تزریق جان تازه به رگهای بورس
ورود ۸/۳همت پول حقیقی یکیاز مهمترین نشانههای بازگشت اعتماد معاملهگران بهبورس در معاملات روز گذشته بود.
همزمان با توقف روند صعودی دلار و انتشار اخبار مربوط بهاحتمال آغاز گفتوگوها و کاهش تنشهای نظامی فضای هیجانی بازار فروکش کرد و در نتیجه ۹۵درصد از نمادها در محدوده مثبت بهکار خود پایان دادند. ورود ۸/۳همت پول حقیقی یکیاز مهمترین نشانههای بازگشت اعتماد معاملهگران بهبورس در معاملات روز گذشته بود.
رشد همزمان شاخصهای کل و هموزن
بررسی آمار معاملات خرد بازارسهام در روز گذشته نشان میدهد شاخص کل بورس در این روز با افزایش ۷۴هزارو۴۶واحدی معادل ۵۴/۱درصد رشد کرد و در ارتفاع ۴میلیونو۸۸۷هزارو۵۵۱واحد قرار گرفت. درهمینحال شاخص هموزن نیز با رشد ۲۶هزارو۵۰۹واحدی معادل ۰۱/۲درصد افزایش یافت و بهسطح یکمیلیونو۳۴۶هزارو۷۲۲واحد رسید.
همزمانی رشد شاخصهای کل و هموزن از آن جهت اهمیت دارد که نشان میدهد روند صعودی روز گذشته تنها بهنمادهای بزرگ و شاخصساز محدود نبوده و بخش وسیعی از شرکتهای کوچک و متوسط بازار نیز با افزایش تقاضا مواجه شدند. اینموضوع یکی از نشانههای بهبود نسبی وضعیت کلی بازار در معاملات روز گذشته محسوب میشود.
کاهش ارزش معاملات خرد سهام
در جریان دادوستدهای روز گذشته ارزش معاملات خرد سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی به۱۱هزارو۵۸۹میلیاردتومان رسید که نسبتبه روزهای گذشته کاهش نشان میدهد.
حجم معاملات نیز با ثبت ۶/۱۸میلیارد برگه سهم کمتر از روزهای اخیر بود.باوجود افت ارزش و حجم معاملات خرد ورود ۳هزارو۸۱۰میلیاردتومان پول حقیقی مهمترین اتفاق بازار روز گذشته بهشمار میرود. این موضوع بیانگر آن است که بخشی از سرمایهگذاران حقیقی که طی روزهای گذشته از بازار خارج شده بودند بار دیگر بهخرید سهام روی آوردند. ازسویدیگر تشکیل صفهای خرید در بسیاری از نمادها موجب شد بخشی از معاملات بالقوه انجام نشود و همین مساله کاهش حجم معاملات را تا حدی توضیح میدهد.
توقف رشد قیمت دلار و تغییر فضای بازار
یکیاز مهمترین عوامل اثرگذار بر معاملات روز گذشته آرامشدن بازار ارز بود. توقف رشد شتابان قیمت دلار و انتشار اخبار مرتبط با احتمال گفتوگو میان ایران و آمریکا و امید برای کاهش تنشهای نظامی فضای روانی بازارسرمایه را نیز تحتتاثیر قرار داد.
در روزهای اخیر نگرانیهای سیاسی و افزایش نرخ ارز فشار قابلتوجهی بر بورس وارد کرده بود اما کاهش نسبی این نگرانیها موجب شد معاملهگران با دیدگاه متفاوتی وارد بازار سهام شوند و جریان تقاضا تقویت شود. حاصل این تغییر تداوم روند مثبت بورس برای دومینروز متوالی و گسترش صفهای خرید در بخش بزرگی از بازار بود.
بورس همچنان چشمانتظار تحولات سیاسی
باوجود اینکه روز گذشته ۹۴درصد از نمادهای بازار در محدوده مثبت قرار گرفتند و شاخصها رشد قابلتوجهی را تجربه کردند اما هنوز نمیتوان این روند را بهمعنای آغاز یک صعود پایدار تلقی کرد. بخش مهمی از رشد اخیر تحتتاثیر کاهش موقت ریسکهای سیاسی و تغییر فضای روانی بازار شکل گرفته است و هنوز متغیرهای بنیادی اقتصاد تغییر محسوسی نداشتند.
درمجموع معاملات روز گذشته نشان داد که کاهش ریسکهای سیاسی میتواند در کوتاهمدت زمینه بازگشت سرمایه بهبورس را فراهم کند اما پایداری این روند همچنان بهتحولات سیاسی وضعیت بازار ارز و چشمانداز متغیرهای کلان اقتصادی وابسته است. ازاینرو بورس همچنان بیش از هر عامل دیگری بهجریان اخبار واکنش نشان میدهد و مسیر آینده آن تاحدزیادی بهکیفیت و تداوم این تحولات بستگی خواهد داشت.
آیا ورود ۸/۳همت پول حقیقی آغاز یک روند جدید است؟
ورود ۸/۳همت پول حقیقی بهبازارسرمایه را میتوان مهمترین اتفاق معاملات روز گذشته دانست زیرا در ماههای گذشته یکی از اصلیترین چالشهای بورس، خروج مستمر سرمایه حقیقی و انتقال منابع بهبازارهایی مانند ارز، طلا و صندوقهای درآمد ثابت بود. تغییر این روند هرچند در کوتاهمدت پیام مثبتی برای فعالان بازار محسوب میشود اما برای قضاوت درباره آغاز یک روند پایدار هنوز زود است.
تجربه بورس تهران نشان داده که ورود نقدینگی زمانی میتواند بهشکلگیری یک روند صعودی قدرتمند منجر شود که علاوه بر بهبود فضای روانی عوامل بنیادی نیز از بازار حمایت کنند. کاهش نرخ سود بین بانکی، بهبود سودآوری شرکتها، افزایش ثبات اقتصادی، رشد سرمایهگذاری و کاهش ریسکهای سیاسی ازجمله عواملی هستند که میتوانند جریان ورود پول را تثبیت کنند. درغیراینصورت ورود سرمایه ممکن است صرفا واکنشی کوتاهمدت بهاخبار باشد.
نکته مهم دیگر همزمانی رشد شاخص کل و شاخص هموزن است. در بسیاری از مقاطع تنها نمادهای بزرگ موجب رشد شاخص کل میشوند اما روز گذشته رشد شاخص هموزن نشان داد که دامنه تقاضا گستردهتر شده و سهام کوچکتر نیز مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفتند. این موضوع از منظر تحلیل تکنیکال و رفتاری نشانهای مثبت ارزیابی میشود زیرا معمولا زمانی که جریان نقدینگی در کل بازار توزیع میشود احتمال پایداری روند صعودی نسبتبه زمانی که تنها چند سهم شاخصساز رشد میکنند بیشتر است.
از سوی دیگر کاهش ارزش معاملات خرد را نباید صرفا بهعنوان یک علامت منفی تفسیر کرد. بخشی از این کاهش بهتشکیل صفهای خرید بازمیگردد. زمانی که تعداد زیادی از نمادها در سقف دامنه نوسان قرار میگیرند امکان انجام معامله کاهش مییابد و بههمین دلیل ارزش و حجم معاملات نیز افت میکند. با این حال اگر این کاهش در روزهای آینده نیز ادامه پیدا کند میتواند نشانهای از احتیاط سرمایهگذاران و محدودبودن قدرت خرید باشد. عامل تعیینکننده دیگر وضعیت بازار ارز است. در ماههای اخیر بورس و دلار رابطهای پیچیده را تجربه کردند. افزایش شدید نرخ ارز اگر ناشی از تشدید نااطمینانیهای سیاسی باشد معمولا بهزیان بازار سهام تمام میشود زیرا سرمایهها بهسمت داراییهای امنتر حرکت میکنند اما زمانی که نرخ ارز در فضایی باثبات و همراه با بهبود متغیرهای اقتصادی افزایش پیدا کند میتواند از سودآوری شرکتهای صادراتمحور حمایت کند. بنابراین صرف کاهش یا افزایش نرخ دلار بدون توجه بهعلت آن معیار مناسبی برای پیشبینی آینده بورس نیست. در شرایط فعلی اخبار سیاسی همچنان مهمترین متغیر اثرگذار بر بازارسرمایه محسوب میشوند. هرگونه پیشرفت در مذاکرات، کاهش تنشهای منطقهای یا افزایش اطمینان نسبتبه آینده روابط خارجی میتواند بهتقویت اعتماد سرمایهگذاران و افزایش ورود نقدینگی منجر شود. درمقابل بازگشت نااطمینانیها یا تشدید تنشها احتمالا دوباره فشار فروش را افزایش خواهد داد.
درکنار تحولات سیاسی گزارشهای عملکرد شرکتها نیز اهمیت زیادی دارند. اگر گزارشهای فصلی و ماهانه شرکتهای بورسی نشان دهد که سودآوری بنگاهها درحال بهبود است بازار میتواند پشتوانه بنیادی مناسبتری برای ادامه رشد پیدا کند. درغیراینصورت رشدهای ناشی از هیجان و اخبار سیاسی ممکن است دوام چندانی نداشته باشند.
درمجموع معاملات روز گذشته را میتوان نشانهای از بازگشت امید بهبازارسرمایه دانست اما این امید هنوز نیازمند تایید ازسوی متغیرهای اقتصادی و بنیادی است. تداوم ورود پول حقیقی، افزایش تدریجی ارزش معاملات، حفظ رشد همزمان شاخص کل و هموزن و کاهش ریسکهای سیاسی چهارعامل کلیدی هستند که میتوانند مسیر بورس را در هفتههای آینده مشخص کنند. تا آن زمان بازار همچنان در فضایی قرار دارد که اخبار بیش از هر عامل دیگری جهت معاملات را تعیین میکنند و سرمایهگذاران نیز با دقت تحولات سیاسی و اقتصادی را زیر نظر خواهند داشت.
