بسیاری از مسافران به معنای بازپرداخت واقعی محسوب نمیشود. زیرا پولی که برای یک سفر مشخص پرداخت شده بود، اکنون به اعتباری تبدیل شده که شاید هرگز مورد استفاده قرار نگیرد. رییس انجمن دفاتر خدمات مسافرتی در ادامه به یکی از مهمترین دلایل نارضایتی مردم اشاره میکند: بسیاری از مسافران صرفاً برای یک سفر مشخص در بازه زمانی معین برنامهریزی کرده بودند و اکنون با تغییر شرایط، فصل سفر یا حتی منتفی شدن ضرورت آن سفر، عملاً نیازی به استفاده از اعتبار بلیت ندارند و خواهان دریافت وجه نقد خود هستند. در واقع از نگاه مسافران، اعتبار سفر نمیتواند جایگزین پول نقد شود؛ به ویژه در شرایط اقتصادی فعلی که بسیاری از خانوارها به منابع مالی خود نیاز فوری دارند.
بخش مهم دیگری از اظهارات رفیعی به حجم مطالبات تسویه نشده اختصاص دارد؛ آماری که فاصله چشمگیری با ارقام اعلامی سازمان هواپیمایی دارد. او تأکید میکند: براساس مستندات موجود، هنوز حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد از وجوه بلیتهای لغوشده به مسافران بازگردانده نشده و برآوردها نشان میدهد رقم این مطالبات به بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان میرسد. اگر این آمار صحیح باشد، به معنای آن است که هنوز هزاران مسافر در صف دریافت مطالبات خود قرار دارند و بخش قابل توجهی از پول مردم در چرخه بازپرداخت باقی مانده است. سازمان هواپیمایی: بیش از ۹۵ درصد تعیین تکلیف شدهاند در مقابل این ادعاها، سازمان هواپیمایی کشوری تصویری متفاوت از وضعیت ارایه میکند.
ابوذر شیرودی، رییس سازمان هواپیمایی کشوری، اعلام کرده است: بیش از ۹۵ درصد بهای بلیت پروازهایی که در پی تشدید تنشهای منطقهای و لغو پروازها تعیین تکلیف شدهاند، به مسافران بازپرداخت شده یا وضعیت آنها مشخص شده است. نکته قابل توجه در این اظهارات، استفاده از عبارت «بازپرداخت شده یا وضعیت آنها مشخص شده است» است؛ عبارتی که میتواند تفاسیر مختلفی داشته باشد. برخی کارشناسان معتقدند ممکن است بخشی از آنچه سازمان هواپیمایی «تعیین تکلیف» مینامد، همان تبدیل بلیت به اعتبار سفر یا توافقهای مشابه باشد؛ موضوعی که از نگاه مسافران الزاماً معادل دریافت وجه نقد نیست. همین تفاوت در تعریف «تعیین تکلیف» و «بازپرداخت» شاید یکی از دلایل اصلی اختلاف آماری میان دو طرف باشد.
در واکنش به افزایش اعتراضات، سازمان هواپیمایی از راهاندازی سامانه جدیدی برای ثبت و پیگیری شکایات خبر داده است. شیرودی در این زمینه میگوید: تمامی شکایتهای ثبتشده در سامانه استرداد بلیت هواپیما در پیامرسان بله باید حداکثر ظرف ۴۸ ساعت از سوی شرکتهای هواپیمایی یا نمایندگان فروش پاسخ داده شود. راهاندازی چنین سامانهای میتواند گامی مثبت در جهت افزایش شفافیت باشد؛ اما موفقیت آن وابسته به میزان پاسخگویی واقعی شرکتهای هواپیمایی و اجرای دقیق تعهدات ثبت شده است.
رییس سازمان هواپیمایی کشوری همچنین از اعمال محدودیتهای جدید برای شرکتهای دارای شکایتهای متعدد خبر داده است. او تصریح کرده است: شرکتهایی که تعداد شکایتهای حلنشده آنها از حد مشخصی فراتر رود، از دریافت برخی خدمات و مجوزهای پروازی محروم خواهند شد. این موضعگیری نشان میدهد که نهاد ناظر نیز از حجم نارضایتیها آگاه است و تلاش دارد از ابزارهای نظارتی برای افزایش سرعت بازپرداختها استفاده کند. شیرودی همچنین تأکید کرده است: حقوق مسافران خط قرمز این سازمان است و روند پیگیری مطالبات مردم تا استرداد کامل وجوه ادامه خواهد داشت.
با وجود تأکید مسوولان بر پیشرفت روند بازپرداختها، گزارشهای میدانی همچنان از نارضایتی بخشی از مسافران حکایت دارد. برخی مسافران اعلام کردهاند که حدود یک ماه است به صورت مداوم با شرکتهای هواپیمایی یا دفاتر فروش در تماس هستند، اما در هر مرحله تنها وعده پرداخت در روزهای آینده دریافت کردهاند و هنوز وجهی به حساب آنها واریز نشده است.
این روایتها اگرچه ممکن است نسبت به کل پروندهها تعداد محدودی را شامل شود، اما نشان میدهد هنوز همه مشکلات حل نشده و بخشی از مردم همچنان درگیر فرآیندهای اداری و پیگیریهای فرسایشی هستند.
بررسی اظهارات دو طرف نشان میدهد احتمالاً بخش مهمی از اختلاف آماری به تفاوت در مبنای محاسبات بازمیگردد. سازمان هواپیمایی از «تعیین تکلیف» سخن میگوید؛ مفهومی که ممکن است شامل بازپرداخت نقدی، تبدیل به اعتبار سفر، توافق با مسافر یا سایر روشهای حل پرونده باشد.
در مقابل، انجمن دفاتر خدمات مسافرتی بر «بازگشت واقعی پول» تأکید دارد و تنها مبالغ واریزشده به حساب مسافران را در آمار خود لحاظ میکند. اگر چنین باشد، ممکن است هر دو آمار در چارچوب تعاریف متفاوت خود صحیح باشند؛ اما آنچه برای افکار عمومی اهمیت دارد، میزان پولی است که عملاً به حساب مردم بازگشته است.
اکنون مهمترین مطالبه، انتشار یک گزارش جامع و رسمی از سوی سازمان هواپیمایی کشوری است؛ گزارشی که در آن تعداد دقیق بلیتهای لغوشده، میزان وجوه مستردشده، حجم پروندههای باز، میزان اعتبارهای صادرشده و نام شرکتهای دارای بیشترین شکایت به صورت شفاف اعلام شود. تا زمانی که این اطلاعات منتشر نشود، اختلاف میان آمارهای ارایه شده ادامه خواهد داشت و مسافران نیز همچنان میان دو روایت متناقض سرگردان خواهند ماند. واقعیت این است که در شرایطی که اعتماد عمومی به سرعت آسیب میبیند، تنها شفافیت میتواند به این ابهامها پایان دهد. مردم انتظار دارند بدانند چه میزان از پول بلیتهای لغوشده بازگشته، چه مقدار هنوز پرداخت نشده و چه زمانی تکلیف همه مطالبات روشن خواهد شد. پرونده بازپرداخت بلیتهای لغوشده امروز فقط یک موضوع مالی نیست؛ آزمونی برای سنجش میزان پاسخگویی، شفافیت و حمایت از حقوق مسافران در صنعت هوانوردی کشور است؛ آزمونی که نتیجه آن میتواند بر اعتماد عمومی به این صنعت تأثیر قابل توجهی بگذارد.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
