به گزارش رصد روز، در چارچوب کارزار فشار آمریکا بر سر تنگۀ هرمز، پروازهای ایران در چندین کشور در حال لغو شدن هستند، اقدامی که فشار بیشتری بر ایران وارد میکند که هماکنون نیز با محاصرۀ دریایی آمریکا و اختلال در مرزهای زمینی خود دستوپنجه نرم میکند.
بنوآ فاوکون و عمر عبدالباقی در وال استریت ژورنال نوشتند: از روز چهارشنبه، شرکتهای خارجی که به شرکتهای هواپیمایی ایرانی خدماتی، از جمله سوختگیری، ارائه میدهند، در معرض خطر تحریمهای ثانویۀ آمریکا قرار خواهند گرفت. آمریکا مدعی است که پروازهای تجاری ایران در انتقال سلاح و نیروهای نظامی نقش داشتهاند.
این اقدام قرار است مکمل تلاشهای نیروی دریایی آمریکا برای متوقف کردن تردد دریایی از طریق بنادر ایران با استفاده از محاصره باشد؛ اقدامی که حملونقل محمولههای باری و انرژی تهران را مختل کرده است. بخش زیادی از حملونقل کالا به مسیرهای زمینی منتقل شده که حالا با ازدحام شدید مواجهاند.
متیو لویت، که در دهۀ ۲۰۰۰ معاون دستیار وزیر خزانهداری آمریکا در امور اطلاعات و تحلیل بود، گفت: «اگر ارائهدهندگان خدمات در سراسر جهان نتوانند همچنان خدمات ضروری برای ادامۀ پرواز را در اختیار شرکتهای هواپیمایی ایران قرار دهند، این شرکتها در نهایت عمدتاً به خطوط هوایی داخلی تبدیل خواهند شد.»
او افزود: «این مسئله، به نوعی، به معنای جدیتر کردن تحریمهایی است که از مدتها قبل علیه شرکتهای هواپیمایی ایران وجود داشتهاند.»محدودیتهای اعمالشده بر خطوط هوایی ایران بخشی از مجموعه تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا علیه بخش هوانوردی ایران است. این مجموعه شامل قرار دادن عوامل فعال برای هواپیمایی ماهان، بزرگترین شرکت هواپیمایی خصوصی ایران، در فهرست تحریمها و نیز تحریم ۲۷ شرکت هواپیمایی کوچکتر ایرانی بوده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه به شبکۀ سیانبیسی گفت: «اگر آنها فرود بیایند، شما نمیتوانید به آنها سوخت بدهید، نمیتوانید خدمات فرود در اختیارشان بگذارید، نمیتوانید به آنها بلیت بفروشید؛ وگرنه از نظام دلاری کنار گذاشته خواهید شد.»
لغو پروازها مشکل تازهای برای جمعیت ۹۰ میلیونی ایران است که همین حالا هم با تورم بالا و کاهش سریع ارزش ریال مواجهاند. شرکتهای هواپیمایی ایران نقشی حیاتی در انتقال کالاهای ضروری، مانند دارو و قطعات یدکی خودرو و فراهم کردن امکان خروج مردم از کشور داشتهاند.
روز سهشنبه اختلال در پروازها در میان شرکای تجاری منطقهای ایران آغاز شد. سازمان هواپیمایی کشوری ایران روز سهشنبه اعلام کرد که تمام پروازهای تهران به بغداد در عراق و مسقط در عمان، از نیمهشب چهارشنبه لغو شدهاند. جمهوری آذربایجان نیز اعلام کرد که از این پس هیچ شرکت هواپیمایی ایرانی حق استفاده از فرودگاههای این کشور را ندارد.
سخنگوی سازمان هواپیمایی کشور گرجستان گفت که تمامی پروازهای خروجی از گرجستان به مقصد ایران از روز دوشنبه متوقف شدهاند.
هفتۀ گذشته، هواپیمایی ماهان به مشتریان خود اعلام کرد که به درخواست ترکیه و عمان، پروازهای خود به این دو کشور را متوقف خواهد کرد. تحریمهای قبلی نیز توانایی ایران برای نگهداری ناوگان هوایی خود را تحت تأثیر قرار دادهاند، زیرا هواپیماهای تجاری بهطور گسترده نیازمند قطعات آمریکایی هستند.
با این حال، تا بعدازظهر سهشنبه، به نظر میرسید برخی از پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران به مقاصد بینالمللی دیگر، از جمله دبی، همچنان طبق برنامه انجام میشوند. وزارت امور خارجۀ امارات متحدۀ عربی به درخواست برای اظهارنظر پاسخی نداد.
ترکیه، که از مدتها قبل تمایلی به اجرای تحریمهای اقتصادی آمریکا نداشته است، اکنون محدودیتهایی را علیه بانکهای ایرانی اعمال میکند. هفتۀ گذشته، نهادهای ناظر مالی در آنکارا مجوز فعالیت شعبۀ بانک ملی ایران در استانبول را لغو کردند و کنترل گلدن گلوبال اینوستمنت بانک، یک بانک مستقر در استانبول را که اوایل همین ماه نیز به دلیل نقض تحریمهای مرتبط با ایران تحریم شده بود، در دست گرفتند.
با این حال، چین و روسیه در حال مقاومت در برابر کارزار آمریکا هستند. اواخر روز سهشنبه، طبق اطلاعات وبسایت ردیابی هواپیما Flightradar24، هواپیماهای ماهان در حال پرواز به مسکو و گوانگژو، مرکزی صنعتی در جنوب چین، بودند.
لویت، که اکنون پژوهشگر ارشد مؤسسۀ واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک است، گفت: «تلاشی به رهبری چین، روسیه و ایران در جریان است تا هر کاری که میتوانند برای تضعیف نظام تحریمهای بینالمللی و بهویژه تحریمهای یکجانبۀ آمریکا انجام دهند.»
وزارت امور خارجۀ چین اعلام کرد که تحریمهای اعمالشده علیه ماهان و دیگر شرکتهای هواپیمایی ایران را اجرا نخواهد کرد. این وزارتخانه در بیانیهای در روز سهشنبه گفت: «مبادلات دوستانه و همکاری میان چین و ایران، که بر اساس احترام متقابل و منفعت متقابل انجام میشوند، مشروع و قانونی هستند.»
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید