رقابت نامتوازنی در بازار عرضه اسید سولفوریک شکل گرفته است
سیداحمد مشکانی، نایبرئیس هیات مدیره انجمن مس ایران، در این خصوص گفت: انتقاد اصلی به سازوکاری برمیگردد که در حال حاضر برای عرضه اسید سولفوریک شکل گرفته است. شرکت مس نیز در بازاری فعالیت میکند که تقاضای گستردهای برای این محصول وجود دارد و طبیعتا وقتی امکان فروش با قیمت بالاتر فراهم باشد، از ظرفیت بازار استفاده میکند. به این ترتیب مساله شرکت مس نیست بلکه رقابت نامتوازنی است که در بازار شکل گرفته است.
بخش قابلتوجهی از رقابتی که اکنون در بورس برای خرید اسید سولفوریک شکل گرفته، از سوی فعالان معدنی نیست / میزان تقاضا باعث شده سطح رقابت بالا برود و قیمتها به شکل قابلتوجهی افزایش پیدا کند
وی افزود: بخش قابلتوجهی از رقابتی که اکنون در بورس برای خرید اسید سولفوریک شکل گرفته، از سوی فعالان معدنی نیست، بلکه صنایع شیمیایی و سایر واحدهایی هستند که در فرآیندهای تولیدی خود اسید سولفوریک مصرف میکنند. همین تقاضا باعث شده سطح رقابت بالا برود و قیمتها به شکل قابلتوجهی افزایش پیدا کند.
اسید سولفوریک قرار بود با قیمت منصفانه به معدن برسد / قیمت اسید سولفوریک از ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در برخی معاملات به حدود ۲۱ تا ۲۳ میلیون تومان رسیده است / در رقابتهای بعدی حتی ارقامی در حدود ۳۲ میلیون تومان نیز مشاهده شود
نایبرئیس هیات مدیره انجمن مس ایران ادامه داد: در ابتدا قرار بود اسید سولفوریک تولیدی شرکت مس با هدف حمایت از بخش معدن و توسعه واحدهای لیچینگ، با قیمتی منصفانه در اختیار این بخش قرار گیرد. بحث بر سر ارزانفروشی نیست، بلکه مساله این است که قیمت منصفانه نباید به سطحی برسد که نسبت به گذشته ۴۰ برابر شود. این در حالی است که در حال حاضر قیمت اسید سولفوریک از ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در برخی معاملات به حدود ۲۱ تا ۲۳ میلیون تومان رسیده و در رقابتهای بعدی حتی ارقامی در حدود ۳۲ میلیون تومان نیز مشاهده شود. به این ترتیب، قیمتی که زمانی حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان بود حالا به حدود ۳۲ میلیون تومان رسیده است.
واحدهای کوچک لیچینگ و مجموعههایی که با کانسنگهای کمعیار کار میکنند به دلیل قیمت اسید سولفوریک بهتدریج توان ادامه فعالیت خود را از دست میدهند
وی گفت: افزایش شدید قیمت اسید سولفوریک اکنون به نقطهای رسیده که واحدهای کوچک لیچینگ و مجموعههایی که با کانسنگهای کمعیار کار میکنند، بهتدریج توان ادامه فعالیت خود را از دست میدهند. در ادامه ، کاهش حاشیه سود باعث شده این واحدها بیش از دیگران در معرض توقف تولید قرار گیرند.
اسید سولفوریکی که قرار بود در درجه نخست برای حمایت از بخش معدن و توسعه واحدهای لیچینگ مصرف شود، اکنون در اختیار طیف گستردهای از مصرفکنندگان قرار گرفته است
وی اظهار کرد: در حال حاضر دو گروه اصلی در تولید اسید سولفوریک فعال هستند؛ یک گروه شرکت مس است که اسید را از گازهای گوگردی حاصل از فرآیند ذوب تولید میکند و گروه دوم کارخانههایی هستند که بر پایه گوگرد معدنی یا گوگرد حاصل از صنایع نفتی، اسید سولفوریک تولید میکنند.
وی افزود: کارخانههای گروه دوم معمولا در شهرکهای صنعتی فعالیت دارند و هزینه تولید آنها بالاتر از اسیدی است که شرکت مس تولید میکند. در گذشته نیز قیمت محصول آنها بالاتر از قیمت عرضه شرکت مس بود.
وی ادامه داد: مساله این است که اسید سولفوریکی که قرار بود در درجه نخست برای حمایت از بخش معدن و توسعه واحدهای لیچینگ مصرف شود، اکنون در اختیار طیف گستردهای از مصرفکنندگان قرار گرفته است. هر واحدی که شرایط لازم برای خرید بورسی را داشته باشد، اعم از واحد معدنی یا صنعتی و شیمیایی، میتواند وارد رقابت شود.
رقابت میان بخش معدن و صنایع شیمیایی برای خرید اسید سولفوریک از اساس رقابتی همسطح نیست
وی گفت: طبیعی است که افراد عادی امکان خرید این محصول را ندارند و متقاضی باید دارای واحد تولیدی و کد معاملاتی مربوط باشد، اما همین موضوع باعث شده مصرفکنندگان صنایع مختلف در یک بازار واحد با بخش معدن رقابت کنند.
وی تاکید کرد: رقابت میان بخش معدن و صنایع شیمیایی از اساس رقابتی همسطح نیست. ساختار سودآوری این دو بخش متفاوت است. برخی صنایع شیمیایی میتوانند محصول نهایی خود را با حاشیه سود بسیار بالاتر به فروش برسانند و در نتیجه توان بیشتری برای پرداخت قیمت بالاتر اسید دارند.
واحدهای لیچینگ مس ظرفیت پرداخت رقابت برای قیمت بالاتر اسید سولفوریک را ندارند / قیمت فروش کاتد همچنان تحت تاثیر سیاستهای دستوری قرار دارد
وی افزود: در مقابل، واحدهای لیچینگ مس چنین ظرفیتی ندارند، بهویژه آنکه قیمت فروش کاتد نیز همچنان تحت تاثیر سیاستهای دستوری قرار دارد. بنابراین یک طرف میتواند نهاده خود را با قیمت بالاتر بخرد و هزینه آن را در قیمت محصول نهایی منعکس کند، اما طرف دیگر چنین امکانی ندارد.
یکی از مهمترین تناقضهای موجود این است که هزینه نهادهها مدام افزایش پیدا میکند، اما کاتد مس همچنان بر مبنای نرخی پایینتر از نرخ واقعی ارز قیمتگذاری میشود
وی گفت: یکی از مهمترین تناقضهای موجود این است که هزینه نهادهها مدام افزایش پیدا میکند، اما کاتد مس همچنان بر مبنای نرخی پایینتر از نرخ واقعی ارز قیمتگذاری میشود. در شرایطی که نرخ ارز آزاد در سطوح بالاتری قرار دارد، کاتد با مبنای ارزی پایینتری محاسبه میشود.
وقتی اسید سولفوریک چندین برابر گران میشود، اما امکان فروش کاتد با قیمت متناسب با شرایط واقعی بازار وجود ندارد، حاشیه سود تولیدکننده بهسرعت کاهش پیدا میکند
وی تاکید کرد: این وضعیت باعث میشود تعادل اقتصادی واحدهای لیچینگ بهشدت به هم بخورد. وقتی اسید سولفوریک چندین برابر گران میشود، اما امکان فروش کاتد با قیمت متناسب با شرایط واقعی بازار وجود ندارد، حاشیه سود تولیدکننده بهسرعت کاهش پیدا میکند.
وی در پایان گفت: مساله اصلی این است که اگر قرار است قیمت نهادهها آزاد و بر اساس رقابت تعیین شود، قیمت محصول نهایی نیز باید از محدودیتهای قیمتگذاری دستوری فاصله بگیرد. در غیر این صورت، بخش معدن در رقابتی قرار میگیرد که از ابتدا نامتوازن است و واحدهای کوچکتر، بهویژه لیچینگهای کمعیار نخستین قربانیان این وضعیت خواهند بود.
