بورس در اسارت جنگ
آنچه از معاملات روز سهشنبه ميتوان برداشت كرد، اين است كه بورس تهران هنوز از سايه سنگين ريسكهاي سياسي خارج نشده است.
آنچه از معاملات روز سهشنبه ميتوان برداشت كرد، اين است كه بورس تهران هنوز از سايه سنگين ريسكهاي سياسي خارج نشده است.
به گزارش رصد روز، افزايش شعله جنگ در جنوب كشور، باز هم فضاي اقتصاد و بازارهاي مالي كشور را تحت تاثير قرار داده است. در شرايطي كه ريسكهاي ژئوپليتيكي به مهمترين متغير اثرگذار بر تصميمات سرمايهگذاران تبديل شده، بازار طي روزهاي اخير شرايط سخت و پرالتهابي را تجربه ميكند. هرچند شاخصهاي بازار سهام در روز سه شنبه اصلاحي شدند و خروج نقدينگي از بورس ادامه داشت، اما بررسي رفتار معاملهگران نشان ميدهد كه از هيجان فروش در بازار كاسته شده و بازار با سرعت بسيار كم در حال بازگشت به مسير تعادل است.
بازار سرمايه در هفتههاي اخير بيش از هر عامل ديگري تحت تاثير تحولات سياسي و امنيتي قرار گرفته است. تجربه نيز نشان داده هر زمان ريسكهاي غيراقتصادي بر اقتصاد كشور سايه مياندازند، نخستين واكنش از سوي سرمايهگذاران، افزايش احتياط، كاهش تمايل به پذيرش ريسك و حركت به سمت نقدشوندگي بيشتر است. همين مساله باعث شده است كه ارزش معاملات، جريان ورود و خروج پول و حتي رفتار بازيگران حقوقي و حقيقي، بيش از آنكه تابع متغيرهاي بنيادي شركتها باشد، به اخبار سياسي وابسته شود.
شاخص كل در ساعات ابتدايي معاملات تحت تاثير افزايش عرضهها تا محدوده چهار ميليون و ۸۹۰ هزار واحد عقب نشست؛ سطحي كه نگرانيها نسبت به ادامه روند نزولي بازار را افزايش داد.با اين حال در نيمه دوم معاملات شرايط تا حدودي تغيير كرد. افزايش تقاضا در برخي نمادهاي بزرگ و ورود خريداران به سهمهايي كه طي روزهاي گذشته اصلاح قابل توجهي را تجربه كرده بودند، باعث شد بخشي از افت شاخص جبران شود.
در نهايت شاخص كل بورس با كاهش ۴۲ هزار و ۷۸ واحدي، معادل ۰.۸۵ درصد، در ارتفاع چهار ميليون و ۹۲۴ هزار واحد متوقف شد. در مقابل، شاخص هموزن تنها ۳ هزار و ۱۶۱ واحد معادل ۰.۲۴ درصد افت كرد و به سطح يك ميليون و ۳۲۳ هزار واحد رسيد.
كاهش كمتر شاخص هموزن نشان ميدهد برخلاف روزهاي ابتدايي بحران كه تقريبا تمامي نمادها با فشار فروش سنگين مواجه بودند، اكنون بخشي از نمادهاي كوچك و متوسط بازار توانستهاند وضعيت بهتري نسبت به بزرگان بازار تجربه كنند.اين اتفاق معمولا زماني رخ ميدهد كه فشار فروش در نمادهاي شاخصساز بيشتر از ساير شركتها باشد و سرمايهگذاران براي كاهش ريسك ترجيح دهند به سمت سهمهايي حركت كنند كه كمتر تحت تاثير جريانهاي سنگين نقدينگي قرار دارند.
يكي از مهمترين نكات معاملات روز سهشنبه، كاهش فاصله عرضه و تقاضا بود؛ موضوعي كه ميتواند نشانهاي از تخليه تدريجي هيجان فروش باشد.
در پايان معاملات، تعداد صفهاي خريد به ۲۳۲ نماد رسيد، در حالي كه ۲۰۵ نماد در صف فروش قرار داشتند. همچنين ۳۸۸ نماد در محدوده مثبت و ۴۰۹ نماد در محدوده منفي معاملات خود را به پايان رساندند.اگرچه همچنان تعداد نمادهاي منفي اندكي بيشتر از نمادهاي مثبت بود، اما مقايسه اين آمار با روزهاي گذشته نشان ميدهد بازار از شرايط بحراني فاصله گرفته و تا حدي به سمت تعادل حركت كرده است.
در واقع ديگر خبري از صفهاي فروش گسترده در اكثر نمادها نيست و خريداران نيز در قيمتهاي پايينتر حاضر به ورود شدهاند؛ اتفاقي كه معمولا پس از تخليه بخش مهمي از هيجان اوليه رخ ميدهد.
با وجود متعادلتر شدن معاملات، سرمايهگذاران حقيقي همچنان نسبت به آينده بازار خوشبين نيستند. آمارها نشان ميدهد طي معاملات روز سهشنبه بيش از ۳ هزار و ۲۷۶ ميليارد تومان پول حقيقي از بازار خارج شد؛ رقمي كه بيانگر ادامه احتياط سهامداران خرد است. همزمان صندوقهاي درآمد ثابت نيز با خروج ۵۷۲ ميليارد تومان نقدينگي روبهرو شدند؛ موضوعي كه نشان ميدهد بخشي از سرمايهگذاران حتي ترجيح دادهاند دارايي خود را به صورت نقد نگهداري كنند تا در انتظار مشخص شدن وضعيت تحولات سياسي و نظامي بمانند.
در مقابل، ارزش معاملات خرد سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي به ۲۶ هزار و ۳۷۵ ميليارد تومان رسيد كه نسبت به روزهاي اخير همچنان در سطح قابل قبولي قرار دارد و نشان ميدهد بازار هنوز از نقدشوندگي مناسبي برخوردار است.از سوي ديگر ارزش سفارشهاي فروش با ۸ هزار و ۴۸۲ ميليارد تومان همچنان فاصله قابل توجهي با ارزش سفارشهاي خريد در سطح ۳ هزار و ۵۵۰ ميليارد تومان دارد؛ هرچند اين فاصله نسبت به روزهاي قبل كمتر شده است.
كارشناسان معتقدند كاهش اختلاف ميان عرضه و تقاضا معمولا نخستين نشانه پايان موجهاي هيجاني فروش محسوب ميشود، اما براي تغيير روند بازار هنوز به محركهاي قويتري نياز است.
فعالان بازار سرمايه معتقدند در شرايط فعلي تحليل بنيادي شركتها تا حد زيادي تحت تاثير اخبار سياسي قرار گرفته است.در هفتههاي گذشته هر خبر مرتبط با تحولات منطقه، واكنش فوري بازار را به دنبال داشته و سرمايهگذاران بيش از آنكه صورتهاي مالي يا گزارشهاي عملكرد شركتها را ملاك تصميمگيري قرار دهند، اخبار مربوط به تنشهاي نظامي را دنبال ميكنند.اين موضوع باعث شده ضريب ريسك سرمايهگذاري در بورس افزايش يابد و بسياري از معاملهگران كوتاهمدت ترجيح دهند نقد بمانند.از سوي ديگر صنايع صادراتمحور نيز با نگرانيهايي درباره روند صادرات، هزينههاي حملونقل، بيمه و نقلوانتقال پول مواجه شدهاند؛ موضوعي كه ميتواند در صورت تداوم تنشها بر سودآوري برخي شركتها اثرگذار باشد.
همزمان با افزايش تنشهاي منطقهاي، بازارهاي مالي جهان نيز روزهاي پرنوساني را سپري ميكنند.معاملات آتي والاستريت در آغاز روز سهشنبه نوسانات متفاوتي را تجربه كرد. شاخص آتي داوجونز حدود ۰.۲ درصد كاهش يافت، در حالي كه شاخص آتي نزدك ۱۰۰ با رشد ۰.۴ درصدي همراه شد و معاملات آتي S&P۵۰۰ تقريبا بدون تغيير باقي ماند. سرمايهگذاران جهاني علاوه بر نگرانيهاي ژئوپليتيكي، چشمانتظار انتشار گزارشهاي درآمدي شركتهاي بزرگ و همچنين آمار تورم امريكا بودند؛ دو متغيري كه ميتوانند مسير سياستهاي پولي فدرال رزرو را مشخص كنند.
يكي از مهمترين پيامدهاي تشديد تنشها، جهش كمسابقه قيمت نفت بود.پس از اعلام مواضع جديد دونالد ترامپ درباره تشديد محدوديتهاي مرتبط با كشتيراني ايران در تنگه هرمز، بازار نفت واكنش شديدي نشان داد و قيمت نفت برنت بيش از ۹ درصد افزايش يافت؛ رشدي كه بزرگترين جهش روزانه اين شاخص از سال ۲۰۲۰ محسوب ميشود.افزايش قيمت نفت اگرچه براي كشورهاي صادركننده نفت در ظاهر خبر مثبتي تلقي ميشود، اما از نگاه اقتصاد جهاني پيامدهاي متفاوتي دارد.افزايش بهاي انرژي معمولا به رشد تورم منجر ميشود و همين مساله ميتواند بانكهاي مركزي را وادار كند سياستهاي انقباضي خود را براي مدت طولانيتري حفظ كنند؛ موضوعي كه در نهايت فشار بيشتري بر بازارهاي سهام وارد خواهد كرد.
برخلاف فضاي منفي والاستريت، بازارهاي آسيايي عملكرد نسبتا مطلوبي داشتند.شاخص نيكي ژاپن و كاسپي كره جنوبي هر دو حدود ۰.۷ درصد رشد كردند و بازار سهام چين نيز با افزايش بيش از دو درصدي معاملات خود را به پايان رساند.در مقابل، بورسهاي اروپايي تحت تاثير نگراني از افزايش قيمت انرژي و بازگشت تورم با افت مواجه شدند و شاخص پاناروپايي Stoxx۶۰۰ حدود ۰.۶ درصد كاهش يافت.بازده اوراق قرضه دولتي در بسياري از كشورهاي جهان نيز افزايش پيدا كرد؛ موضوعي كه نشان ميدهد سرمايهگذاران همچنان نسبت به آينده اقتصاد جهاني محتاط هستند.بازارهاي جهاني علاوه بر تحولات سياسي، به فصل انتشار گزارشهاي مالي شركتهاي بزرگ نيز چشم دوختهاند.بانكهايي مانند جيپي مورگان، گلدمن ساكس و بانك امريكا از جمله نخستين شركتهايي هستند كه عملكرد سهماهه خود را منتشر ميكنند.بر اساس برآورد موسسه FactSet، انتظار ميرود سود شركتهاي حاضر در شاخص S&P۵۰۰ در سهماهه دوم سال نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۲۳.۶ درصد افزايش يابد.كارشناسان عقيده دارند كه اگر اين گزارشها مطابق انتظار منتشر شوند، بخشي از نگرانيهاي سرمايهگذاران نسبت به آينده بازار امريكا كاهش خواهد يافت.
بازار سهام عربستان نيز از فضاي پرريسك منطقه بيتاثير نماند.شاخص اصلي تداول با افت ۰.۱۶ درصدي به معاملات خود پايان داد و شاخص MT۳۰ نيز ۰.۲۶ درصد كاهش يافت.
با اين حال ارزش معاملات در سطح قابل قبولي باقي ماند و برخي شركتهاي فعال در حوزه بيمه، كشاورزي و صنايع غذايي رشد قابل توجهي را تجربه كردند.
در بخش اخبار شركتي نيز بانك رياض از برنامه انتشار صكوك سرمايه درجه يك خبر داد و شركت CATRION قرارداد جديدي براي ارايه خدمات پذيرايي به هواپيمايي عربستان امضا كرد؛ قراردادهايي كه نشان ميدهد فعاليتهاي اقتصادي در بزرگترين اقتصاد عربي منطقه همچنان ادامه دارد.
آنچه از معاملات روز سهشنبه ميتوان برداشت كرد، اين است كه بورس تهران هنوز از سايه سنگين ريسكهاي سياسي خارج نشده، اما نشانههايي از كاهش هيجان فروش در آن مشاهده ميشود. جبران بخش قابل توجهي از افت شاخص در ساعات پاياني معاملات، افزايش تعداد صفهاي خريد، كاهش فاصله عرضه و تقاضا و متعادلتر شدن وضعيت نمادها، همگي بيانگر آن است كه بازار در حال يافتن كفهاي قيمتي جديد است.
با اين حال تا زماني كه ابهامات سياسي و امنيتي برطرف نشود، انتظار بازگشت يك روند صعودي پايدار چندان واقعبينانه نخواهد بود. سرمايهگذاران همچنان اخبار منطقه، تصميمات سياستگذاران و تحولات بازارهاي جهاني را با حساسيت دنبال ميكنند و هر تحول جديد ميتواند مسير معاملات را تغيير دهد.
در چنين شرايطي، تحليلگران توصيه ميكنند سرمايهگذاران از تصميمهاي هيجاني پرهيز كرده و بيش از گذشته به مديريت ريسك، تنوعبخشي به پرتفوي و بررسي دقيق متغيرهاي بنيادي شركتها توجه كنند. تجربه بازارهاي مالي نشان داده است كه بحرانهاي سياسي هرچند ميتوانند در كوتاهمدت شوكهاي شديدي ايجاد كنند، اما در بلندمدت اين متغيرهاي اقتصادي، سودآوري شركتها و چشمانداز اقتصاد هستند كه مسير اصلي بازار سرمايه را تعيين خواهند كرد.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
