زیر پوست بازار خودرو؛ زور خریداران به فروشندگان چربید!
بازار خودرو در روزهاي اخير با ركودي سنگين و تا حدي بي‌سابقه مواجه شده است؛ ركودي كه حتي معاملات خودروهاي اقتصادي را نيز تحت تاثير قرار داده است.
قیمت‌ها از اوج فاصله گرفتند
پیش از شروع معاملات، بازار خودرو در روز ۱۵ تیر ۱۴۰۵ تحت تثیر تعطیلی رسمی کشور در وضعیت سکون قرار داشت و به همین دلیل قیمت‌ها نسبت به روز قبل بدون تغییر ماندند. در چنین شرایطی، بررسی روند دو هفته اخیر تصویر دقیق‌تری از رفتار بازار ارایه می‌دهد؛ بازاری که همچنان بیش از آنکه از معاملات واقعی تأثیر بگیرد، تحت تأثیر انتظارات ناشی از تحولات سیاسی و نوسانات نرخ ارز قرار دارد. از این رو، تغییرات اخیر را نمی‌توان به عنوان آغاز یک روند صعودی یا نزولی پایدار تلقی کرد و انتظار می‌رود تا بازگشت کامل معاملات، نوسانات محدود و رفت‌وبرگشتی ادامه داشته باشد.
در میان خودروهای داخلی، بیشترین افت قیمت به شاهین اتوماتیک پلاس اختصاص داشت که طی دو هفته گذشته ۱۴۵ میلیون تومان ارزان‌تر شد و به ۲ میلیارد و ۵۵۵ میلیون تومان رسید. در مقابل، تارا اتوماتیک V۴ با رشد ۱۳۰ میلیون تومانی، قیمت ۲ میلیارد و ۷۲۰ میلیون تومان را ثبت کرد. اطلس GL نیز ۳۶ میلیون تومان افزایش قیمت داشت و به یک میلیارد و ۳۳۶ میلیون تومان رسید، در حالی که پژو ۲۰۷ دنده‌ای (برقی) با کاهش ۱۲۰ میلیون تومانی، در محدوده یک میلیارد و ۸۸۰ میلیون تومان معامله شد.
در بخش خودروهای مونتاژی نیز نوسانات قابل توجهی مشاهده شد. اکستریم QX با افت ۷۰۰ میلیون تومانی، بیشترین کاهش قیمت را تجربه کرد و به ۱۰ میلیارد تومان رسید. آریزو ۵ نیز ۱۰۰ میلیون تومان ارزان‌تر شد و با قیمت ۳ میلیارد و ۴۵۰ میلیون تومان معامله شد. در سمت مقابل، لوکانو L۷ با افزایش ۲۹۰ میلیون تومانی به ۶ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان و لوکانو L۸ با رشد ۲۴۰ میلیون تومانی به ۸ میلیارد و ۶۴۰ میلیون تومان رسیدند. همچنین کی‌ام‌سی J۷ با افت ۱۳۰ میلیون تومانی، ۴ میلیارد و ۳۹۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شد و کی‌ام‌سی T۹ نیز با افزایش ۱۳۰ میلیون تومانی به ۶ میلیارد و ۷۸۰ میلیون تومان رسید.
در مجموع، هرچند بازار در روز ۱۵ تیر عملا تعطیل بود، اما بررسی تغییرات دو هفته اخیر نشان می‌دهد که قیمت‌ها همچنان تحت تأثیر فضای انتظاری و عوامل بیرونی دچار نوسانات مقطعی هستند و هنوز نشانه‌ای از شکل‌گیری یک روند پایدار در بازار خودرو مشاهده نمی‌شود.
قیمت‌ها از اوج عقب‌نشینی کردند؟
بازار خودرو در روزهای اخیر با رکودی سنگین و تا حدی بی‌سابقه مواجه شده است؛ رکودی که حتی معاملات خودروهای اقتصادی را نیز تحت تاثیر قرار داده است. به گفته فعالان بازار، خودروهایی که پیش‌تر در مدت کوتاهی خرید و فروش می‌شدند، اکنون دو تا سه هفته است که بدون مشتری مانده‌اند. همزمان، قیمت‌ها نسبت به اوج خود تا حدودی کاهش یافته‌اند، هرچند همچنان با نرخ‌های پیش از آغاز سال فاصله دارند.
بابک وفایی، کارشناس صنعت خودرو با اشاره به روند فعلی بازار می‌گوید: به نظر می‌رسد قیمت‌ها در حال رسیدن به ثبات نسبی هستند. از این رو، افرادی که قصد خرید خودرو دارند، می‌توانند با جست‌وجو در سایت‌های خرید و فروش خودرو، گزینه‌هایی با قیمت مناسب‌تر پیدا کنند. به دلیل رکود سنگین حاکم بر بازار، بسیاری از فروشندگان برای تأمین نقدینگی و بازگرداندن سرمایه خود، حاضر به ارایه تخفیف‌های قابل توجه هستند.
او همچنین به هشدار رییس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو اشاره وعنوان کرده: این هشدار صادقانه بود که اتحادیه امکان نظارت کامل بر عملکرد همه فعالان صنف را ندارد. علت این موضوع نیز آن است که خودروسازان هنگام آغاز طرح‌های فروش، تعداد دقیق خودروهای قابل عرضه را اعلام نمی‌کنند. همین مساله زمینه سوءاستفاده برخی نمایندگی‌ها را فراهم کرده است؛ به‌طوری که برخی از آنها خارج از چارچوب شرکت، اقدام به پیش‌فروش تعدادی خودرو کرده‌اند و تصورشان این بوده که تا زمان تحویل، خودرو را تأمین خواهند کرد. با این حال، از آنجا که مسوولیت اجرای تعهدات بر عهده شرکت خودروساز است، خریداران باید در زمان ثبت‌نام و عقد قرارداد، نهایت دقت را داشته باشند.
این کارشناس در ادامه توضیح داده: سامانه عرضه خودروهای وارداتی از هفتم تیرماه فعالیت خود را آغاز کرده و در حال حاضر شش مدل خودرو برای انتخاب متقاضیان عرضه شده است. البته با توجه به اینکه معمولاً تا سه روز پس از آغاز ثبت‌نام، خودروهای بیشتری به فهرست عرضه اضافه می‌شود، احتمال افزایش تنوع محصولات وجود دارد. همچنین متقاضیان باید حساب بانکی خود را به‌صورت وکالتی معرفی کنند. او در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران در ادامه از برگزاری نمایشگاه خودرو تهران خبر داده و گفته است: این نمایشگاه که قرار بود سال گذشته برگزار شود اما به دلیل شرایط ناشی از جنگ تحمیلی سوم لغو شد، قرار است در ۲۳ شهریورماه امسال برگزار شود.
این کارشناس صنعت خودرو در پایان با اشاره به تعرفه‌های جدید واردات خودرو گفته است: تعرفه واردات خودروهای صفر کیلومتر به مناطق آزاد به‌صورت شفاف منتشر شده و دارای نظام تعرفه‌ای مشخصی است. برخی از این تعرفه‌ها پایین و قابل پیش‌بینی هستند و در این میان، حمایت ویژه‌ای از خودروهای برقی صورت گرفته است؛ به‌گونه‌ای که تعرفه واردات این خودروها تنها ۲ درصد تعیین شده است.
در مجموع، بازار خودرو در شرایطی قرار دارد که رکود معاملاتی بیش از هر عامل دیگری بر روند قیمت‌ها اثر گذاشته است. کاهش نسبی قیمت‌ها، افزایش قدرت چانه‌زنی خریداران و تمایل برخی فروشندگان به ارایه تخفیف، نشانه‌هایی از فشار رکود بر بازار است؛ اما از سوی دیگر، تداوم ابهام در متغیرهای سیاسی، ارزی و سیاست‌های عرضه خودرو باعث شده چشم‌انداز بازار همچنان نامطمئن باقی بماند. بنابراین، تا زمان بازگشت رونق معاملات و روشن‌تر شدن این متغیرها، انتظار می‌رود بازار خودرو همچنان در مسیر نوسانات محدود و بدون شکل‌گیری یک روند مشخص حرکت کند.
