بورس در اسارت جنگ
آنچه از معاملات روز سه‌شنبه مي‌توان برداشت كرد، اين است كه بورس تهران هنوز از سايه سنگين ريسك‌هاي سياسي خارج نشده است.
آنچه از معاملات روز سه‌شنبه مي‌توان برداشت كرد، اين است كه بورس تهران هنوز از سايه سنگين ريسك‌هاي سياسي خارج نشده است.
به گزارش رصد روز، افزایش شعله جنگ در جنوب کشور، باز هم فضای اقتصاد و بازارهای مالی کشور را تحت تاثیر قرار داده است. در شرایطی که ریسک‌های ژئوپلیتیکی به مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر تصمیمات سرمایه‌گذاران تبدیل شده، بازار طی روزهای اخیر شرایط سخت و پرالتهابی را تجربه می‌کند. هرچند شاخص‌های بازار سهام در روز سه شنبه اصلاحی شدند و خروج نقدینگی از بورس ادامه داشت، اما بررسی رفتار معامله‌گران نشان می‌دهد که از هیجان فروش در بازار کاسته شده و بازار با سرعت بسیار کم در حال بازگشت به مسیر تعادل است.
بازار سرمایه در هفته‌های اخیر بیش از هر عامل دیگری تحت تاثیر تحولات سیاسی و امنیتی قرار گرفته است. تجربه نیز نشان داده هر زمان ریسک‌های غیراقتصادی بر اقتصاد کشور سایه می‌اندازند، نخستین واکنش از سوی سرمایه‌گذاران، افزایش احتیاط، کاهش تمایل به پذیرش ریسک و حرکت به سمت نقدشوندگی بیشتر است. همین مساله باعث شده است که ارزش معاملات، جریان ورود و خروج پول و حتی رفتار بازیگران حقوقی و حقیقی، بیش از آنکه تابع متغیرهای بنیادی شرکت‌ها باشد، به اخبار سیاسی وابسته شود.
شاخص کل در ساعات ابتدایی معاملات تحت تاثیر افزایش عرضه‌ها تا محدوده چهار میلیون و ۸۹۰ هزار واحد عقب نشست؛ سطحی که نگرانی‌ها نسبت به ادامه روند نزولی بازار را افزایش داد.با این حال در نیمه دوم معاملات شرایط تا حدودی تغییر کرد. افزایش تقاضا در برخی نمادهای بزرگ و ورود خریداران به سهم‌هایی که طی روزهای گذشته اصلاح قابل توجهی را تجربه کرده بودند، باعث شد بخشی از افت شاخص جبران شود.
در نهایت شاخص کل بورس با کاهش ۴۲ هزار و ۷۸ واحدی، معادل ۰.۸۵ درصد، در ارتفاع چهار میلیون و ۹۲۴ هزار واحد متوقف شد. در مقابل، شاخص هم‌وزن تنها ۳ هزار و ۱۶۱ واحد معادل ۰.۲۴ درصد افت کرد و به سطح یک میلیون و ۳۲۳ هزار واحد رسید.
کاهش کمتر شاخص هم‌وزن نشان می‌دهد برخلاف روزهای ابتدایی بحران که تقریبا تمامی نمادها با فشار فروش سنگین مواجه بودند، اکنون بخشی از نمادهای کوچک و متوسط بازار توانسته‌اند وضعیت بهتری نسبت به بزرگان بازار تجربه کنند.این اتفاق معمولا زمانی رخ می‌دهد که فشار فروش در نمادهای شاخص‌ساز بیشتر از سایر شرکت‌ها باشد و سرمایه‌گذاران برای کاهش ریسک ترجیح دهند به سمت سهم‌هایی حرکت کنند که کمتر تحت تاثیر جریان‌های سنگین نقدینگی قرار دارند.
یکی از مهم‌ترین نکات معاملات روز سه‌شنبه، کاهش فاصله عرضه و تقاضا بود؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از تخلیه تدریجی هیجان فروش باشد.
در پایان معاملات، تعداد صف‌های خرید به ۲۳۲ نماد رسید، در حالی که ۲۰۵ نماد در صف فروش قرار داشتند. همچنین ۳۸۸ نماد در محدوده مثبت و ۴۰۹ نماد در محدوده منفی معاملات خود را به پایان رساندند.اگرچه همچنان تعداد نمادهای منفی اندکی بیشتر از نمادهای مثبت بود، اما مقایسه این آمار با روزهای گذشته نشان می‌دهد بازار از شرایط بحرانی فاصله گرفته و تا حدی به سمت تعادل حرکت کرده است.
در واقع دیگر خبری از صف‌های فروش گسترده در اکثر نمادها نیست و خریداران نیز در قیمت‌های پایین‌تر حاضر به ورود شده‌اند؛ اتفاقی که معمولا پس از تخلیه بخش مهمی از هیجان اولیه رخ می‌دهد.
با وجود متعادل‌تر شدن معاملات، سرمایه‌گذاران حقیقی همچنان نسبت به آینده بازار خوشبین نیستند. آمارها نشان می‌دهد طی معاملات روز سه‌شنبه بیش از ۳ هزار و ۲۷۶ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد؛ رقمی که بیانگر ادامه احتیاط سهامداران خرد است. همزمان صندوق‌های درآمد ثابت نیز با خروج ۵۷۲ میلیارد تومان نقدینگی روبه‌رو شدند؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران حتی ترجیح داده‌اند دارایی خود را به صورت نقد نگهداری کنند تا در انتظار مشخص شدن وضعیت تحولات سیاسی و نظامی بمانند.
در مقابل، ارزش معاملات خرد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی به ۲۶ هزار و ۳۷۵ میلیارد تومان رسید که نسبت به روزهای اخیر همچنان در سطح قابل قبولی قرار دارد و نشان می‌دهد بازار هنوز از نقدشوندگی مناسبی برخوردار است.از سوی دیگر ارزش سفارش‌های فروش با ۸ هزار و ۴۸۲ میلیارد تومان همچنان فاصله قابل توجهی با ارزش سفارش‌های خرید در سطح ۳ هزار و ۵۵۰ میلیارد تومان دارد؛ هرچند این فاصله نسبت به روزهای قبل کمتر شده است.
کارشناسان معتقدند کاهش اختلاف میان عرضه و تقاضا معمولا نخستین نشانه پایان موج‌های هیجانی فروش محسوب می‌شود، اما برای تغییر روند بازار هنوز به محرک‌های قوی‌تری نیاز است.
فعالان بازار سرمایه معتقدند در شرایط فعلی تحلیل بنیادی شرکت‌ها تا حد زیادی تحت تاثیر اخبار سیاسی قرار گرفته است.در هفته‌های گذشته هر خبر مرتبط با تحولات منطقه، واکنش فوری بازار را به دنبال داشته و سرمایه‌گذاران بیش از آنکه صورت‌های مالی یا گزارش‌های عملکرد شرکت‌ها را ملاک تصمیم‌گیری قرار دهند، اخبار مربوط به تنش‌های نظامی را دنبال می‌کنند.این موضوع باعث شده ضریب ریسک سرمایه‌گذاری در بورس افزایش یابد و بسیاری از معامله‌گران کوتاه‌مدت ترجیح دهند نقد بمانند.از سوی دیگر صنایع صادرات‌محور نیز با نگرانی‌هایی درباره روند صادرات، هزینه‌های حمل‌ونقل، بیمه و نقل‌وانتقال پول مواجه شده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند در صورت تداوم تنش‌ها بر سودآوری برخی شرکت‌ها اثرگذار باشد.
همزمان با افزایش تنش‌های منطقه‌ای، بازارهای مالی جهان نیز روزهای پرنوسانی را سپری می‌کنند.معاملات آتی وال‌استریت در آغاز روز سه‌شنبه نوسانات متفاوتی را تجربه کرد. شاخص آتی داوجونز حدود ۰.۲ درصد کاهش یافت، در حالی که شاخص آتی نزدک ۱۰۰ با رشد ۰.۴ درصدی همراه شد و معاملات آتی S&P۵۰۰ تقریبا بدون تغییر باقی ماند. سرمایه‌گذاران جهانی علاوه بر نگرانی‌های ژئوپلیتیکی، چشم‌انتظار انتشار گزارش‌های درآمدی شرکت‌های بزرگ و همچنین آمار تورم امریکا بودند؛ دو متغیری که می‌توانند مسیر سیاست‌های پولی فدرال رزرو را مشخص کنند.
یکی از مهم‌ترین پیامدهای تشدید تنش‌ها، جهش کم‌سابقه قیمت نفت بود.پس از اعلام مواضع جدید دونالد ترامپ درباره تشدید محدودیت‌های مرتبط با کشتیرانی ایران در تنگه هرمز، بازار نفت واکنش شدیدی نشان داد و قیمت نفت برنت بیش از ۹ درصد افزایش یافت؛ رشدی که بزرگ‌ترین جهش روزانه این شاخص از سال ۲۰۲۰ محسوب می‌شود.افزایش قیمت نفت اگرچه برای کشورهای صادرکننده نفت در ظاهر خبر مثبتی تلقی می‌شود، اما از نگاه اقتصاد جهانی پیامدهای متفاوتی دارد.افزایش بهای انرژی معمولا به رشد تورم منجر می‌شود و همین مساله می‌تواند بانک‌های مرکزی را وادار کند سیاست‌های انقباضی خود را برای مدت طولانی‌تری حفظ کنند؛ موضوعی که در نهایت فشار بیشتری بر بازارهای سهام وارد خواهد کرد.
برخلاف فضای منفی وال‌استریت، بازارهای آسیایی عملکرد نسبتا مطلوبی داشتند.شاخص نیکی ژاپن و کاسپی کره جنوبی هر دو حدود ۰.۷ درصد رشد کردند و بازار سهام چین نیز با افزایش بیش از دو درصدی معاملات خود را به پایان رساند.در مقابل، بورس‌های اروپایی تحت تاثیر نگرانی از افزایش قیمت انرژی و بازگشت تورم با افت مواجه شدند و شاخص پان‌اروپایی Stoxx۶۰۰ حدود ۰.۶ درصد کاهش یافت.بازده اوراق قرضه دولتی در بسیاری از کشورهای جهان نیز افزایش پیدا کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران همچنان نسبت به آینده اقتصاد جهانی محتاط هستند.بازارهای جهانی علاوه بر تحولات سیاسی، به فصل انتشار گزارش‌های مالی شرکت‌های بزرگ نیز چشم دوخته‌اند.بانک‌هایی مانند جی‌پی مورگان، گلدمن ساکس و بانک امریکا از جمله نخستین شرکت‌هایی هستند که عملکرد سه‌ماهه خود را منتشر می‌کنند.بر اساس برآورد موسسه FactSet، انتظار می‌رود سود شرکت‌های حاضر در شاخص S&P۵۰۰ در سه‌ماهه دوم سال نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۲۳.۶ درصد افزایش یابد.کارشناسان عقیده دارند که اگر این گزارش‌ها مطابق انتظار منتشر شوند، بخشی از نگرانی‌های سرمایه‌گذاران نسبت به آینده بازار امریکا کاهش خواهد یافت.
بازار سهام عربستان نیز از فضای پرریسک منطقه بی‌تاثیر نماند.شاخص اصلی تداول با افت ۰.۱۶ درصدی به معاملات خود پایان داد و شاخص MT۳۰ نیز ۰.۲۶ درصد کاهش یافت.
با این حال ارزش معاملات در سطح قابل قبولی باقی ماند و برخی شرکت‌های فعال در حوزه بیمه، کشاورزی و صنایع غذایی رشد قابل توجهی را تجربه کردند.
در بخش اخبار شرکتی نیز بانک ریاض از برنامه انتشار صکوک سرمایه درجه یک خبر داد و شرکت CATRION قرارداد جدیدی برای ارایه خدمات پذیرایی به هواپیمایی عربستان امضا کرد؛ قراردادهایی که نشان می‌دهد فعالیت‌های اقتصادی در بزرگ‌ترین اقتصاد عربی منطقه همچنان ادامه دارد.
آنچه از معاملات روز سه‌شنبه می‌توان برداشت کرد، این است که بورس تهران هنوز از سایه سنگین ریسک‌های سیاسی خارج نشده، اما نشانه‌هایی از کاهش هیجان فروش در آن مشاهده می‌شود. جبران بخش قابل توجهی از افت شاخص در ساعات پایانی معاملات، افزایش تعداد صف‌های خرید، کاهش فاصله عرضه و تقاضا و متعادل‌تر شدن وضعیت نمادها، همگی بیانگر آن است که بازار در حال یافتن کف‌های قیمتی جدید است.
با این حال تا زمانی که ابهامات سیاسی و امنیتی برطرف نشود، انتظار بازگشت یک روند صعودی پایدار چندان واقع‌بینانه نخواهد بود. سرمایه‌گذاران همچنان اخبار منطقه، تصمیمات سیاستگذاران و تحولات بازارهای جهانی را با حساسیت دنبال می‌کنند و هر تحول جدید می‌تواند مسیر معاملات را تغییر دهد.
در چنین شرایطی، تحلیلگران توصیه می‌کنند سرمایه‌گذاران از تصمیم‌های هیجانی پرهیز کرده و بیش از گذشته به مدیریت ریسک، تنوع‌بخشی به پرتفوی و بررسی دقیق متغیرهای بنیادی شرکت‌ها توجه کنند. تجربه بازارهای مالی نشان داده است که بحران‌های سیاسی هرچند می‌توانند در کوتاه‌مدت شوک‌های شدیدی ایجاد کنند، اما در بلندمدت این متغیرهای اقتصادی، سودآوری شرکت‌ها و چشم‌انداز اقتصاد هستند که مسیر اصلی بازار سرمایه را تعیین خواهند کرد.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید
