به گزارش رصد روز، در اولين روزكاري هفته شاخص كل بورس تهران سرخپوش شد و روند اصلاحي داشت؛ دلايل مختلفي براي سرخ پوشي بازار وجود دارد.
شروع اين هفته براي فعالان بازار سرمايه نه با اميد بازگشت به روند صعودي، بلكه با شوك فروشهاي پرقدرت همراه بود. در اولين روزكاري هفته، تالار شيشهاي يكي از ضعيفترين روزهاي خود را ثبت كرد و در اين روز خرسها با اقتدار كامل ميدان را دست گرفتند و تا مرز عقبنشيني سنگين همراهي كردند.
يكي از مهمترين دلايل ريزش بازار را ميتوان اظهارات ترامپ دانست. طي روزهاي اخير اظهارات ترامپ روند تمامي بازارهاي مالي را برهم زد و بازارها دچار شوك شدند. وي اعلام كرد كه به اعتقاد او يادداشت تفاهم با ايران پايان يافته و ديگر تمايلي به ادامه تعامل با ايرانيها ندارد. پس از انتشار اين اظهارات، فشار فروش به سرعت افزايش يافت و فضاي بازار كاملا تغيير كرد. بورس كه هفته گذشته چند روز اصلاح كرده بود، دوباره نشانههايي از ادامه مسير صعودي نشان داده بود، اما اظهارات ترامپ، ترمز ادامه رشد بورس را كشيد.
برخي تحليلگران عقيده دارند اثر اظهارات اخير دونالد ترامپ بر بورس تهران بيشتر ماهيت رواني و كوتاهمدت دارد و نميتوان آن را به عنوان عامل تعيينكننده روند ميانمدت بازار تلقي كرد. به گفته اين گروه از كارشناسان، واكنش منفي بازار سهام به اين اظهارات، در ساير بازارهاي موازي نيز مشاهده شد؛ اما نشانهها حاكي از آن است كه اين شوك خبري نتوانسته مسير كلي بازارها را بهطور كامل تغيير دهد و بيشتر به شكل يك ضربه لحظهاي عمل كرده است. از نگاه آنها، بازار پس از چنين خبرهايي معمولا وارد فاز «هضم اطلاعات» ميشود؛ مرحلهاي كه در آن معاملهگران تلاش ميكنند فاصله ميان هيجان اوليه و واقعيتهاي اقتصادي را پر كنند.
با اين حال، فعالان بازار تاكيد ميكنند كه قضاوت درباره موقتي يا ماندگار بودن اين اثر، به دو عامل كليدي وابسته است: نخست، روند خبرها در ساعات و روزهاي آينده و دوم، نحوه رفتار بازيگران بزرگ بازار. در چنين فضايي، نگاهها به سمت ميزان حمايت حقوقيها و كيفيت ورود نقدينگي ميچرخد؛ اينكه آيا بازار با يك حمايت مشخص و قابل اتكا روبهرو ميشود يا فشار فروش در نبود تقاضاي موثر ادامه پيدا ميكند.
در حال حاضر، بورس در نقطهاي قرار دارد كه هر سيگنال تازه چه سياسي و چه اقتصادي ميتواند نقش جهتدهنده ايفا كند. بنابراين معاملهگران بيش از هر چيز منتظر روشن شدن دو پرسش هستند، آيا جريان اخبار وارد فاز تنشزدايي ميشود يا ابهام تشديد خواهد شد؟ و آيا بازار شاهد حمايت دوباره و معنادار خواهد بود يا نه؟
معاملات روز شنبه با سرخپوشي همه گير آغاز شد و تا دقايق پاياني، كمتر نمادي توانست در برابر فشار عرضه مقاومت كند. شاخص كل بورس تهران با ريزشي معادل ۱.۹۷ درصد، در نهايت روي عدد ۵ ميليون و ۱۸۲ هزار واحد ايستاد. اين سقوط ۱۰۴ هزار و ۲۳۵ واحدي، به تنهايي گوياي عمقِ نااميدي در ميان معاملهگران است.
افت ۱۸ هزار و ۴۰۳ واحدي معادل ۱.۳۳ درصد شاخص كل هم وزن، نشان ميدهد كه فشار فروش تنها به نمادهاي شاخصساز و بزرگ محدود نبوده، بلكه اين موج خروج نقدينگي، بدنه اصلي بازار و نمادهاي كوچك و متوسط را نيز گرفتار كرده است. وقتي شاخص كل و شاخص هم وزن با شيبي نسبتا تند نزولي ميشوند، بازار در قفل فروش گرفتار ميشود.
از همان دقايق نخست آغاز به كار بازار، كفه ترازوي عرضه به وضوح سنگينتر از تقاضا بود. اين وضعيت در طول زمان معاملات، بدون تغييرِ قابلتوجهي ادامه پيدا كرد قدرت فروشندگان به حدي بود كه هيچ مجالي براي عرضاندام خريداران باقي نگذاشت.
تنها در ۳۰ دقيقه پاياني، كورسوي اميدي پديدار شد؛ جايي كه فشار فروش به شكلي جزيي فروكش كرد و برخي نمادها توانستند بخشي از ريزشهاي روزانه خود را بازيابي كنند. با اين حال بهبود بازار در لحظات آخرشاهد رشد معاملات بوديم. شاخص كل تنها موفق شد ۵ هزار واحد از ريزش ۱۰۰ هزار واحدي خود را جبران كند؛ عددي كه در معادلات بازار، بيشتر به يك نوسانِ گذرا شبيه بود تا يك بازگشت روند.
در پايان اين روزِ سرخ، تنها ۲۲۸ نماد توانستند در محدوده مثبت باقي بمانند، در حالي كه ۵۶۹ نماد با افت قيمت به كار خود پايان دادند. اين نسبت، به وضوح نشاندهنده غالب بودنِ جريانِ فروش است.
وضعيت صفهاي فروش نيز گوياي وضعيت اضطراري برخي سهمها بود؛ ۳۴۸ نماد در پايان معاملات در صف فروش قفل شدند، در حالي كه تنها ۱۳۸ نماد اقبالي براي ماندن در صف خريد داشتند. همچنين بررسي ارزش سفارشها نشاندهنده يك عدم توازن معنادار است. در حالي كه ارزش سفارشهاي خريد در سطح ۳ هزار و ۷۴۴ ميليارد تومان باقي ماند، ارزش سفارشهاي فروش به رقم ۶ هزار و ۲۵۲ ميليارد تومان رسيد؛ شكافي كه نشان ميدهد خريداران حتي در قيمتهاي پايينتر نيز تمايلي به ورود به بازار ندارند.
شايد مهمترين سيگنال نگرانكننده اين روز، نه ريزش شاخص، بلكه ارزش معاملات باشد. ارزش معاملات خرد سهام، حق تقدم و صندوقهاي سهامي به رقم ۲۶ هزار و ۸۸۹ ميليارد تومان رسيد. اين رقم در مقايسه با ارزش معاملات بيش از ۵۰ هزار ميليارد توماني در چهارشنبه گذشته، نشاندهنده سقوطِ ۵۰ درصدي حجم دادوستدهاست. وقتي ارزش معاملات به اين سرعت نصف ميشود، به معناي آن است كه بازار نه تنها با فروش فعالان، بلكه با خروج خريداران نيز مواجه است؛ يعني نقدينگي به جاي معامله، در حال خروج از چرخه بورس است. برهمين اساس خروج ۵ هزار و ۱۸۰ ميليارد تومان پول حقيقي از گردونه سهام، زنگ خطري جدي براي متوليان بازار است. بخشي از اين نقدينگي را ميتوان در صندوقهاي درآمد ثابت جستوجو كرد، جايي كه ورود ۳۳۴ ميليارد تومان نقدينگي، مويد حركتِ ترسو و محتاطانه سرمايهگذاران به سمت داراييهاي كمريسك و پارك نقدينگي است.
ريزش روز شنبه را نميتوان صرفا يك اصلاح ساده دانست. نتيجه اعداد و ارقام، از وجود يك احتياط و ترس سيستماتيك در لايههاي مختلف بازار حكايت دارد. تداومِ خروج پول حقيقي در كنار افت چشمگير ارزش معاملات، نشان ميدهد كه اعتماد، شكنندهتر از آن است كه بتوان با بخشنامههاي دستوري احيايش كرد.
معاملهگران، اين روزها بيش از هر زمان ديگري نسبت به ريسكهاي بيروني، قيمتهاي جهاني و سياستهاي پولي حساس شدهاند. بازار در وضعيت انتظارِ خبر مثبت يا تغيير بنيادي است و تا زماني كه اين دو اتفاق نيفتد، فشار فروش به عنوان مكانيزم دفاعي سرمايهگذاران در برابر ابهام ادامه خواهد داشت.
در هفته چشم فعالان بازار سرمايه به رفتار حقوقيها و حتي حمايتهاي احتمالي دوخته شده است. در اصل برخي سرمايهگذاران با نگاه به روند بازار معاملات خود را انجام خواهد دادند و بازار ومعاملات معمول خود را نخواهد داشت. برخي كارشناسان عقيده دارند كه معاملات روز شنبه دريچهاي براي استراحت بازار بوده و به بيان ديگر با توجه به روند سياسي بازار، تمامي هيجانات بازار تخليه شده است.
برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید