بازی با جان نوزادان صرفاَ برای «لاکچری‌بازی»!

برای انجام سزارین معمولا براساس شرایط علمی روز خاصی تعیین می‌گردد و تنها زمانی که جان مادر یا جنین در خطر باشد، پزشک تصمیم به انجام سزارین زودتر از موعد می‌گیرد. از همین رو نظارت‌ها در این حوزه نیز از روزهای گذشته افزایش یافته است.

افزایش نظارت‌ها پیش از ۱۴۰۵/۰۵/۰۵

چنانکه معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز از اعمال نظارت‌های ویژه و تشدید بازرسی‌ها بر سزارین‌های انجام شده در تاریخ‌های خاص تقویمی خبر داده است. به گفته او؛ به تمامی بیمارستان‌ها و مراکز درمانی ابلاغ شده است تا نسبت به تکمیل و ارسال دقیق اطلاعات سزارین‌های نخست‌زا در بازه زمانی پنجم مرداد ۱۴۰۵ به این معاونت اقدام کنند.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تصریح کرده که «کمیته‌های تخصصی و کارشناسان نظارتی معاونت درمان با حساسیت ویژه، پرونده‌های ارسالی را مورد بررسی قرار داده و با هرگونه سزارین غیراصولی که سلامت مادر و نوزاد را به مخاطره انداخته، مطابق با ضوابط قانونی برخورد خواهد شد.»

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی کاشان نیز انجام سزارین صرفاً به‌منظور ثبت تاریخ تولد ۱۴۰۵/۰۵/۰۵ در کاشان ممنوع اعلام کرده است.

رئیس اداره مامایی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نیز بر تشدید نظارت‌ها در این استان تاکید کرده و گفت: «هیچ بیمارستانی اجازه ندارد بدون اندیکاسیون پزشکی، زمان تولد را صرفاً بر اساس درخواست خانواده تغییر دهد.»

پیامدهای دستکاری تولد

در سال‌های گذشته نیز همزمان با تاریخ‌های خاص تقویمی، با افزایش چشمگیر زایمان‌های سزارین در برخی مراکز درمانی مواجه بودیم. حالا گزارش‌ها حاکی از آن است که تمایل برای ثبت تاریخ تولد ۱۴۰۵/۰۵/۰۵، بار دیگر در حال اوج گرفتن است.

به نظر می‌رسد که «تولد‌های تقویمی» دیگر یک اتفاق مقطعی نیست و در سال‌های اخیر به شدت افزایش افزایش یافته است. به‌طوری‌که در برخی تاریخ‌های خاص، تعداد زایمان‌ها دست‌کم دو برابر روز‌های عادی گزارش شده است. این در حالی است که بخش قابل توجهی از این زایمان‌ها نه بر اساس ضرورت اعلام شده توسط پزشک، بلکه به دلیل تمایل خانواده‌ها به ثبت تاریخ‌های رند انجام می‌شود.

این روند در شرایطی رخ می‌دهد که در ایران نیز همچون دیگر کشور‌ها در سال‌های اخیر با افزایش میزان سزارین مواجه بوده‌ایم. طبق گزارش‌های منتشرشده سازمان جهانی بهداشت، میزان سزارین در ایران بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۳ از ۳۵ درصد به ۵۶.۱ درصد افزایش یافت. این رقم فاصله قابل توجهی با استاندارد‌های جهانی داشت. در واقع بر اساس توصیه‌های سازمان جهانی بهداشت، نرخ منطقی سزارین بین ۱۰ تا ۱۵ درصد است و افزایش آن فراتر از این سطح، لزوماً به بهبود شاخص‌های سلامت از جمله کاهش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان و ارتقای سلامت آنها منجر نمی‌شود.

افزایش تمایل برای زایمان تقویمی نیز خود یکی از عوامل ترغیب کننده به سزارین به شمار رفته است که به هیچ وجه توجیه پزشکی نداشته است.

به گفته او، موارد متعددی وجود داشته که مادران با وجود تعیین زمان علمی برای زایمان، به‌دلیل علاقه به یک تاریخ خاص، آن را جلو یا عقب انداخته‌اند. این تصمیم می‌تواند عوارض جدی به همراه داشته باشد.

در مواردی دیده شده که این تصمیم‌ها پیامد‌های جبران‌ناپذیری داشته است. در مثلا در یک مورد دیده شده که نوزادی به دلیل تولد زودرس با مشکلات شدید تنفسی به دنیا آمده و این مسئله تا پایان عمر او را درگیر کرده است.

متخصصان می‌گویند تغییر زمان طبیعی زایمان، چه به جلو و چه به عقب، می‌تواند خطرناک باشد. کارشناسان معتقدند که با به تأخیر انداختن زایمان، ممکن است جفت دچار پیری زودرس شود و جنین با کمبود اکسیژن مواجه شود. همچنین در مادرانی که سابقه سزارین دارند، این تأخیر می‌تواند خطر پارگی رحم را افزایش دهد.

همچنین کارشناسان تاکید می‌کنند که زایمان زودتر از موعد نیز با خطراتی مانند کم‌وزنی نوزاد، نارس بودن ریه‌ها و مشکلات تنفسی همراه است. این عوارض فقط سلامت نوزاد را به خطر نمی‌اندازد، بلکه خانواده‌ها را یک عمر با عذاب وجدان لبابت یک اشتباه مهلک نیز مواجه می‌کند.

بازار سیاه سزارین تقویمی

در عینحال سزارین تقویمی به شکل گیری بازار سیاه سزارین نیز انجامیده است. براساس گزارش‌ها برخی خانواده‌ها برای انجام سزارین در تاریخ‌های خاص، مبالغی تا چند صد میلیون تومان هم پرداخت می‌کنند که تنها به علت افزایش تقاضا در این روز خاص برای سزارین از سوی مادران صورت می‌گیرد.

کارشناسان حوزه سلامت معتقدند تداوم این روند، علاوه بر افزایش فشار بر نظام درمانی، می‌تواند به عادی‌سازی یک رفتار پرخطر منجر شود. آنهم وقتی که این نوع سزارین‌ها در تضاد با سیاست‌های کلان سلامت برای ترویج زایمان طبیعی و ایمن هستند.

با توجه به نزدیک شدن به ۵ مرداد ۱۴۰۵، به نظر می‌رسد بار دیگر نظام سلامت با موجی از تقاضا برای «تولد‌های تقویمی» مواجه شود. موجی که اگرچه برای برخی خانواده‌ها جذاب و «خاص» به نظر می‌رسد، اما از نگاه متخصصان، می‌تواند بهای سنگینی برای سلامت نسل آینده داشته باشد.