۱۲ فرمان دولت

طرح‌های حمایتی دولت طیف گسترده‌ای از حمایت‌ها از دهک‌های کم‌درآمد تا اقشار نیازمند و همچنین در موضوع کالابرگ نیز شامل کل دهک‌ها می‌شود.

1 – کالابرگ برای 10 دهک
بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده در دولت و با همکاری سازمان برنامه‌وبودجه، وزارت اقتصاد و وزارت رفاه، مجموعه‌ای از طرح‌های حمایتی در حوزه معیشت و تغذیه خانوار‌ها تأمین اعتبار شده و شروع آن با کالابرگ الکترونیکی بوده است. در طرح کالابرگ، دولت با تغییر سیاست حمایتی خود از ارز ترجیحی به کالابرگ، در اولین مرحله اعتبار 4 میلیون تومانی به ازای هر نفر برای 4 ماه دی تا فروردین سال آینده، حساب سرپرستان خانوار را شارژ کرده و گفته می‌شود از 20 دی‌ماه این اعتبار قابل استفاده در فروشگاه‌های سراسر کشور است. طبق گفته دولت و همچنین تضمین نمایندگان مجلس، این طرح قرار است در ماه‌های آینده به ازای افزایش تورم و کاهش ارزش احتمالی، براساس میزان تورم اضافه و به‌روزرسانی شده و دولت یک سبد مشخصی را بدون افت قدرت خرید خانوار، تضمین می‌کند. به گفته وزیر اقتصاد، در این طرح به همه دهک‌ها (بیش از 80 میلیون نفر) کالابرگ تخصیص داده می‌شود و این تخصیص صرفاً برای ایرانیان داخل خواهد بود.

2 – طرح یسنا
طرح یسنا مربوط به حمایت غذایی از مادران باردار یا دارای فرزند شیرخوار است. این طرح برای یک‌میلیون و ۲۰۰ هزار نفر از مادران در دهک‌های ۱ تا ۵ در نظر گرفته شده که در قالب تأمین اعتبار ۱۶ قلم کالا به‌علاوه پوشک بچه خواهد بود. بر اساس این طرح برای مادران در سه دهک اول، مبلغ ۶۵۰ هزار تومان و برای دهک‌های ۴ و ۵ مبلغ ۵۰۰ هزار تومان پرداخت خواهد شد.

3 – طرح رفع سوءتغذیه کودکان
در این طرح برای کودکان زیر ۵ سال که در دهک‌های ۱ تا ۷ قرار دارند، به‌ازای هر کودک در دهک‌های ۱ تا ۵، مبلغ یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و برای کودکان در دهک‌های ۶ و ۷ مبلغ ۸۰۰ هزار تومان پرداخت می‌شود. این پرداختی در قالب اعتبار کالابرگ ۱۶ قلم کالا خواهد بود. در حال حاضر ۱۷۱ هزار کودک که از سوی وزارت بهداشت معرفی شده‌اند، تحت پوشش قرار گرفته‌اند و پیش‌بینی می‌شود این تعداد به حدود ۳۳۰ هزار کودک برسد.

4 – طرح کارت امید مادر
بر اساس طرح دولت، به‌ازای تولد هر کودک از اول فروردین ۱۴۰۵ اعتبار کارت‌بانکی مادر به میزان ۲ ‌میلیون تومان تا ۲ سال و در قالب کالابرگ، شارژ می‌شود و امکان خرید ۱۶ قلم کالا و پوشک بچه فراهم خواهد بود. هدف دولت از طرح کارت امید مادر، توجه ویژه به گروه‌های آسیب‌پذیر مانند مادران باردار، مادران دارای فرزند شیرخوار و کودکان زیر پنج سال است. طراحی حمایت‌های غذایی متناسب با نیاز‌های تغذیه‌ای این گروه‌ها، از جمله گنجاندن اقلامی مانند لبنیات، پروتئین، میوه، سبزی‌ها و مغزیجات، نشان‌دهنده رویکردی پیشگیرانه در حوزه سلامت عمومی است.

دولت قصد دارد با حمایت از تولیدکنندگان کالا‌های اساسی، اولاً فرایند تولید کالا‌های اساسی را تقویت کرده و ثانیاً مانع از رکود شود. در همین راستا دولت چندین طرح را هم‌زمان پیش خواهد برد که برخی از آن‌ها عبارتند از 1- تأمین سرمایه در گردش تولیدکنندگان کالا‌های اساسی، 2- گشایش‌های خارجی برای تأمین مالی و واردات کالا‌های اساسی، 3- تسهیل ترخیص کالا از گمرکات و 4- حمایت از اشتغال بنگاه‌های کوچک با تأمین مالی زنجیره‌ای.

1 – تأمین سرمایه در گردش تولیدکنندگان کالا‌های اساسی
بر اساس طرح دولت، برای تأمین سرمایه در گردش تولیدکنندگان کالا‌های اساسی، افزایش سرمایه بانک‌ها، از جمله بانک کشاورزی صورت می‌گیرد. این اقدام با هدف تأمین سرمایه در گردش مجموعه‌هایی انجام می‌شود که در حوزه نهاده‌های دامی و تأمین کالا‌های اساسی مردم فعالیت دارند. به گفته مدنی‌زاده این اقدام برای تسهیل تولید کالا‌هایی مانند مرغ، تخم‌مرغ، گوشت مرغ و روغن که به سرمایه در گردش قابل‌توجهی نیاز دارد، انجام می‌شود تا روند تأمین نهاده‌ها و تولید بدون وقفه ادامه یابد. به گفته وزیر اقتصاد، صندوق‌های ارزی برای صادرکنندگان و تولیدکنندگان بزرگ ایجاد شده که اوراق مرابحه ارزی منتشر می‌کنند. این اوراق منابع را جذب کرده و برای سرمایه‌گذاری در صنایع بزرگ استفاده می‌شود که هم درآمد ارزی کشور را افزایش می‌دهد و هم تأمین مالی برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند. این رویکرد بخشی از سیاست‌های بازار سرمایه برای هدایت منابع مردم به سمت تولید است.

2 – گشایش‌های خارجی برای تأمین مالی و واردات کالا‌های اساسی
بر اساس اظهارات اخیر وزیر اقتصاد، برنامه اقتصادی دولت فقط به تأمین سرمایه در گردش محدود نمی‌شود، بلکه استفاده از ابزار‌هایی مانند یوزانس، فاینانس و تأمین مالی خارجی نیز در دستور کار قرار دارد. در این چهارچوب، بحث سرمایه‌گذاری و بهره‌گیری از منابع خارجی برای تقویت زنجیره تأمین کالا‌های اساسی به‌طورجدی پیگیری شده است. همچنین به طور مشخص در حوزه کالا‌های اساسی، دیپلماسی اقتصادی دولت فعال شده و مذاکراتی با برخی کشور‌ها صورت‌گرفته که به گفته وزیر اقتصاد نتایج مثبتی به همراه داشته است. بخشی از منابع ارزی کشور آزاد شده و هم‌زمان، گشایش‌هایی در زمینه تأمین مالی و فاینانس ایجاد شده که امکان استفاده از آن‌ها برای واردات کالا‌های اساسی را فراهم می‌کند.
3 – تسهیل ترخیص کالا از گمرکات
طرح دیگر که فاز اول آن از دیروز اجرا شده، تغییر رویه واردات کالا‌های اساسی به کشور است. بر اساس این طرح، در حوزه واردات کالا‌های اساسی هماهنگی‌های لازم بین وزارت اقتصاد و بانک مرکزی انجام شده و به‌زودی کشتی‌های حامل کالا‌های اساسی بر اساس رویه جدید وارد کشور می‌شوند. بر اساس مصوبات موجود، زمان ترخیص کالا‌ها به حداقل خواهد رسید و معطلی‌های مرتبط با استاندارد، مجوز‌ها و تخصیص ارز حذف می‌شود تا کالا‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن وارد کشور شده و در اختیار مردم قرار گیرند.
4 – حمایت از اشتغال بنگاه‌های کوچک با تأمین مالی زنجیره‌ای
در کنار طرح اعتبار ملی، بخشی از استراتژی دولت برای مدیریت تورم و رکود شامل ابزار‌هایی مانند صندوق‌های ارزی، اوراق مرابحه و سامانه‌های تضمینی خواهد بود. همچنین بر اساس برنامه تدوین شده دولت، قرار است حمایت از اشتغال بنگاه‌های کوچک با تأمین مالی زنجیره‌ای و «طرح رویش» اجرایی شود. اولین طرح، طرح حمایت از اشتغال با همکاری وزارت تعاون و وزارت اقتصاد است. این طرح در خصوص بنگاه‌هایی است که در طی چند ماه گذشته، اشتغال نیرو‌ها را به‌خاطر شرایط نامساعد اقتصادی از دست داده‌اند. اگر بنگاه‌ها نیروی کار خود را دوباره بازگردانند و بیمه تأمین اجتماعی کنند، یک برنامه حمایت مالیاتی و بانکی برایشان تعبیه شده است. محور دیگر برنامه اقتصادی دولت به بحث حمایت از تولید برمی‌گردد که پروژه‌های سرمایه‌گذاری که تولیدکنندگان بزرگ به سرمایه و سپس ارزآوری نیاز دارند، در قالب اصطلاحاً «طرح رویش» اجرایی می‌شود.

1- وام 30 میلیونی
به گفته وزیر اقتصاد یکی دیگر از طرح‌های حمایتی دولت، طرح اعتبار ملی ایرانیان است. وزیر اقتصاد معتقد است این طرح هم به خانوار‌ها کمک کرده و هم از اشتغال حمایت می‌کند. به گفته وی، این طرح از دی‌ماه به مناسبت میلاد پیامبر (ص) به‌صورت پایلوت آغاز می‌شود و پس از موفقیت، امسال به طور کامل اجرا خواهد شد. در این طرح، اعتبار ۳۰ میلیون‌تومانی با نرخ بسیار پایین (حدود ۴ درصد) به سرپرستان خانوار، به‌ویژه زنان در پنج دهک پایین درآمدی، تعلق می‌گیرد. بازپرداخت آن بین ۶ تا ۱۲ماه است و از طریق پلتفرم‌های دیجیتال، فین‌تک‌ها و بانک‌ها ارائه می‌شود. به گفته مدنی‌زاده، این اعتبار برای خرید کالا و خدمات از فروشگاه‌های زنجیره‌ای، لوازم‌خانگی و اصناف مختلف استفاده می‌شود. پس از پرداخت اقساط، اعتبار دوباره شارژ شده و به مبلغ اولیه (۳۰ میلیون تومان) بازمی‌گردد. فرایند اعتبارسنجی اتوماتیک انجام می‌شود و میزان اعتبار بر اساس آن تعیین خواهد شد. وزیر اقتصاد می‌گوید این طرح به شبکه تأمین مالی زنجیره‌ای (SCF) متصل است، بنابراین اثر تورمی بسیار کمی خواهد داشت و منابع مستقیماً به زنجیره تولید می‌رود بدون اینکه منجر به رشد نقدینگی شود.

2 – سهام عدالت
براساس اعلام وزیر اقتصاد، یکی از برنامه‌های دولت مربوط به سهام عدالت است. به گفته مدنی‌زاده، بر اساس توافقات و تدابیر اتخاذشده، دولت به یک راه‌حل مناسب برای آزادسازی سهام عدالت دست یافته و به‌زودی این آزادسازی انجام خواهد شد؛ اما به شکلی مدیریت‌شده و تدریجی، به‌گونه‌ای که منجر به ریزش بازار یا شوک منفی به شاخص سهام نشود. مدنی‌زاده می‌گوید در این چهارچوب، تفاوت میان دارندگان سهام عدالت مستقیم و غیرمستقیم نیز در نظر گرفته شده و سازوکار آزادسازی به نحوی طراحی شده که مردم بتوانند در صورت نیاز، از بخشی از منابع خود استفاده کنند. خبر دیگر وزیر اقتصاد این است که پرداخت سود سهام عدالت مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۳ به‌زودی آغاز می‌شود. باتوجه‌به تنوع گروه‌های مشمول و تفاوت میزان سهام عدالت افراد، مبلغ دقیق دریافتی هر نفر متفاوت خواهد بود.

دولت از طریق دو سیاست 1- افزایش پلکانی حقوق کارمندان و 2- معافیت مالیاتی حقوق‌بگیران تا 40 میلیون تومان قصد دارد در سال 1405 از حقوق‌بگیران و به‌ویژه حداقل‌بگیران حمایت کند.

1 – افزایش حقوق پلکانی کارمندان
به گفته مجتبی یوسفی، سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵، براساس مصوبه کمیسیون تلفیق، مقرر شده است در سال آینده افزایش حقوق کارمند و کارگر و بازنشسته بین ۲۱ تا ۴۳ درصد به‌صورت پلکانی معکوس لحاظ شود. به گفته یوسفی، اولین تغییرات مربوط به افزایش حقوق که در لایحه اولیه پیشنهادی دولت ۲۰ درصد برای کارگر و کارمند و معلم و بازنشسته پیش‌بینی شده بود. حالا افزایش ضریب حقوق کارکنان دولت به‌صورت پلکانی و توجه به مستمری مددجویان کمیته امداد و سازمان بهزیستی تا ۴۰ درصد پیش‌بینی شده است. به‌عنوان‌مثال اگر کسی زیر ۲۰ میلیون تومان حقوق می‌گیرد افزایش حقوق می‌شود ۴۳ درصد و اگر کسی دریافتی آن بیشتر از این رقم باشد، نهایتاً افزایش ۲۱ درصدی پیش خواهد رفت.

2 – معافیت مالیاتی حقوق‌بگیران
براساس تصمیم دولت در لایحه بودجه سال آینده، همه حقوق‌بگیران تا سقف حقوق 40 میلیون‌تومانی معاف از مالیات خواهند بود.

1 – حفظ یارانه 290 همتی نان و دارو
بر اساس اعلام سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵ در سال آینده یارانه آرد و نان همچنان به قوت خود باقی است. براین‌اساس، برای فروش گندم به نرخ غیریارانه‌ای، ۲۹۰ هزار میلیارد تومان جهت خرید تضمینی گندم و به‌نوعی تأمین نان مردم پیش‌بینی شده است. همچنین منابع بنزین در سال آینده ۵۴۸ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. در خصوص دارو اخیراً محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت در نامه‌ای به مسعود پزشکیان، از وی خواسته با توجه به اینکه امکان حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی دارو و ملزومات مصرفی پزشکی در سال ۱۴۰۵ پیش‌بینی‌شده، برای سال آینده نیز کماکان همین نرخ ارز برای دارو در نظر گرفته شود. روز گذشته یوسفی، سخنگوی کمیسیون تلفیق گفت تا پایان امسال ارز موردنیاز کالاهای اساسی و دارو تأمین شده و برای سال آینده نیز از محل صادرات نفت خام و میعانات گازی پیش‌بینی شده است.

2 – اختصاص ۱۷۰ همت برای متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان
به گفته سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵ در بحث متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان، ۱۷۰ هزار میلیارد تومان برای پرداخت مطالبات سازمان تأمین اجتماعی پیش‌بینی شده و برای سایر صندوق‌ها نیز مرحله سوم همسان‌سازی موردتوجه قرار گرفته است.