روزگار تلخ تر از زهر بازار سهام
بازار سهام روز يكشنبه با خروج نقدينگي سنگين روبهرو شد و يكي از تلخترين روزهاي خود را پشت سر گذاشت.
بهطور كلي بررسيها نشان ميدهد كه بازار سهام نسبت به ريسكهاي سياسي واكنش شديدي نشان ميدهد، اصلاح و ريزش اين روزهاي شاخص نيز مربوط به همين ريسكهاست و تا زماني كه سايه ريسكها از روي بازار سرمايه برداشته نشود همچنان شاهد روند اصلاحي در بازار سهام خواهيم بود.
برزو حقشناس، كارشناس بازار سرمايه درخصوص ريزش بورس گفت: در شرايط كنوني، سطح ريسكهاي سيستماتيك چه در سطح داخلي و چه خارجي بهشدت بالاست و اين عامل بهطور مستقيم بر عملكرد بازار سرمايه اثر منفي گذاشته است. اثر مثبت افزايش نرخ ارز هنوز بهطور كامل در صورتهاي مالي شركتها منعكس نشده است.
حقشناس افزود: علاوه بر اين، گزارشهاي عملكرد ۹ماهه تعدادي از شركتهاي بزرگ و شاخص، پايينتر از انتظارات بازار بود. اثر مثبت افزايش نرخ ارز هنوز بهطور كامل در صورتهاي مالي اين شركتها منعكس نشده است.
او ادامه داد: تركيب اين دو عامل، يعني تشديد ريسكها و گزارشهاي ضعيفتر از پيشبيني، فشار قابلتوجهي بر شاخصها وارد كرد و منجر به ريزش اخير شد.
حقشناس درخصوص عملكرد بازارساز خاطرنشان كرد: بازارساز در هفته گذشته عملكرد مناسبي داشت و تلاش كرد با مداخله هدفمند در سهام بزرگ، نقدشوندگي بازار را حفظ كند. بااينحال، ظرفيت بازارساز نيز محدود است و نميتوان انتظار داشت كه همواره بتواند در برابر واقعيتهاي بنيادين و ريسكهاي موجود مقاومت كند. اثر افزايش نرخ ارز در برخي شركتهاي صادراتي، با تاخير در گزارشهاي مالي ظاهر ميشود.
اين كارشناس بازار سرمايه تأكيد كرد: تا زماني كه سطح ريسكهاي سيستماتيك كاهش نيابد، فعاليت موثر و پايدار در بازار سرمايه دشوار خواهد بود. البته بايد توجه داشت كه در برخي شركتهاي صادراتي، اثر افزايش نرخ ارز با تاخير در گزارشهاي مالي ظاهر ميشود و احتمالا در دورههاي آتي شاهد بهبود اين شاخصها خواهيم بود.وزن ريسكهاي سيستماتيك افزايش يافته و جذابيت بنيادي بازار كاهش پيدا كرده است.
تا هفته گذشته، مولفههاي بنيادي تا حدي بر ريسكها غلبه داشت، اما اكنون وزن ريسكهاي سيستماتيك افزايشيافته و جذابيت بنيادي بازار كاهش پيدا كرده است؛ نتيجه اين تحول، وضعيت فعلي بازار است. در مجموع ميتوان ريزش روز گذشته بازار سرمايه را تركيبي از عوامل خارجي يا همان ريسكهاي جهاني و عوامل داخلي از جمله اصلاح پس از رشد، خروج نقدينگي و احتياط سرمايهگذاران دانست. در چنين فضايي، بازارساز نيز با محدوديتهايي روبروست و نميتواند بهطور كامل جلوي فشار فروش را بگيرد. نتيجه اين وضعيت، تشديد بياعتمادي و احتمال تداوم روند نزولي تا زماني است كه ريسكهاي سيستماتيك كاهش يابد يا سيگنالهاي مثبت قويتري ظاهر شود.
بازار از دريچه معاملات
معاملات بورس تهران طي دومين روز كاري هفته يعني يكشنبه ۵ بهمن ۱۴۰۴ در حالي به پايان رسيد كه بازار سهام يكي از بدترين روزهاي معاملاتي هفتههاي اخير را پشت سر گذاشت. فشار عرضه از ابتداي بازار به قدري شديد بود كه شاخص كل در مقاطعي بيش از ۱۱۷ هزار واحد افت را نيز تجربه كرد، اما در ادامه، بازگشايي نماد «پارسان» به عنوان يكي از نمادهاي شاخص ساز، بخشي از اين ريزش را جبران كرد تا نماگر اصلي بازار در سطحي پايينتر اما با افتي محدودتر بسته شود.
در پايان معاملات اين روز، شاخص كل بورس با كاهش ۱۰۶ هزار و ۳۳۷ واحدي معادل ۲.۴۵درصد افت، در سطح ۴ ميليون و ۲۳۶ هزار واحد ايستاد. شاخص كل هم وزن نيز همسو با شاخص كل، ۲۵ هزار و ۳۵۱ واحد كاهش يافت و با افت ۲.۲۷درصدي به عدد يك ميليون و ۸۹ هزار واحد رسيد. اين همزماني افت در هر دو شاخص نشان ميدهد كه فشار فروش تنها محدود به نمادهاي بزرگ نبوده و كليت بازار درگير موج منفي شده است.
نكته مهم معاملات اين روز، بازگشايي نماد «پارسان» پس از يك دوره توقف بود. اين نماد كه ازجمله نمادهاي شاخص ساز بازار به شمار ميرود، روز يكشنبه با رشد ۱۱درصدي بازگشايي شد و بهتنهايي تأثير مثبت حدود ۱۱ هزار و ۹۰۰ واحدي بر شاخص كل گذاشت. اين اثر مثبت باعث شد بخشي از افت سنگيني كه پيشتر حتي از ۱۱۷ هزار واحد نيز عبور كرده بود، جبران شود. در واقع اگر بازگشايي «پارسان» و تأثير مثبت آن بر شاخص كل رخ نميداد، ميزان افت نهايي شاخص ميتوانست بهمراتب سنگينتر از رقم ثبت شده در پايان معاملات باشد.
آمار معاملات بهوضوح از برتري كامل فروشندگان حكايت دارد. ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي به حدود ۱۲ هزار و ۲۴۸ ميليارد تومان رسيد و حجم معاملات نيز در سطح ۱۹ ميليارد واحد قرار گرفت. با اين حال، سرانه فروش ۹۲. ميليون تومان در مقابل سرانه خريد ۳۸.۳ ميليون تومان ثبت شد كه نسبت قدرت خريد منفي ۲.۴۲ را رقم زد. اين اختلاف قابل توجه نشان ميدهد تقاضاي موثر در بازار حضور نداشته و خريداران توان مقابله با موج عرضه را نداشتند.
خروج پول حقيقي در معاملات روز يكشنبهشدت بيشتري نسبت به ساعات ابتدايي بازار گرفت و در نهايت به حدود ۴ هزار و ۹۵۰ ميليارد تومان رسيد. همزمان، بخش كمي از اين سرمايهها به سمت گزينههاي كمريسكتر حركت كردند و ورود ۳۱۸ ميليارد تومان پول به صندوقهاي درآمد ثابت به ثبت رسيد. اين جابهجايي سرمايه بيانگر افزايش سطح ريسك گريزي سهامداران و بياعتمادي كوتاهمدت نسبت به چشمانداز بازار سهام است.
بازار اين روز عملا درگير صفهاي فروش سنگين بود. تعداد نمادهاي منفي به ۷۶۸ نماد رسيد، درحالي كه تنها ۵۷ نماد در محدوده مثبت معامله شدند. ارزش سفارشهاي فروش نيز با رقم ۱۹ هزار و ۸۹۸ ميليارد تومان فاصله معناداري با ارزش سفارشهاي خريد به ميزان يك هزار و ۳۵۸ ميليارد تومان داشت.در پايان معاملات، ۶۹۶ نماد با صف فروش مواجه بودند، در حالي كه تنها ۲۵ نماد صف خريد داشتند. اين آمار به روشني نشان ميدهد كه بازار در وضعيت قفل شدگي قرار گرفته و جريان نقدينگي توان بازگرداندن تعادل را نداشته است.
