جمعه سیاه پروازهای آمریکا؛ پای حمله سایبری در میان بود؟
وال‌استریت ژورنال شمار لغو‌های جمعه را ۸۶۰۰ پرواز گزارش کرد، رقمی که جمعه را به یکی از بدترین روز‌های سال از نظر لغو پرواز در آمریکا تبدیل کرد.
رویترز اشاره کرده، اداره هوانوردی فدرال ابتدا ترافیک هوایی شیکاگو را متوقف کرد. ساعت ۳:۵۴ عصر، یعنی ۱۸ دقیقه پس از آغاز اختلال، دستور سراسری صادر شد. از آن لحظه، هواپیما‌هایی که هنوز از فرودگاه‌های آمریکا بلند نشده بودند باید روی زمین می‌ماندند. هواپیما‌های درحال‌پرواز همچنان می‌توانستند فرود بیایند و درباره پروازهای ورودی بین‌المللی موردی تصمیم گرفته می‌شد. فلایت‌رادار۲۴ در لحظه صدور دستور، ۴۰۴۲ پرواز در مسیر فرودگاه‌های آمریکا ثبت کرد.
با ادامه فرودها، مشکل از آسمان به فرودگاه‌ها رسید. هواپیما‌هایی که اجازه برخاستن نداشتند، جای پارک کنار ترمینال را پر کرده بودند و بعضی پروازهای ورودی پس از فرود جایی برای پیاده‌کردن مسافران پیدا نمی‌کردند.
آسوشیتدپرس از مسافران یک پرواز نیوآرک به لس‌آنجلس گزارش داد که بیش از پنج ساعت پس از فرود در هواپیما منتظر خالی‌شدن گیت ماندند. در همین فاصله، طبق داده‌های سیریوم، ۶۷۰ پرواز به مبدأ برگشتند و ۱۵۷ پرواز در فرودگاهی دیگر فرود آمدند. اثر اختلال به خارج از آمریکا هم رسید و رویترز از لغو شماری از پروازهای ورودی از کانادا و اروپا خبر داد.
ساعت ۸:۱۵ شب جمعه، برابر با ۴:۴۵ بامداد شنبه به وقت تهران، دافی اعلام کرد که مراکز کنترل دوباره فعال شده‌اند و پروازها می‌توانند به‌تدریج از سر گرفته شوند. به این ترتیب، طولانی‌ترین توقف سراسری پروازهای خروجی آمریکا از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ پایان یافت.
رکورد توقف سراسری قبلی در ژانویه ۲۰۲۳ حدود ۹۰ دقیقه طول کشیده بود. وال‌استریت ژورنال شمار لغو‌های جمعه را ۸۶۰۰ پرواز گزارش کرد، رقمی که جمعه را به یکی از بدترین روز‌های سال از نظر لغو پرواز در آمریکا تبدیل کرد.
آسوشیتدپرس هم به نقل از فلایت‌اِوِر از بیش از ۲۵۰۰ لغو و صد‌ها تأخیر برای شنبه خبر داد.
رفع دستور به ایرلاین‌ها اجازه داد دوباره پرواز کنند، اما برنامه روز بعد از قبل به‌هم خورده بود. هواپیمایی که جمعه به مبدأ برگشته یا در شهر دیگری فرود آمده بود، برای انجام پرواز بعدی باید همراه با خدمه به فرودگاه برنامه‌ریزی‌شده می‌رسید.
با ازسرگیری پروازها، پرسش اصلی این بود که چه چیزی تجهیزات قدیمی را زیر آن حجم از داده برد. مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی، گفت ارزیابی اولیه مقام‌ها این است که افزودن فناوری تازه به شبکه قدیمی فشار آورده بود.
بلومبرگ هم به نقل از یک منبع مطلع گزارش داد که اف‌بی‌آی نقش احتمالی یک به‌روزرسانی نرم‌افزاری را بررسی می‌کند. منشأ دقیق اختلال هنوز روشن نشده و مقام‌های آمریکایی تا زمان نشست خبری شواهدی از حمله سایبری گزارش نکرده‌اند.
اختلال جمعه در حالی رخ داد که دولت آمریکا همان روز از کنگره ۳۰٫۱ میلیارد دلار اعتبار تکمیلی برای فرودگاه‌ها و کنترل ترافیک هوایی خواسته بود و رویترز می‌گوید، مسئله فرسودگی شبکه سال‌هاست مستند شده است.
در ارزیابی سال ۲۰۲۴، از ۱۳۸ سامانه کنترل ترافیک هوایی، ۵۱ سامانه برای نگهداری بلندمدت نامناسب تشخیص داده شدند و ۵۴ سامانه دیگر در معرض همان وضعیت بودند.
دافی پس از حادثه درخواست ۵۰ میلیارد دلاری خود را مطرح کرد. واکنش بازار هم همان شب دیده شد. سهام امریکن ایرلاینز، یونایتد و دلتا در معاملات پس از پایان بازار بین یک تا دو درصد و جت‌بلو حدود سه درصد افت کرد.
