به گزارش رصد روز، بازار سرمایه ایران که در سالهای اخیر دوران پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشته بود از سقوط سال ۹۹ گرفته تا رکوردشکنی در روزهای گذشته و در پی انتشار اخبار مربوط به دستیابی به یک توافق اولیه، وارد فاز جدیدی از رونق شده است.
این موج مثبت که از ابتدای هفته جاری آغاز شده، نهتنها رنگ سبز بسیار پررنگ را به تابلوی معاملات بازگرداند، بلکه توانست رکوردهایی را جابهجا کند که برای سالها دستنیافتنی به نظر میرسیدند.
بورس تهران اکنون تحت تأثیر اتمسفر مثبت ناشی از گشایشهای سیاسی، شاهد ورود سنگین نقدینگی و پرواز شاخصهای کل است. انتشار خبر توافق اولیه، مانند جرقهای توانست تقاضا را در بازار افزایش دهد. معاملهگرانی که برای مدتها در حالت انتظار و احتیاط قرار داشتند، با دریافت نخستین نشانههای جدی از بهبود روابط بینالمللی و کاهش ریسکهای سیستماتیک، به سمت خرید سهام هجوم آوردند. نتیجه این تغییر رویکرد، ثبت مثبتهای سنگین و پیدرپی در شاخص کل بود؛ بهطوری که در پایان معاملات روزهای اخیر، رکوردهای تاریخی شاخص کل و میزان ورود پول حقیقی به بازار شکسته شد. بسیاری از تحلیلگران عقیده دارند که این واکنش سریع، نشاندهنده تشنه بودن بازار برای اخبار مثبت و عقب ماندگی آن نسبت به سایر بازارهای موازی است. بورس تهران که طی سالهای گذشته از بیاعتمادی و کمبود نقدینگی رنج میبرد، حالا با تکیه بر امیدهای ناشی از توافق، در حال ثبت رکوردهای جدید است.
درست است شاخص کل به اعداد و ارقام خیرهکنندهای رسیده و قیمت ریالی سهام رشد چشمگیری را تجربه کرده است، اما بررسیها نشان میدهد که ارزش دلاری کل بازار همچنان در سطحی پایینتر از ۱۰۰ میلیارد دلار قرار دارد و این موضوع کمی برای بازار نگرانکننده است.
به بیان سادهتر این موضوع نشان میدهد که اندازه واقعی بازار سرمایه ایران در مقیاس جهانی، علیرغم رشد اسمی، با کاهش قابل توجهی مواجه شده است. در واقع، بخش بزرگی از رشد فعلی بورس، بیش از آنکه ناشی از بهبود بهرهوری یا توسعه واقعی شرکتها باشد، واکنشی به تورم و کاهش ارزش پول ملی در سالهای گذشته است و عقب ماندگی خود را جبران میکند. پایین ماندن ارزش دلاری بازار زیر مرز ۱۰۰ میلیارد دلار، سیگنالی است که نشان میدهد بورس تهران هنوز تا رسیدن به جایگاه واقعی خود در اقتصاد منطقه و جهان فاصله زیادی دارد. به بیان ساده، بورس تهران در حال حاضر ارزان است، اما این ارزانی ناشی از کوچک شدن ابعاد واقعی اقتصاد در برابر نوسانات ارزی است.
انتشار خبر توافق اولیه باعث شد که جریان نقدینگی در بازارها بهطور کامل تغییر کند.شواهد نشان میدهد که نقدینگی در حال خروج از بازارهای موازی همچون طلا، سکه و ارز است. این بازارها که در زمان تنشهای سیاسی به عنوان پناهگاه امن برای سرمایهگذاران عمل میکردند، اکنون با فروکش کردن هیجانات منفی و انتشار اخبار توافق، جذابیت خود را از دست دادهاند.در مقابل، بورس تهران به مقصد اصلی این نقدینگی سرگردان تبدیل شده است. ورود روزانه پول حقیقی به بازار و تداوم آن نشان میدهد که سرمایهگذاران نه به صورت هیجانی و لحظهای، بلکه با دیدگاهی جدید در حال بازگشت به بازار سهام هستند. عقیده دارند که اگر روند ورود نقدینگی به همین صورت ادامه یابد، بازار میتواند بر مقاومتهای تکنیکالی پیش روی خود غلبه کند؛ چرا که قدرت نقدینگی همواره نیروی محرک اصلی در بازارهای مالی بوده است.
در پایان معاملات چهارمین روز کاری هفته، شاخص کل بورس با جهشی قابل توجه به کار خود پایان داد و بازهم توانست رکوردشکن شود. نماگر اصلی بازار با رشد ۱۱۹ هزار و ۹۰۳ واحدی، معادل ۲.۴۱ درصد، تا سطح ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار و ۳۳۱ واحد پیشروی کرد. همزمان شاخص کل هموزن نیز با افزایش ۱۵ هزار و ۲۰ واحدی معادل ۱.۱۲ درصد به یک میلیون و ۳۵۱ هزار و ۹۸۵ واحد رسید و نشان داد که رشد بازار تنها محدود به نمادهای بزرگ و شاخصساز نبوده است. مهمترین رخداد معاملات را میتوان ثبت رکوردی تاریخی در ارزش معاملات خرد دانست؛ بر اساس آمارهای ثبتشده، ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی به رقم بیسابقه و رکوردشکن ۵۴ هزار و ۳۳۲ میلیارد تومان رسید، این تمام رکوردهای پیشین بورس را جابهجا کرد.
بسیاری از کارشناسان معتقدند رسیدن به چنین سطحی از ارزش معاملات در یک روز، بیانگر اوجگیری هیجان و تحرک در میان معاملهگران است. حجم معاملات نیز در سطحی کمسابقه قرار گرفت. دادوستد بیش از ۱۵۶.۹ میلیارد برگه سهم در طول یک روز، از گردش بالای سرمایه در بازار حکایت دارد. این حجم بالا نشان میدهد که علاوه بر رشد قیمتها، تحرک معاملاتی نیز به شکل محسوسی افزایش یافته است. بخش مهمی از رشد ارزش و حجم معاملات به افزایش عرضه در نمادهایی بازمیگردد که طی روزهای گذشته در صفهای خرید سنگین قفل شده بودند.
این نمادها با افزایش عرضه و امکان انجام معامله، نقش مهمی در بالا رفتن ارزش معاملات ایفا کردند. از مهمترین رویدادهای اثرگذار بر شاخص کل در جریان معاملات، بازگشایی نماد هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس با نماد «فارس» بود. این نماد که بهدلیل آثار ناشی از جنگ برای مدتی متوقف شده بود، روز اخیر برای نخستینبار پس از آن دوره توقف به تابلو معاملات بازگشت و این بازگشایی با استقبال بسیار خوب معاملهگران همراه شد و این سهم معاملات خود را با رشد نزدیک به ۱۰ درصدی آغاز کرد. با توجه به وزن بالای «فارس» در شاخص کل بورس، نوسان قیمتی آن تأثیر قابل توجهی بر نماگر اصلی بازار دارد. برآوردها نشان میدهد این نماد به تنهایی بیش از ۳۸ هزار واحد اثر مثبت بر رشد شاخص کل داشته است؛ به عبارتی بخش قابل توجهی از صعود روز سه شنبه شاخص به عملکرد این سهم شاخصساز مربوط میشود. بازگشایی موفق این نماد علاوه بر تأثیر مستقیم بر شاخص، از منظر روانی نیز فضای مثبتی در بازار ایجاد کرد.
نگاهی به وضعیت کلی نمادها در پایان معاملات نشان میدهد که برتری نسبی با نمادهای مثبت بوده است. در پایان بازار، ۴۵۱ نماد در محدوده مثبت و ۳۶۴ نماد در محدوده منفی قرار گرفتند. همچنین ۳۱۰ نماد با صف خرید و ۱۹۹ نماد با صف فروش معاملات خود را به پایان رساندند. این آمار بیانگر آن است که اگرچه عرضهها نسبت به روزهای گذشته افزایش یافته، اما همچنان تقاضا در بخش قابل توجهی از بازار دست بالا را دارد. در معاملات روز سه شنبه بیش از ۴۵۶ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد که نشاندهنده ادامه تمایل سرمایهگذاران خرد برای حضور در بورس است. در مقابل، حدود ۳ هزار و ۹۹۱ میلیارد تومان سرمایه از صندوقهای درآمد ثابت خارج شد.
این جابهجایی منابع میتواند نشانهای از تغییر ترجیح سرمایهگذاران از ابزارهای کمریسک به سمت سهام و داراییهای پرریسکتر باشد. تحلیلگران معتقدند خروج سرمایه از صندوقهای درآمد ثابت و ورود آن به بازار سهام معمولاً در شرایطی رخ میدهد که چشمانداز بازدهی بورس در کوتاهمدت جذابتر ارزیابی شود. افزایش حجم معاملات، رشد شاخصها و شکلگیری صفهای خرید در بسیاری از نمادها، همگی عواملی هستند که میتوانند چنین انتظاری را در میان معاملهگران تقویت کنند. در پایان معاملات روز اخیر، ارزش سفارشهای خرید ثبتشده در سامانه معاملاتی رقم قابل توجه ۲۰ هزار و ۱۲۵ میلیارد تومان را نشان میداد؛ در حالی که ارزش سفارشهای فروش حدود ۲ هزار و ۳۹۹ میلیارد تومان بود. اختلاف چشمگیر میان سفارشهای خرید و فروش حاکی از آن است که با وجود افزایش عرضهها، همچنان کفه تقاضا سنگینتر است و خریداران تمایل بالایی برای ورود یا افزایش موقعیتهای خود دارند. کارشناسان بازار سرمایه عقیده دارند که تداوم این روندی به پایداری جریان نقدینگی و ثبات شرایط کلان اقتصادی وابسته است. هرچند رکوردشکنی ارزش معاملات و رشد قابل توجه شاخصها نشانهای از رونق کوتاهمدت بازار تلقی میشود، اما حفظ این سطوح نیازمند تقویت اعتماد سرمایهگذاران و ثبات در متغیرهای اثرگذار است.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید