نقشه بورس تا کی سبز می‌ماند؟

بورس تهران هفته گذشته را با ترکیبی از سه محرک مهم به پایان رساند: رشد شاخص‌ها، افزایش ارزش معاملات و ورود پول حقیقی.

به گزارش رصد روز، شاخص کل بورس تهران در پایان هفته گذشته با ثبت رشد ۵/۶‌درصدی و افزایش ۳۳۲‌هزار و ۸۰۳‌واحدی، به ارتفاع ۵‌میلیون و ۴۰۷‌هزار و ۹۰۱‌واحد رسید و رکورد تازه‌ای را به ثبت رساند؛ همزمان شاخص هم‌وزن نیز با رشد ۱/۷‌درصدی، قدرت گرفتن تقاضا در بخش گسترده‌تری از بازار را نشان داد.

جهش هفتگی شاخص‌ها

معاملات هفته گذشته بورس تهران در شرایطی آغاز شد که شاخص کل در سطح ۵‌میلیون و ۷۵‌هزار و ۹۸‌واحد قرار داشت. نماگر اصلی بازار در ادامه هفته با عبور از نوسانات مختلف و یک روز تعطیل میان هفته، درنهایت توانست ۳۳۲‌هزار و ۸۰۳‌واحد افزایش ارتفاع دهد و با رشد ۵/۶‌درصدی، معاملات هفته را در سطح ۵‌میلیون و ۴۰۷‌هزار و ۹۰۱‌واحد به پایان برساند.

این رشد شاخص کل را به رکوردی تازه رساند و بازار سهام را در شرایطی به استقبال هفته سوم مرداد فرستاد که فضای عمومی معاملات نسبت به ابتدای هفته تغییر محسوسی کرده بود.

در همین مسیر شاخص هم‌وزن نیز عملکردی حتی بهتر از شاخص کل ثبت کرد. این نماگر که وضعیت شرکت‌های کوچک و متوسط بازار را بهتر منعکس می‌کند، طی هفته ۱۰۱‌هزار و ۷۵۳‌واحد رشد کرد و به یک‌میلیون و ۵۳۴‌هزار و ۵۶۱‌واحد رسید. به این ترتیب شاخص هم‌وزن افزایش ۱/۷‌درصدی را تجربه کرد.

برآیند حرکت دو شاخص اصلی نشان می‌دهد که رشد هفته گذشته صرفا به چند نماد بزرگ و شاخص‌ساز محدود نبوده و بخش قابل‌توجهی از بدنه بازار نیز در این روند صعودی مشارکت داشته است. هم‌جهتی شاخص کل و هم‌وزن، بار دیگر نقشه بازار سرمایه را سبز کرد و نشانه‌ای از گسترده‌تر شدن تقاضا در معاملات بود.

محرک سیاسی رشد

اوج‌گیری بازار در آخرین روز معاملاتی هفته و پس از یک روز تعطیل میان هفته، بیش از هرچیز تحت‌تاثیر تغییر فضای سیاسی و افزایش امیدواری‌ها نسبت به مذاکرات ایران و آمریکا قرار گرفت.

انتشار خبر بازگشت دو کشور به میز مذاکره برای دستیابی به توافق، انتظارات بازار را تحت‌‌تاثیر قرار داد به‌ویژه آنکه احتمال دستیابی طرفین به یک چارچوب کلی برای ترک مخاصمه مطرح شد. چنین اخباری در شرایط فعلی برای بازار سهام اهمیت بالایی دارد زیرا کاهش ریسک سیاسی می‌تواند یکی از مهم‌ترین موانع ورود سرمایه به بازار را کاهش دهد.

در کنار متغیرهای سیاسی، برگزاری مجامع تعداد زیادی از شرکت‌های بورسی نیز تصویری نسبتا مثبت از وضعیت عملیاتی ناشران ارائه کرد. عملکرد قابل قبول و حتی امیدوارکننده بخشی از شرکت‌ها آن‌هم پس از عبور بازار از بحران دوجنگ در سال گذشته و ماه‌های اخیر، توانست نگاه سرمایه‌گذاران را تا حدی به ظرفیت‌های بنیادی بازار معطوف کند.

رنگ پول تازه در بازار

رشد شاخص‌ها در هفته گذشته با افزایش قابل توجه ارزش معاملات همراه شد. طی چهار روز معاملاتی، میانگین ارزش معاملات خرد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی به ۲۲‌هزار و ۳۱۰‌میلیارد‌تومان رسید؛ سطحی که از منظر نقدشوندگی و تحرک سرمایه در بازار، رقم قابل اعتنایی محسوب می‌شود.

نکته مهم‌تر، تداوم ارزش معاملات خرد در سطوح بالاتر از ۲۰‌هزار‌میلیارد‌تومان طی هفته‌های گذشته است. استمرار این وضعیت نشان می‌دهد افزایش فعالیت معامله‌گران صرفا یک اتفاق مقطعی نبوده و بازار همچنان از جریان معاملاتی نسبتا پرقدرتی برخوردار است.

در همین حال خالص ورود پول حقیقی به سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی در هفته گذشته به ۱۳‌هزار و ۶۱۵‌میلیارد‌تومان رسید. ترکیب ورود پول حقیقی و افزایش ارزش معاملات، اهمیت بیشتری از رشد صرف شاخص‌ها دارد زیرا نشان می‌دهد بخشی از رشد بازار با ورود نقدینگی جدید همراه شده است.

سایه طلا بر بورس

با وجود این نشانه‌های مثبت، بازار سهام همچنان با یک رقیب جدی برای جذب نقدینگی مواجه است: بازار طلای فیزیکی. افزایش ارزش اونس جهانی طلا در شرایطی که تنش‌های خاورمیانه کاهش یافته، بار دیگر جذابیت طلا و سکه را در بازار ایران افزایش داده است. از سوی دیگر دلار در بازار آزاد تهران روندی کاهشی دارد و به کف کریدور ۱۸۰‌هزار تومان رسیده است اما این افت نتوانسته نقش تعیین‌کننده‌ای برای بازار طلا و سکه داشته باشد و در مقطع فعلی، اونس جهانی طلا نقش پررنگ‌تری در تعیین مسیر این بازار پیدا کرده است.

در چنین شرایطی صندوق‌های طلای بازار سرمایه نیز می‌توانند بار دیگر مورد توجه معامله‌گران قرار بگیرند؛ موضوعی که ممکن است بخشی از نقدینگی تازه‌وارد به بازار سرمایه را از سهام شرکت‌ها به سمت دارایی‌های مبتنی بر طلا هدایت کند.

آزمون نقدینگی و اعتماد

رشد ۵/۶‌درصدی شاخص کل و افزایش ۱/۷‌درصدی شاخص هم‌وزن در یک هفته، از منظر تکنیکی و روانی اهمیت زیادی دارد اما ارزش واقعی این صعود زمانی مشخص می‌شود که بتواند در هفته‌های بعد نیز با ارزش معاملات بالا و ورود پول حقیقی تداوم پیدا کند. درواقع رکوردشکنی شاخص به‌تنهایی برای ارزیابی کیفیت روند صعودی کافی نیست و باید دید چه میزان از این رشد ناشی از تغییر پایدار انتظارات سرمایه‌گذاران است.

یکی از مهم‌ترین نکات مثبت هفته گذشته، عملکرد شاخص هم‌وزن بود. زمانی که شاخص شرکت‌های کوچک و متوسط با سرعت بیشتری از شاخص کل رشد می‌کند، می‌توان نتیجه گرفت که جریان تقاضا در بازار گسترده‌تر شده است. این موضوع از منظر ساختار بازار اهمیت دارد زیرا صعودی که تنها به‌واسطه چند شرکت بزرگ شکل بگیرد، معمولا شکننده‌تر از روندی است که مشارکت طیف وسیعی از نمادها را به همراه داشته باشد. در طرف دیگر، ورود ۱۳‌هزار و ۶۱۵‌میلیارد‌تومان پول حقیقی، یکی از مهم‌ترین سیگنال‌های هفته گذشته محسوب می‌شود. ورود سرمایه حقیقی به این معناست که بخشی از معامله‌گران نه‌تنها از بازار خارج نشده‌اند بلکه حاضر شده‌اند منابع جدیدی را وارد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی کنند. اگر این جریان در هفته سوم مرداد ادامه پیدا کند، می‌توان انتظار داشت قدرت تقاضا در بازار همچنان بالا باقی بماند.

با این حال بازار سهام در شرایطی قرار گرفته که متغیرهای سیاسی همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در رفتار سرمایه‌گذاران دارند. خبر بازگشت ایران و آمریکا به میز مذاکره، ریسک‌های سیاسی را تا حدی کاهش داده و همین موضوع می‌تواند زمینه‌ساز افزایش تمایل به دارایی‌های پرریسک‌تر شود اما همین عامل یک وجه دیگر نیز دارد؛ کاهش ریسک سیاسی می‌تواند به کاهش نرخ دلار منجر شود و افت نرخ ارز برای بخشی از شرکت‌های صادرات‌محور بازار سهام، از منظر انتظارات سودآوری، یک عامل محدودکننده محسوب می‌شود.

در مقابل، شرکت‌هایی که بیشتر از کاهش ریسک سیاسی، از افت هزینه‌های تولید، افزایش تقاضای داخلی یا بهبود شرایط اقتصادی منتفع می‌شوند، می‌توانند در این فضای جدید جذابیت بیشتری پیدا کنند. بنابراین ادامه رشد بورس احتمالا بیش از گذشته به انتخاب سهم وابسته خواهد شد و صرف ورود نقدینگی به بازار نمی‌تواند همه نمادها را به یک اندازه منتفع کند.

از سوی دیگر طلا رقیب مهم بازار سهام برای جذب نقدینگی باقی مانده است. در شرایطی که اونس جهانی در حال تقویت است حتی کاهش دلار نیز لزوما به معنای از بین رفتن جذابیت طلا نیست. به همین دلیل بخشی از سرمایه‌گذاران ممکن است به‌جای پذیرش ریسک سهام، دارایی‌های طلایی را انتخاب کنند به‌ویژه اگر تصور کنند رشد قیمت طلا می‌تواند بازدهی مناسبی با ریسک کمتر ایجاد کند.

در این میان صندوق‌های طلا نیز می‌توانند نقش واسطه‌ای مهمی ایفا کنند. این ابزارها امکان ورود سرمایه به بازار طلا را از مسیر بازار سرمایه فراهم می‌کنند و بنابراین رقابت میان سهام و طلا صرفا میان دو بازار مجزا نیست بلکه در داخل خود بازار سرمایه نیز جریان دارد.

در مجموع، بورس تهران هفته گذشته را با ترکیبی از سه محرک مهم به پایان رساند: رشد شاخص‌ها، افزایش ارزش معاملات و ورود پول حقیقی. این سه عامل در کنار کاهش نسبی ریسک سیاسی، تصویر مثبتی از وضعیت کوتاه‌مدت بازار ارائه می‌دهند. با این حال پایداری این روند به چند متغیر وابسته خواهد بود؛ مهم‌ترین آنها استمرار ورود پول، حفظ ارزش معاملات بالای ۲۰‌هزار‌میلیارد‌تومان، تحولات مذاکرات ایران و آمریکا، مسیر دلار و قدرت رقابت بازار طلاست. بنابراین رکورد جدید شاخص کل را می‌توان نشانه بازگشت قدرتمند تقاضا دانست اما هنوز برای نتیجه‌گیری درباره آغاز یک روند صعودی پایدار زود است. اگر ورود نقدینگی در کنار رشد گسترده نمادها ادامه پیدا کند، بازار می‌تواند به سمت تثبیت سطوح جدید حرکتی پیش برود در غیر این صورت، افزایش جذابیت طلا یا بازگشت ریسک‌های سیاسی می‌تواند بخشی از نقدینگی تازه‌وارد را از سهام دور کند.

برای عضویت در کانال رصد روز کلیک کنید

مطالب مرتبط